Αφιέρωμα ημέρας στις 6 Σεπτεμβρίου στο Παρίσι: Η επίταξη των παρισινών ταξί, τα «ταξί της Μαρν»

Οι 6 και 7 Σεπτεμβρίου 1914, καθώς ο γερμανικός στρατός διέβη τον ποταμό Μαρν, το γαλλικό επιτελείο εξανάγκυσε, εξαιτίας της έλλειψης αρκετών τρένων, 1300 παρισινά ταξί ώστε να στείλουν γρήγορα πεζικό για ενίσχυση στο μέτωπο και έτσι να σταματήσουν την εχθρική προώθηση· είναι το «θέμα των ταξί της Μαρν».

Από τις αρχές Σεπτεμβρίου, τα γαλλικά στρατεύματα αγωνίζονται στο μέτωπο, ενώ ο εχθρός πλησιάζει επικίνδυνα την πρωτεύουσα και κερδίζει το πάνω χέρι στις πρώτες εβδομάδες του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Υπό την απειλή βομβαρδισμών, η κυβέρνηση εγκαταλείπει το Παρίσι για το Μπορντό.

Την 5η Σεπτεμβρίου ξεκινάει λοιπόν η πρώτη μάχη της Μαρν, βορειοανατολικά της πρωτεύουσας, που θα μπορούσε εύκολα, σε περίπτωση αποτυχίας των Συμμαχιών, να περάσει στα χέρια των Γερμανών. Στην αριστερή όχθη του ποταμού, οι γαλλικές και οι αγγλικές δυνάμεις αντιμετωπίζουν τις εχθρικές μονάδες που είναι παρούσες σε αριθμό στην απέναντι όχθη. Το μέτωπο, μήκους 300km, βλέπει να αντιμάχονται 900.000 Γερμανοί στρατιώτες με έναν εκατομμύριο Γάλλοι και Βρετανοί στρατιώτες, ενώ πέντε μάχες διεξάγονται ταυτόχρονα στο πεδίο της μάχης.

Αλλά η κατάσταση ήταν κρίσιμη. Ο στρατηγός Ζοζέφ Ζοφρ, επικεφαλής των επιχειρήσεων του γαλλικού στρατού, συνέταξε μια ημερήσια διαταγή το βράδυ της 5ης Σεπτεμβρίου, η οποία θα εκδοθεί στις 7.30 π.μ. της 6ης Σεπτεμβρίου: "Την ώρα που διεξάγεται μια μάχη από την οποία εξαρτάται η τύχη της χώρας, είναι σημαντικό να υπενθυμίσουμε σε όλους ότι δεν είναι πλέον καιρός να κοιτάξουμε πίσω. Πρέπει να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια για να επιτεθούμε και να απωθήσουμε τον εχθρό. Ένα στράτευμα που δεν μπορεί πλέον να προελάσει πρέπει, με κάθε κόστος, να κρατήσει το έδαφος που έχει κατακτηθεί και να σκοτωθεί επί τόπου παρά να υποχωρήσει. Υπό τις παρούσες συνθήκες, καμία αποτυχία δεν μπορεί να γίνει ανεκτή.

Απέναντι στην αποφασιστικότητα του γενικού, και ενώ οι γερμανοί ουλάνους έχουν εντοπιστεί λίγες δεκάδες χιλιόμετρα από το Παρίσι, ο στρατηγός Ιωσήφ Γκαγιέ, ο στρατιωτικός διοικητής του Παρισιού, ο στρατηγός Ζαν-Μπαπίστ Κλεργγιέρι, καθώς και ο André Walewski, ιδρυτής της Γαλλικής Εταιρείας Αυτοκινήτων της Πλατείας, έχουν μια λαμπρή ιδέα για να ενισχύσουν την 7η Στρατιά του στρατηγού Μαυνούρι, στην αριστερή πτέρυγα του συμμαχικού μετώπου, απέναντι στην 1η Στρατιά του γερμανού διοικητή Αλεξάντερ φον Κλουκ.

Προκειμένου να στείλει γρήγορα γαλλικά στρατεύματα για να ενισχύσουν τα στρατεύματα που βρίσκονταν κοντά στο πεδίο της μάχης και να πραγματοποιήσουν μια μεγάλη επιχείρηση για τον περιορισμό και την καταστροφή των γερμανικών εμπροσθοφυλακών, το γαλλικό γενικό επιτελείο αποφάσισε να επιτάξει παρισινά ταξί , καθώς τα σιδηροδρομικά δίκτυα γύρω από το Παρίσι ήταν ανεπαρκή, λίγο πολύ κορεσμένα και συχνά αποδιοργανωμένα.

