"Afrikaans erfgoed moet worden tentoongesteld in Parijs, maar ook in Dakar, Lagos en Cotonou. Dit wordt een van mijn prioriteiten. Binnen vijf jaar wil ik dat de omstandigheden goed zijn om Afrikaans erfgoed terug te laten keren naar Afrika." Dit waren de woorden die Emmanuel Macron sprak in 2017, en dit was het uitgangspunt voor Dahomey, de nieuwe documentaire van Mati Diop. De film, die de prestigieuze Gouden Beer won op de laatste Berlinale, draait op 11 september 2024 in de Franse bioscopen.
In november 2021 maken 26 koninklijke schatten uit Dahomey - van de 7.000 geroofde werken - zich klaar om Parijs te verlaten voor repatriëring. Vanuit het Musée du Quai Branly in Benin zullen deze beelden, grafvoorwerpen en andere tronen, die tijdens deinvasie door Franse koloniale troepen in 1892 werden geroofd, hun weg en hun stem moeten vinden naar hun thuisland. Mati Diop is er om hen een stem te geven.
Dahomey is allesbehalve een eenvoudige documentaire of institutionele film. De Frans-Senegalese regisseur heeft een werk gecreëerd dat even artistiek is als zijn onderwerp, en grenst aan het fantastische. Werk 26, een standbeeld van koning Ghézo, begint plotseling hardop te denken, in voice-over, in Fon. En het geeft ons een kijkje in zijn ziel, onthult zijn diepste gedachten over zijn identiteit en zijn toekomst. Het is diep ontroerend.
De film gebruikt zeer symbolische beelden om deze vragen op te werpen (het inpakken van de standbeelden in het Musée du Quai Branly als levenloze zwarte mannen, slachtoffers van het verleden) en stelt de vraag welke plaats deze voorouderlijke werken innemen in de geschiedenis van een land dat willens en wetens zonder hen verder is gegaan. Of hoe een natie haar geheugen opnieuw samenstelt door middel van relikwieën, als zoveel delen die uit zichzelf zijn gescheurd.
Hoewel de kwesties vanafrodescendentie en postkolonialisme natuurlijk centraal staan, roept de repatriëring en herbestemming van deze schatten veel andere vragen op, zoals die van de zelfbeschikking van een volk, de vraag naar herstelbetalingen en zelfs een diepere bevraging van het Franse beleid ten aanzien van Afrikaanse landen.
De nieuwe generatie Beninese studenten aan de Universiteit van Abomey Calavi is enthousiast en van plan om de strijd voort te zetten. "We zullen pas politiek, spiritueel of economisch vrij zijn als onze werken vrij zijn," zeggen ze.
Welke film moet ik vandaag in de bioscoop zien? Onze ideeën voor voorstellingen
Films die vandaag in de bioscopen in Parijs en de regio Île-de-France te zien zijn. [Lees verder]
Actualiteitenfilms, portretten van kunstenaars, geëngageerde of meeslepende verhalen: onze selectie documentaires die je nu of binnenkort in de bioscoop moet zien. [Lees verder]
Welke film moet ik vandaag in de bioscoop zien? Onze ideeën voor voorstellingen
Documentaires om in de bioscoop te bekijken: verhalen en portretten op het grote scherm
