Μια τεράστια υψωμένη μεσαία δαχτυλιά στραμμένη προς τον ουρανό, καταμεσής ενός παρισινού νεκροταφείου; Έπρεπε να το τολμήσει κανείς! Στο 30ό τμήμα του νεκροταφείου της Μονμάρτρης, στο 18ο διαμέρισμα του Παρισιού, ένας ιδιαίτερα ασυνήθιστος τάφος μοιάζει να περιγελά τους αγγέλους και τους περαστικούς. Με έναν παράξενο χάλκινο κάκτο στην κορυφή και ένα επίγραμμα που διακηρύσσει περήφανα «Να πεθάνω; Καλύτερα να ψοφήσω!», αυτός ο τάφος κάθε άλλο παρά στερείται αιχμηρότητας! Ανήκει στον Σινέ (1928-2016), διάσημο σατιρικό σκιτσογράφο, που είχε επινοήσει αυτό το τελευταίο πείραγμα πολύ πριν από τον θάνατό του. Και, όπως θα διαπιστώσετε, ο κύριος είχε προβλέψει και την παραμικρή λεπτομέρεια της αιωνιότητάς του… με μια γερή δόση μαύρου χιούμορ!
Πριν ανακαλύψουμε τον εντυπωσιακό τάφο του, ας κάνουμε μια σύντομη αναδρομή στη ζωή του. Το πραγματικό του όνομα ήταν Μορίς Σινέ. Ο Σινέ γεννήθηκε στο Παρίσι το 1928 και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές της γαλλικής σατιρικής γελοιογραφίας. Γνωστός κυρίως για τα σχέδιά του με γάτες, το καυστικό του χιούμορ και τις πολιτικές του καρικατούρες, έκανε την πρόκληση σήμα κατατεθέν του.
Το ύφος του; Ζωντανό, συχνά λιτό σχέδιο, στην υπηρεσία μιας αμείλικτης σάτιρας που στρέφεται κατά των θεσμών, των ισχυρών και των κοινωνικών συμβάσεων. Συνεργάστηκε με το L'Express και στη συνέχεια με το Charlie Hebdo, ενώ ίδρυσε επίσης αρκετά σατιρικά έντυπα, μεταξύ των οποίων τα Siné Massacre, Siné Hebdo και Siné Mensuel. Με άλλα λόγια, ο σκιτσογράφος μας δεν ήταν από εκείνους που μασούσαν τα λόγια τους όταν εξέφραζαν τις απόψεις τους! Και, όπως φαίνεται, ούτε η προοπτική του ίδιου του θανάτου του θα τον εμπόδιζε να συνεχίσει να προκαλεί.
Πολύ πριν από τον θάνατό του, ο Siné αποφασίζει να προετοιμάσει τον τελευταίο του τόπο ανάπαυσης. Αντί να επιλέξει έναν παραδοσιακό τάφο, οραματίζεται ένα μνημείο που να του μοιάζει. Η ιδέα γεννιέται από ένα σχέδιο που μοιράστηκε με τον φίλο του, τον χιουμορίστα και σκηνοθέτη Benoît Delépine.
Οι δύο φίλοι ονειρεύονται μια μικρή γωνιά σε κάποιο νεκροταφείο, όπου θα μπορούσαν να αναπαυθούν μαζί με τους φίλους τους, για να συνεχίσουν τα γέλια τους και στη μετά θάνατον ζωή! Έτσι, αποκτούν έναν οικογενειακό τάφο στο νεκροταφείο της Μονμάρτρης, σχεδιασμένο να φιλοξενήσει έως και 60 τεφροδόχους. Μια μορφή αιώνιας συγκατοίκησης, με λίγα λόγια!
Όμως, για να διακοσμήσει αυτόν τον μελλοντικό τόπο συνάντησης, ούτε λόγος να αρκεστούν σε έναν σταυρό ή σε ένα σεμνό άγαλμα. Ο Siné θέλει μια χειρονομία με υψωμένο μεσαίο δάχτυλο!
Ένα πρώτο σχέδιο, που απεικόνιζε ένα δάχτυλο να ξεπροβάλλει από τη γη σαν ζόμπι, δεν πείθει τους δύο φίλους. Τελικά, ο γλύπτης Patrick Chappet επινοεί μια πιο διακριτική λύση: έναν μπρούτζινο κάκτο, η σιλουέτα του οποίου θυμίζει ένα τεράστιο μεσαίο δάχτυλο υψωμένο προς τον ουρανό.