Η ιδέα, στην πραγματικότητα, δεν είναι καινούργια. Στις τρεις τελευταίες δεκαετίες Αυγούστου 1914, ορισμένα ταξί-αυτοκίνητα είχαν ήδη συμμετάσχει στην εφοδιασία του πολιορκημένου στρατοπέδου του Παρισιού υπό την πρωτοβουλία του γενικού επιμελητή Μπουργκέ. Από τότε, ο Γκαγιέ έχει ένα μόνιμο απόθεμα 150 ταξί διαθέσιμα νύχτα και μέρα, που μπορεί να τριπλασιαστεί σε λίγες ώρες - η πρωτεύουσα κατεβαίνει στην πραγματικότητα με 10 000 ταξί, αλλά 7.000 οδηγοί έχουν ήδη κινητοποιηθεί για τον πόλεμο.

Τη νύχτα από την Κυριακή 6 προς τη Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου 1914, 630 γαλλικά ταξί, κατά κύριο λόγο Renault AG-1 Landaulet, συγκεντρώνονται στην αίθουσα των Invalides. Κινούνται με 25 χλμ/ώρα, κάθε ταξί μπορεί να μεταφέρει μέχρι πέντε άνδρες με τον εξοπλισμό τους. Το πρώτο κονβόι κατευθύνεται προς Tremblay-Lès-Gonesse και Mesnil-Amelot πριν φτάσει σε Livry-Gargan και Sevran-Livry, ενώ ένα δεύτερο κονβόι από 700 οχήματα αποχωρεί, λίγο αργότερα μέσα στη μέρα, από τα Invalides για να φτάσει στο Gagny.

Φτάνοντας στο σημείο συγκέντρωσης, τα ταξί επιβιβάζουν με τη σειρά τους 6000 πεζούς από τη 14η ταξιαρχία της 7ης μεραρχίας πεζικού υπό τον διοικητή τον στρατηγό Edgard de Trentinian. Τη Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου, κατά τη διάρκεια της νύχτας, τα δύο τάγματα του 104ου Ρi αποβιβάζονται στο Nanteuil-le-Haudoin στην Οίζ, ακολουθούμενα στενά από τα τρία τάγματα του 103ου Ρi, τα οποία αποβιβάστηκαν την 8ης Σεπτεμβρίου την αυγή στο Silly-le-Long, νοτίως του Nanteuil-le-Haudoin.

• Διαβάστε επίσης
• Πρόγραμμα των Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2026 στο Μουσείο του Στρατού, Hôtel des Invalides
• Ένα σαββατοκύριακο ιστορικής αναπαράστασης του Α' Παγκόσμιου Πολέμου 1914-1918 σε αυτό το μουσείο της Σείν-ε-Μαρν.
• Εφήμερη για τις 9 Αυγούστου: Η τελευταία οβίδα που έριξε η Big Bertha στο Παρίσι

Μόλις οι στρατιώτες αποβιβάστηκαν κοντά στο μέτωπο της Marne, οι οδηγοί ταξί επέστρεψαν στο Παρίσι και το Υπουργείο Πολέμου πλήρωσε στις εταιρείες 70.102 φράγκα, την ίδια τιμή που έδειχνε το ταξίμετρο όπως και για τις κανονικές διαδρομές.

Αν και το επεισόδιο ταξί της Μάρνης δεν ήταν καθοριστικό για τη πρώτη μάχη της Μάρνης, η πρωτοβουλία συμβάλλει παρόλα αυτά στο να αναχαιτισθεί η προέλαση των εχθρικών δυνάμεων και σημαδεύει την Ιστορία και τις συνειδήσεις περισσότερο με ψυχικό παρά με στρατιωτικό τρόπο. Με το πρωτοφανές εύρος και την κινητοποίηση του πληθυσμού, τα ταξί της Μάρνης μπαίνουν στη légende και γίνονται γρήγορα το σύμβολο της αλληλεγγύης, της ενότητας και της εθνικής αποφασιστικότητας.

Για περαιτέρω ενημέρωση:

Πολλά ταξί της Μαρν έχουν αγοραστεί, προκειμένου να διατηρηθεί ζωντανή η μνήμη αυτού του μυθικού γεγονότος: δύο Renault G7 βρίσκονται έτσι ορατά στο Μουσείο του Στρατού, που βρίσκεται στο Hôtel des Invalides, και στο Μουσείο του Μεγάλου Πολέμου, στο Meaux.

Για να μάθετε περισσότερα