Όταν μιλάμε για τη λαμπρότητα του Λουδοβίκου ΙΑ', συνήθως στο μυαλό έρχεται αμέσως η Γκαλερί των Καθρεφτών στο ανάκτορο Βερσαλλιών. Ωστόσο, ελάχιστοι επισκέπτες γνωρίζουν ότι αυτή η εμβληματική αίθουσα έχει μια μεγάλη αδερφή στο Παρίσι. Πολύ πριν από τα Βερσαλλιών, ο νεαρός Βασιλιάς-Ήλιος οργάνωσε στο Μουσείο του Λούβρου τη Γκαλερί του Απόλλωνα, ένα αριστούργημα που έθεσε τα θεμέλια γι' αυτό που λίγα χρόνια αργότερα θα γινόταν ο πιο διάσημος διακοσμητικός χώρος του βασιλείου.
Η ιστορία αρχίζει το 1661, καθώς μια πυρκαγιά καταστρέφει ένα τμήμα της Μικρής Γκαλερί του Λούβρου. Μόλις 23 ετών, ο Λουδοβίκος ο ΙΔ΄ αποφασίζει να μετατρέψει αυτήν τη συμφορά σε ευκαιρία. Αναθέτει την ανοικοδόμηση στον αρχιτέκτονα Louis Le Vau, ενώ ο Charles Le Brun, Πρώτος ζωγράφος του βασιλιά, εμπνέεται για μια διακόσμηση ολότελα καινούργια.
Ο μονάρχης, λοιπόν, επέλεξε τον ήλιο ως προσωπικό του έμβλημα. Το θέμα επιβάλλεται φυσικά: η νέα γκαλερί θα αφιερωθεί στον Απόλλωνα, θεό της Ηλίου, του φωτός και των τεχνών. Στην ελληνική μυθολογία ο Απόλλων συμβολίζει την τάξη, την αρμονία και τη λάμψη. Ταυτιζόμενος με αυτή τη θεότητα, ο Λουδοβίκος ο ΙΔ΄ δηλώνει την επιθυμία να το βασίλειό του βρίσκεται στο κέντρο του πολιτικού και καλλιτεχνικού κόσμου.
Η γκαλερί του Απόλλωνα αποτελεί πολύ περισσότερο από ένα απλό χώρο επίδειξης. Είναι η πρώτη μεγάλη σκηνή της εξουσίας του Λουδοβίκου ΙΔ'. Κάρλος Λε Μπρυν οραματίζεται ένα τεράστιο διακοσμητικό πρόγραμμα, όπου ο θόλος αφηγείται την καθημερινή τροχιά του Απόλλωνα στο άρμά του μέσα από τον ουρανό. Γύρω από αυτή τη σύνθεση περιφέρονται οι εποχές, οι μήνες, οι ώρες, οι ήπειροι και τα ζώδια. Το σύνολο γιορτάζει τη δύναμη του ήλιου, από την οποία εξαρτάται η τάξη του κόσμου… μια διαφανής μεταφορά της βασιλικής εξουσίας. Αυτή η προσέγγιση στην ένωση αρχιτεκτονικής, ζωγραφικής, γλυπτικής και χρυσοχρωμίας ήταν τότε πλήρως καινοτόμος. Για πρώτη φορά, όλες οι τέχνες συνομιλούν προκειμένου να υπηρετήσουν ένα ενιαίο πολιτικό αφηγηματικό αφήγημα: να δοξάσουν τον βασιλιά.
Γι' αυτό θεωρείται ότι η γκαλερί του Απόλλωνα είναι ο πρόγονος της γκαλερί των Καθρεφτών. Οι καλλιτέχνες που εργάζονται στο Λούβρο θα συνοδεύσουν αργότερα τον Λουδοβίκο ΙΑ' στο Βερσαλλίας. Ο Λουβ Ό Λε Βώ, ο Κάρλος Λε Μπρύν και αρκετοί γλύπτες και διακοσμητές θα επαναχρησιμοποιήσουν τις πειραματικές αρχές της γκαλερί του Απόλλωνα για να σχεδιάσουν τη μελλοντική γκαλερί των Καθρεφτών. Έτσι το Λούβρο γίνεται ένα πραγματικό εργαστήριο όπου διαμορφώνεται η γλώσσα της τέχνης του γαλλικού κλασικισμού.