Ακόμη και μετά την τοποθέτηση του μνημείου, ο Siné δεν είναι απόλυτα ικανοποιημένος. Το πρόβλημα; Κατά τη γνώμη του, ο κάκτος μοιάζει υπερβολικά... με κάκτο!, Ο καλλιτέχνης θα προτιμούσε μια πιο σαφή χειρονομία με υψωμένο μεσαίο δάχτυλο, που να μην μπορεί να συγχέεται με ένα αθώο παχύφυτο.
Το 2015, ενώ είναι ακόμη εν ζωή, λέει μάλιστα στην εφημερίδα Le Monde ότι εκείνος και ο Benoît Delépine εξακολουθούν να αναζητούν μια καλύτερη ιδέα. Μια καλλιτεχνική απαίτηση που δεν στερείται ειρωνείας: ακόμη και για τον δικό του τάφο, ο Siné πίστευε ότι μπορούσε να πάει την πρόκληση ένα βήμα παραπέρα! Ευτυχώς, μια άλλη λεπτομέρεια του μνημείου δεν αφήνει απολύτως κανένα περιθώριο αμφιβολίας.
Στους πρόποδες αυτού του παράξενου κάκτου, λίγες λέξεις χαραγμένες με χρυσά γράμματα δίνουν αμέσως τον τόνο:
« ΝΑ ΠΕΘΑΝΩ; ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΝΑ ΨΟΦΗΣΩ! »
Ένας ωραίος τρόπος να αποδοθεί το μαύρο χιούμορ του καλλιτέχνη. Αυτή η φράση είχε άλλωστε δώσει ήδη τον τίτλο σε ένα ντοκιμαντέρ αφιερωμένο στον Siné, σε σκηνοθεσία του Stéphane Mercurio, που κυκλοφόρησε το 2010. Σε αυτό βλέπουμε, μεταξύ άλλων, τον σκιτσογράφο να ετοιμάζει τον μελλοντικό του τάφο, μαζί με τη σύζυγό του και τον Benoît Delépine.
Να επιλέγεις τον τάφο σου, να συζητάς για τους μελλοντικούς σου γείτονες και να αστειεύεσαι για τον ίδιο σου τον θάνατο; Για τον Siné, αυτό έμοιαζε σχεδόν τόσο φυσικό όσο το να κανονίζει τις επόμενες διακοπές του! Ο σκιτσογράφος έφυγε τελικά από τη ζωή στις 5 Μαΐου 2016, σε ηλικία 87 ετών. Η κηδεία του πραγματοποιήθηκε στις 11 Μαΐου στο κοιμητήριο της Μονμάρτρης, όπου οι στάχτες του κατέληξαν επιτέλους στον τάφο που είχε φανταστεί με τόση σκανταλιά.
Για να ανακαλύψετε αυτόν τον εντυπωσιακό τάφο, κατευθυνθείτε στον 30ό τομέα του κοιμητηρίου της Μονμάρτρης, στη λεωφόρο ντε λα Κρουά, τρίτη σειρά, τάφος αρ. 38, στο 18ο διαμέρισμα του Παρισιού.
Με τη χάλκινη σιλουέτα της σε σχήμα κάκτου και το υψωμένο μεσαίο δάχτυλο στραμμένο προς τα σύννεφα, είναι δύσκολο να μην προσέξει κανείς αυτό το μνημείο! Και αν συνεχίσετε τον περίπατό σας, θα ανακαλύψετε σε μικρή απόσταση από εκεί τον τάφο της La Goulue, της διάσημης χορεύτριας του Moulin Rouge.
Ανάμεσα σε πέτρινους αγγέλους, πενθούσες και επιβλητικές επιγραφές, ο τάφος του Siné υπενθυμίζει πως μπορεί κανείς να αντιμετωπίσει τον θάνατο και με μια γερή δόση αυτοσαρκασμού. Και, τελικά, τι θα μπορούσε να ταιριάζει περισσότερο σ’ αυτόν τον αιώνιο προβοκάτορα από το να συνεχίζει να υψώνει το μεσαίο δάχτυλο στον ουρανό, ακόμη κι έξι πόδια κάτω από τη γη; Όπως φαίνεται, ο Siné κατάφερε πραγματικά να πει την τελευταία λέξη… και να κάνει την τελευταία χειρονομία!
Αυτή η σελίδα μπορεί να περιέχει στοιχεία με την υποστήριξη τεχνητής νοημοσύνης, περισσότερες πληροφορίες εδώ.
Θέση
Νεκροταφείο της Μονμάρτης
20, avenue Rachel
75018 Paris 18
Σχεδιαστής διαδρομής
Προσιτότητα
