Op zaterdag 1 september 1257 werd in Parijs een van de oudste hogescholen van Frankrijk opgericht: de Sorbonne. Vanaf de 12e eeuw groepeerden zich op natuurlijke wijze een aantal prestigieuze kloosterinstellingen op de berg Saint-Geneviève, in wat nu het Quartier Latin van de hoofdstad is, wat de opkomst van belangrijke intellectuele en educatieve activiteiten bevorderde. Dit was het begin van de ontwikkeling en de invloed van de Universiteit van Parijs, die hielp om de stad als hoofdstad van Frankrijk te vestigen.
Het succes van deze nieuwe onderwijsinstellingen leidde al snel tot de behoefte aan een nieuwe , meer gestructureerde organisatie. In 1200 besloot koning Filips Augustus dan ook om de Universiteit van Parijs officieel te erkennen. Dit zorgde voor aanvaardbare leefomstandigheden voor docenten en studenten aan de hogescholen en zorgde ervoor dat hun leren werd erkend door het uitreiken van diploma's, de sleutel totsociale promotie.
Vanaf dat moment kwamen docenten en studenten samen in een enkele gemeenschap die bekend stond als de universitas, geregeerd door gemeenschappelijke regels. Een paar jaar later, in 1231, bevestigde de bul Parens Scientiarum van paus Gregorius IX deautonomie van de universiteit, die een zegel kreeg met de inscriptie Universitatis magistorum et scolarium parisiensium (wat "Alle leraren en studenten van Parijs" betekent).
In de jaren die volgden, boden de Parijse scholen verschillende niveaus van openluchtonderwijs aan leerlingen uit de 4 naties - Frans, Picardië, Normandië en Engeland : het baccalauréat, met cursussen in grammatica, dialectiek en retoriek; het brevet, met cursussen in rekenen, geometrie, astronomie en muziek; en ten slotte het doctoraat, met cursussen in geneeskunde, canoniek recht en vooral theologie, de "koningin der wetenschappen".
In 1253 stichtte Robert de Sorbon, kapelaan en biechtvader van de Franse koning Saint-Louis (Lodewijk IX), een nieuw college op de Mont Sainte-Geneviève in de rue Coupe-Gueule, dat na bevestiging door de koning op 1 september 1257 de Sorbonne zou worden. Net als andere Parijse instellingen onderscheidde het Collège de Sorbon zich door de nadruk op theologieonderwijs en godsdienstwetenschappen, waardoor het al snel een van de belangrijkste colleges van de theologische faculteit werd, samen met het Collège de Navarre, het Collège du Cardinal Lemoine en het Collège des Cholets.
Tijdens de Middeleeuwen huisvestte en verzorgde de Sorbonne ongeveer twintigberooide studenten die gratis lessen konden volgen, naast ongeveer honderd betalende gasten en lezers die de bibliotheek mochten raadplegen. Door zowel rijke als arme studenten te ontvangen, zonder geografische of familiale discriminatie, maar op basis vanintellectuele uitmuntendheid, vestigde de Sorbonne zich al snel als een elite-instelling waar de begrippengelijkheid, moraliteit, collegialiteit en geleerdheid, zoals weerspiegeld in het Latijnse motto van de school Vivere socialiter et collegialiter et moraliter et scholariter, voorop stonden.
De Universiteit van Parijs, die aan het einde van de Middeleeuwen werd beschouwd als het grootste culturele en wetenschappelijke centrum van Europa en bijna 20.000 studenten aantrok, werd in de 15e eeuw de bakermat van het humanisme dankzij de kwaliteit van het onderwijs en de rijkdom van de bibliotheken, die alleen de pauselijke bibliotheek mocht evenaren. In 1469 werd de eerste drukpers van Frankrijk geïnstalleerd in de kelders van de Sorbonne.
In 1622 kreeg de Sorbonne een facelift en werd vergroot door architect Jacques Lemercier op aandringen van kardinaal de Richelieu, die benoemd was tot directeur van de Universiteit van Parijs nadat hij er zelf student was geweest. De Sorbonne liet de gotische stijl achter zich en koos voor een meer klassieke stijl. De Sorbonne verdubbelde in omvang en voegde een nieuwe kapel toe om het graf van kardinaal de Richelieu te huisvesten, in overeenstemming met zijn wensen; een graf dat vandaag de dag nog steeds te vinden is in het koor van de kapel.
Tijdens het tijdperk van de Verlichting werd de universiteit geseculariseerd door de aanwezigheid van verschillende grote hervormers en onder invloed van de wetenschappelijke vooruitgang en een nieuwe kritische en filosofische geest. Tijdens de Franse Revolutie van 1789 sloot de Universiteit van Parijs zich aan bij de revolutionaire beweging. Als vergelding werden de Sorbonne-scholen in 1791 gesloten.
Pas in 1806 richtte Napoleon dekeizerlijke universiteit weer op en in 1896 richtte hij vijf faculteiten op - theologie, wetenschap, literatuur, rechten en geneeskunde - waarbij de Sorbonne de zetel werd van de eerste drie faculteiten en het rectoraat van de Académie de Paris.
De Nieuwe Sorbonne, die opnieuw werd opgebouwd onder de Derde Republiek, werd in mei 1968 het toneel van alle studentenprotesten die hielpen om de Sorbonne op te breken, wat leidde tot de reorganisatie van de universiteit in verschillende autonome universiteiten en de oprichting van de Université Paris 1 Panthéon-Sorbonne in 1970.
Profiteer van de Journées du Patrimoine 2021 om deze legendarische locatie te betreden! Op 18 en 19 september opent de Sorbonne haar deuren voor u met een concert door het Orchestre et Chœur des Universités de Paris.
Klik hier voor meer informatie:
Plaats
Sorbonne-universiteit
15-21 Rue de l'École de Médecine
75006 Paris 6
Meer informatie
Iconografieën : Koptekst: Ancien grand amphithéâtre de la Sorbonne, anoniem, Musée Carnavalet Vue et Perspective de la Chapelle et Maison de Sorbonne, Jean Marot, Musée Carnavalet Vue et Perspective de l'Eglise de la Sorbonne, Adam Pérelle, Musée Carnavalet La Cour de l'ancienne Sorbonne, Maurice Emmanuel Lansyer, Musée Carnavalet Façade nord de la cour de La Sorbonne, Paul Dujardin, Musée Carnavalet Paris Œdipe-Roi dans la cour de la Sorbonne, Charles Joseph Antoine Lansiaux, Musée Carnavalet