Όταν το δικαστήριο εγκαθίσταται οριστικά στις Βερσαλλίες, τα έργα της γκαλερί του Απόλλωνα διακόπτονται. Οι δυνάμεις πλέον αφορούν την κατασκευή του νέου βασιλικού παλατιού, όπου οι ιδέες που είχαν αναπτυχθεί στο Λούβρο αποκτούν μια ακόμη πιο εντυπωσιακή διάσταση.
Οι δύο αίθουσες μοιάζουν αμέσως μεταξύ τους με τον πλούσιο διακοσμητικό τους χαρακτήρα: βαμμένες καμάρες, πλήθος χρυσών λεπτομερειών, επιβλητικές γλυπτές φιγούρες και μια επιδίωξη να εντυπωσιάσουν τον επισκέπτη. Όμως αφηγούνται δύο διαφορετικές ιστορίες. Στη Γκαλερί του Απόλλωνα, ο Λουδοβίκος ο 14ος αποφασίζει ακόμη να εκφράζεται μέσω της μυθολογίας. Ο βασιλιάς κρύβεται πίσω από τη μορφή του Απόλλωνα, ενσάρκωση του Ηλίου.
Στις Βερσαλλίες, λίγα χρόνια αργότερα, αυτή η επιφυλακτικότητα χάνεται. Στην galerie des Glaces, ο Κάρολος Λε Μπρεν εγκαταλείπει σταδιακά την αλληγορία υπέρ μιας πολύ πιο άμεσης εορτής των πολιτικών και στρατιωτικών νικών του μονάρχη. Ο οροφή αποτυπώνει τις πραγματικές επιτυχίες της βασιλείας του Λουδοβίκου ΙΔ’ αντί για ένα μυθολογικό αφήγημα.
Αυτή η εξέλιξη αποτυπώνει την άνοδο της ισχύος του Βασιλιά-Ήλιος: από έναν νέο μονάρχη που ακόμη επιχειρεί να χτίσει την εικόνα του, γίνεται ένας μονάρχης των οποίων τα κατορθώματα πια αρκούν για να διηγηθούν το μέγεθος. Το πεπρωμένο της γκαλερί του Απόλλωνα ωστόσο γνώρισε μακρή παύση. Όταν ο Λουδοβίκος ΙΔ’ φεύγει οριστικά από το Παρίσι για τα Βερσαλλίες, το έργο παραμένει ημιτελές για σχεδόν δύο αιώνες.
Μόνο τον 19ο αιώνα ο αρχιτέκτονας Φελίξ Ντιμπάν επαναλειτουργεί τα σχέδια. Επικαλείται μεταξύ άλλων τον Ευγένιο Ντελακρουά, σημαντικό πρόσωπο του γαλλικού ρομαντισμού. Αυτό το καλλιτεχνικό κίνημα, που δίνει έμφαση στην έκφραση των συναισθημάτων, στη δύναμη των χρωμάτων και στην κινητικότητα των συνθέσεων, διακρίνεται από τον κλασικισμό του Λουδοβίκου ΙΔ΄. Ο Ντελακρουά ζωγραφίζει τότε το εντυπωσιακό κεντρικό ταβάνι με τίτλο «Ο Απόλλων νικητής του φιδιού Πύθων», το οποίο σήμερα θεωρείται ένα από τα κορυφαία του αριστουργήματα. Αυτή η συνάντηση ανάμεσα στον κλασικισμό του Λουδοβίκου ΙΔ΄ και στον ρομαντισμό του Ντελακρουά προσδίδει στη γκαλερί μια μοναδική καλλιτεχνική πλούτη.
Αυτή η σελίδα μπορεί να περιέχει στοιχεία με την υποστήριξη τεχνητής νοημοσύνης, περισσότερες πληροφορίες εδώ.
