Η πανσέληνος του Esturgeon σηματοδοτεί την τελευταία μεγάλη πανσέληνος του φετινού καλοκαιριού και, το 2026, μας επιφυλάσσει μια όμορφη έκπληξη πάνω από την Ιλ ντε φρανς. Το ραντεβού έχει οριστεί για Παρασκευή 28 Αυγούστου 2026, με μια πανσέληνο που θα κορυφωθεί στις 06:18 (ώρα Παρισιού). Εκείνο το βράδυ (από την Πέμπτη 27 έως την Παρασκευή 28 Αυγούστου), ο σύντροφος μας δεν περιορίζεται απλώς στο να λαμπρύνει το νυχτερινό ουρανό: βυθίζεται μερικώς στην σκιά της Γης και παίρνει μια εντυπωσιακή χαλκούχνη from απόχρωση, ορατή με γυμνό μάτι.
Το όνομα προέρχεται από τους ιθαγενείς πληθυσμούς της Βόρειας Αμερικής που ζούσαν γύρω από τις Μεγάλες Λίμνες. Τον Αύγουστο, ο στουρτζόν (το αρχέγονο, τεράστιο ψάρι) ανέβαινε τα ποτάμια σε αφθονία, και η περίοδος ευνοούσε ιδιαίτερα τη θήρα του.
Άλλες παραδόσεις μιλούν για τη Σελήνη του Πράσινου Καλαμποκιού, τη Σελήνη των Σιτηρών ή τη Σελήνη των Μύρτιλλων, όλα παραπέμπουν στις πρώτες σοδειές που σηματοδοτούν το τέλος του καλοκαιριού. Κάθε πανσέληνος στο ημερολόγιο φέρνει το δικό της προσωνύμιο, κληρονομιά από τους αλμανάκους.
Η Σελήνη βρίσκεται σε πλήρες φάσμα 100% στις 28 Αυγούστου 2026 στις 06:18, αλλά ήδη φαίνεται ολόκληρη από το βράδυ της προηγούμενης μέρας. Για μια απλή βραδινή παρατήρηση, η νύχτα 27 προς 28 Αυγούστου είναι ιδανική, με τη Σελήνη να ανατέλλει στα ανατολικά στην αρχή της νύχτας.
Το πραγματικό σημείο καμπής έρχεται τα ξημερώματα, όταν η έκλειψη μπαίνει στο προσκήνιο. Εκεί το θέαμα γίνεται πραγματικά ξεχωριστό.
Αυτό είναι το χαρακτηριστικό αυτής της έκδοσης του 2026: η Σελήνη του Εστουργιόν ανατέλλει ευθεία μέσα στην σκιά της Γης. Από αυτό προκύπτει μια μερική σεληνιακή έκλειψη βαθιά, μία από τις πιο χαρακτηριστικές της δεκαετίας.
Το φαινόμενο θα φτάσει το μέγιστο γύρω στις 06:12 (ώρα Παρισίων), με περισσότερο από 93 % του δίσκου της σελήνης να καλύπτεται από τη σκιά, αφήνοντας μόνο ένα λεπτό φωτεινό περιθώριο στο άκρο της. Οπτικά, το αποτέλεσμα μοιάζει αρκετά με ολική έκλειψη, αν και τεχνικά πρόκειται για μερική έκλειψη. Καλή είδηση: αντίθετα με την έκλειψη Ηλίου, μια σεληνιακή έκλειψη παρατηρείται χωρίς καμία προστασία, με γυμνό μάτι. Τα δεδομένα αυτά επιβεβαιώνονται από το IMCCE του Πανεπιστημίου του Παρισιού και από τη NASA.
Αυτό το λεπτό στοιχείο κάνει το θέαμα τόσο μαγευτικό: το καλυμμένο μέρος δεν εξαφανίζεται στο μαύρο, αλλά μετατρέπεται σε κοκκινωπό χαλκό. Μιλάμε μερικές φορές για την «Σελήνη του Χαλκού», ξαδέλφη της γνωστής «Σελήνης του Αίματος» στις ολικές εκλείψεις.
Το φαινόμενο εξηγείται απλά. Ακόμη και μέσα στη σκιά της Γης, λίγο ηλιακό φως συνεχίζει να διαπερνά την ατμόσφαιρά μας πριν φτάσει στη Σελήνη. Στο διάβα, ο αέρας διασκορπίζει τις γαλάζιες αποχρώσεις και αφήνει να περάσουν μόνο τα κόκκινα και τα πορτοκαλί. Αποτέλεσμα: είναι σαν το φως από όλα τα ηλιοβασιλέματα και ανατολές της Γης να ρίχνεται απότομα πάνω στην επιφάνεια της Σελήνης. Όσο πιο πυκνή είναι η ατμόσφαιρα σε σκόνη ή σύννεφα, τόσο το χρώμα τείνει προς το βαθύ κόκκινο.
