Το Dia de Muertos, επίσης γνωστό ως Jour des Morts, αποτελεί μία από τις πιο εμβληματικές μεξικανικές εορτές. Πρόκειται για συνύφανση παραδόσεων των ιθαγενών Μεξικανών και χριστιανικών πεποιθήσεων, μια γιορτή που συνήθως διεξάγεται στις 1 και 2 Νοεμβρίου κάθε χρόνο και γιορτάζεται ευρέως σε ολόκληρο το Μεξικό, αλλά και σε κοινότητες με προέλευση από Μεξικό σε ολόκληρο τον κόσμο, ιδιαίτερα στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Πλέον έχει ενταχθεί στη άυλη πολιτιστική κληρονομιά της ανθρωπότητας της UNESCO, η καταγωγή του Dia de Muertos ανάγεται στην προκολομβιανή εποχή, πολύ πριν την άφιξη των κονκισταδόρων Ισπανών. Οι αυτοχθονικοί πολιτισμοί, ιδίως οι Αztέκ και οι Τολτέκ, εξάσκησαν τότε τελετές για να τιμήσουν τους προγόνους τους και τους νεκρούς τους.
Αυτές οι εορτές τελούνταν τον Αύγουστο, συμπίπτοντας με το τέλος του γεωργικού κύκλου του καλαμποκιού, του κολοκυθιού, των αρακά και των φασολιών. Ωστόσο, οι Ισπανοί αργότερα μετέβαλαν την ημερομηνία ώστε να ευθυγραμμιστεί με την Ημέρα των Αγίων Πάντων και τη Γιορτή των Νεκρών. Μία κίνηση που επέτρεπε την ενσωμάτωση αυτής της παράδοσης αυτοχθόνων μέσα στο χριστιανικό θρησκευτικό ημερολόγιο, ένα κλασικό παράδειγμα ενός πολιτισμικού συγκρητισμού και ένας τρόπος, για τον Μεξικανό λαό, να διατηρήσει τα τελετουργικά και τις ιερές του πεποιθήσεις, προφασιζόμενοι ότι σέβονται τις χριστιανικές παραδόσεις.
Ωστόσο, ο σύνδεσμος ανάμεσα σε αυτές τις προϊστορικές παραδόσεις και τη σύγχρονη μορφή του Dia de Muertos είναι δύσκολο να τεκμηριωθεί, σύμφωνα με τους ιστορικούς, καθώς η τελευταία προωθήθηκε κυρίως από τα μέσα της δεκαετίας του 1920 από τα εθνικιστικά καθεστώτα που προέκυψαν από την Επανάσταση του 1910, τα οποία επιδίωκαν να καθιερώσουν και να προωθήσουν μια ενωμένη εθνική λαϊκή κουλτούρα.
Βασισμένος στην πεποίθηση ότι οι ψυχές των νεκρών επιστρέφουν στη γη για να επισκεφθούν τους αγαπημένους τους, το Dia de Muertos τελείται σε διαδοχικά βήματα για να γιορταστεί με χαρά η ζωή και η μνήμη όσων έχουν φύγει. Πράγματι, το πανηγύρι διαρκεί δύο ημέρες: την 1η Νοεμβρίου, που ονομάζεται Miccaihuitontli, Dia de los Inocentes ή και Dia de los Angelitos, αφιερωμένη στο να τιμηθούν τα παιδιά που έχουν φύγει από τη ζωή. Τη 2η Νοεμβρίου, που ονομάζεται Hueymiccalhuitl, αφιερώνεται στους ενήλικους νεκρούς.
Για να τιμήσουν τους νεκρούς τους και να τους θυμίσουν ότι τους αγαπούν και ότι δεν έχουν ξεχαστεί, οι οικογένειες ετοιμάζουν, στο σπίτι, βωμούς σε πολλά επίπεδα που ονομάζονται ofrendas, διακοσμημένους με τα λουλούδια cempasúchil, κεριά, σταυρούς, θυμίαμα και το kopal (κοπάλ) που συμβολίζει τη μετάβαση από τη ζωή στον θάνατο, τροφή, προσωπικά αντικείμενα και φωτογραφίες των αποθανόντων. Εκεί τοποθετείται επίσης ένα ειδικό ψωμί που ονομάζεται pan de muerto, γλυκίσματα, ποτά και παραδοσιακά αντικείμενα όπως calaveras - κρανία από ζάχαρη, σοκολάτα ή πλαστικό - και το papel picado - κομμένο χαρτί από τη μεξικάνικη χειροτεχνία.
Τα νεκροταφεία αποτελούν εξίσου κεντρικά σημεία του εορτασμού του Dia de Muertos. Οι οικογένειες επισκέπτονται τους τάφους των αγαπημένων τους για να τους καθαρίσουν, να τους διακοσμήσουν και να αφήσουν προσφορές, ρίχνοντας πετάλια λουλουδιών στο έδαφος και ανάβοντας κεριά για να καθοδηγήσουν τις ψυχές προς τους τάφους. marigold, ένα λαμπερό πορτοκαλί λουλούδι, αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά για το Dia de Muertos, καθώς θεωρείται ως το άνθος των νεκρών, που προορίζεται να καθοδηγήσει τις ψυχές των επερχόμενων στηρών στις οικογένειές τους.
Στις πόλεις και τα χωριά, οι δρόμοι και οι πλατείες στολίζονται έντονα με calacas (σκελετοί) και catrinas (κομψές κυρίες-σκελετοί) που φορούν γιορτινή ενδυμασία. Οι άνθρωποι τονίζουν το μακιγιάζ τους ώστε να θυμίζουν τους ίδιους τους σκελετούς, και τα ρούχα τους συχνά φέρουν μοτίβα από λουλούδια και οστά στριμωγμένα σε σταυρωτά σχέδια. Τα παρελάσεις και οι λιτανείες αποτελούν επίσης καθημερινό θέαμα σε πολλές μεξικανικές πόλεις, όπου οι συμμετέχοντες φορούν εξωφρενικά κοστούμια και χορεύουν στον ρυθμό της παραδοσιακής μουσικής.
Αν και το Dia de Muertos αποτελεί μια μια γιορτή γεμάτη χαρά και χρώματα, πρέπει ωστόσο να επισημανθεί ότι οι πεποιθήσεις και οι παραδόσεις ποικίλλουν από περιφέρεια σε περιφέρεια στο Μεξικό, ακόμα και ανάμεσα στις οικογένειες. Κάποιοι προτιμούν μια πιο θρησκευτική προσέγγιση, ενώ άλλοι δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στην πολιτισμική και γιορταστική διάσταση της γιορτής.
Αυτή η σελίδα μπορεί να περιέχει στοιχεία με την υποστήριξη τεχνητής νοημοσύνης, περισσότερες πληροφορίες εδώ.