Μικρό παράπονο όμως: στην Ιλέ ντε Φρανς η μάχη με την αυγή είναι σφιχτή. Η μερική φάση αρχίζει γύρω στις 04:33, αλλά το Φεγγάρι παραμένει πολύ χαμηλά στον δυτικό ορίζοντα και δύει λίγο μετά τις 06:45, ενώ ο Ήλιος ανατέλλει στις 07:01. Με άλλα λόγια, πρέπει να σηκωθείς νωρίς και να προβλέψεις σωστά. Και καθώς το φεγγάρι θα βρίσκεται κοντά στον ορίζοντα, ο κοκκινωπό-χαλκόχρωμος τόνος του μπορεί να γίνει ακόμη πιο έντονος κοντά στο προαύλιο σημείο του ορίζοντα.
Το βασικό ζητούμενο είναι ο ανοικτός ορίζοντας προς τα δυτικά (περισσότερο συγκεκριμένα προς τα δυτικά-νοτιοδυτικά). Η Σελήνη φτάνει σε ύψος με μερικούς βαθμούς πάνω από τον ορίζοντα την κρίσιμη στιγμή: το παραμικρό κτίσμα, η μικρή σειρά δέντρων ή ένας λόφος μπορούν να την κρύψουν. Γι' αυτό συγκαταλέγονται οι πυκνοί κεντρικοί χώροι και προτιμάται ένα ψηλό σημείο ή ένας ανοιχτός χώρος.
Καλώς τα νέα: η έκλειψη θα είναι ορατή από το Παρίσι, αλλά σε λίγο απαιτητικές συνθήκες. Μέγιστο γύρω στις 06:13, το φεγγάρι θα βρίσκεται μόλις σε περίπου 8 μοίρες πάνω από τον ορίζοντα, δηλαδή πολύ χαμηλά στον δυτικό ουρανό. Όλα παίζονται σε έναν πραγματικό αγώνα με την αυγή, αφού ο ήλιος ανατέλλει γύρω στις 07:01 και η σελήνη δύει λίγο πριν, ακόμα σαφώς «βυθισμένη» στην σκιά. Συγκεκριμένα, για να μην χάσετε τίποτα από το Παρίσι και από τη μικρή περιφέρεια, καλύτερα να είστε σε θέση από τις 04:30–05:00 και να επιδιώξετε το παράθυρο από 05:00 έως 06:30, με ορίζοντα δυτικά εντελώς καθαρό.
Γύρω από το Παρίσι υπάρχουν αρκετές περιοχές που το επιτρέπουν: τα υψώματα και οι αγροτικές ζώνες της ευρύτερης περιφέρειας γύρω από την πόλη (Βεκσάν Φρανσέ, το δάσος Ραμπούγιέ, ο υψώνας του Σακλέ, οι πεδιάδες του Σεν-Ε-Μαρν) προσφέρουν ευρύτερους ορίζοντες και μικρότερη ρύπανση από το φως. Φροντίστε να εντοπίσετε το σημείο προβολής την προηγούμενη μέρα, να έχετε μαζί σας ένα ζευγάρι κιάλια για να διακρίνετε καλύτερα την απόχρωση χαλκού, και ρίξτε μια ματιά στις προγνώσεις: λίγα σύννεφα στον δυτικό ορίζοντα αρκούν για να χαλάσουν την οπτική.
Για να αποφύγετε οποιαδήποτε σύγχυση: μια σεληνιακή έκλειψη δεν αποτελεί κίνδυνο για τα μάτια. Δεν χρειάζονται ειδικά γυαλιά, σε αντίθεση με την ολική έκλειψη Ηλίου στις 12 Αυγούστου του προηγούμενου έτους, όπου τα πιστοποιημένα γυαλιά (πρότυπο ISO 12312-2) ήταν απαραίτητα. Εδώ απλώς κοιτάτε το φεγγάρι, το οποίο αντανακλά ένα μέρος του ηλιακού φωτός: η παρατήρηση με γυμνά μάτια είναι απολύτως ασφαλής, και τα κιάλια εξυπηρετούν μόνο για να απολαύσετε περισσότερες λεπτομέρειες.
Αναμονή λοιπόν· μένει μόνο να ελπίσουμε σε μια νύχτα χωρίς σύννεφα και να προγραμματίσουμε το ξυπνητήρι.
