Mahkumlar: Akdeniz köleliği, Arab Dünya Enstitüsü’nde sergileniyor

İslam ve Hristiyanlık arasındaki kölelik tarihine odaklanan ve 17. yüzyıldan 1830’a kadar Akdeniz’deki esaret hikayelerini anlatan "Esirler. Modern Akdeniz’de Sanat ve Kölelik" adlı sergi, 31 Mart'tan 19 Temmuz 2026’ya kadar Paris’teki Arap Dünyası Enstitüsü’nde ziyaretçilerini ağırlıyor. Sanat eserleri, nadir bulunan objeler ve benzersiz belgeler aracılığıyla, Avrupa ve Kuzey Afrika limanlarındaki kölelere dair tarihi bir bakış sunuyor.

Akdeniz’deki kölelik hikayesi sizin bildiğiniz gibi olmayabilir mi? Paris'te, Arap Dünyası Enstitüsü tarafından düzenlenen Esirler. Modern Akdeniz’de Sanat ve Kölelik isimli sergi, 31 Mart – 19 Temmuz 2026 tarihleri arasında ziyaretçilere açık olacak. Hem tarihsel hem de sanatsal bir araştırma niteliğinde tasarlanan sergi, 17. yüzyıldan 1830’lara kadar Avrupa’nın güney limanlarında köle olarak yaşamış erkek ve kadınların hikayelerini anlatıyor; özellikle Fransa, İtalya ve Malta gibi bölgelerde. Sergi, genel anlatımlarda pek yer almayan kişiler üzerinde duruyor: Kuzey Afrika kıyılarında yakalanan Müslümanlar, Avrupa’da köleleştirilen Batı Afrika kökenli Afrikalılar ve aynı zamanda Güney Akdeniz bölgelerinde tutulan Hristiyanlar.

Bu sergi, tutsakların sahip olduğu sosyal ve sanatsal rollerin kesişen yollarını inceleyen bir yaklaşım sunuyor. Hapsolar, aşçı, müzisyen ya da sanatçı asistanı olarak varlıklarını sürdürürken, sergi Avrupa kültürleri üzerinde bu biçimin çeşitli etkilerini ele alıyor. Sanat eserleriyle, el yazması belgeler ve tarihi parçalarla karşılaştırıldığında, ziyaretçiler genellikle göz ardı edilen Akdeniz dinamiklerinin bir yönünü keşfediyorlar.

Zarif ve Nadir Eserlerle Karmaşık Bir Gerçekliğe Yaklaşmak

Sergilen eserler arasında genellikle halka açık olmayan birkaç unsur da bulunuyor. Bunlar arasında, Louis XIV'ün resmi ressamı Charles Le Brun tarafından yapılmış Müslüman bir köleye ait bir çizim yer alıyor. Ayrıca, Livorno şehrinde bulunan ikonik heykel grubu Quattro Mori anıtının tasvirlerine de rastlanıyor. Pietro Tacca tarafından yaratılan bu eserin etkileyici heykel kompozisyonu, ziyaretçilere bölgenin tarihi yansımalarını sunuyor. Aynı zamanda, Fabroni tarafından hazırlanan grafik çalışmalar, gemilere zorla bindirilmiş esirlerin günlük yaşam sahnelerini betimleyerek, bu kişilerin fiziksel koşullarını gözler önüne seriyor.

Bazı eserler, 1749 yılında Malta’da gerçekleşen köle ayaklanması baskını gibi belirli tarihsel olayları anımsatıyor ve bu liman şehirlerindeki derin saklı kalmış gerginlikleri gözler önüne seriyor. Sergi aynı zamanda, esaret altında kalan Hristiyan ve Müslüman kurbanlar tarafından yazılmış mektuplara da yer veriyor; bazıları yüksek sesle okunarak, yüzyıllarca sessiz kalan sesleri gün yüzüne çıkarıyor.

Kolektif hafızayı sorgulama alanı

Sergi, günümüz toplumlarındaki bu hafıza yerini sorgulama amacıyla tasarlanmış çağdaş bir enstalasyonla son buluyor. Bu bölüm, 1830 yılında Cezayir’in Fethi sonrası yaşananların zamanla unutulmasına ve günümüzde kölelik temsilleriyle ilgili çıkan tartışmalara değiniyor. Örneğin, Quattro Mori tartışması gibi. Bu güncel açılım, geçmişteki meselelerle hafıza, temsiliyet ve bakışın dekolonizasyonu konularını birbirine bağlıyor.

Tüm sergi, katı bir kronolojik sıralama izlemek yerine, kölelik uygulamaları, sanatın temsili biçimleri ve bu bağlamda üretilen nesneler arasındaki bağlantıları kurmaya çalışıyor. Birkaç talisman, , güverte kabartmaları veya ritüel nesneleri ana eserleri tamamlayarak, farklı malzeme ve bakış açılarını vurguluyor.

Esirler. Modern Akdeniz’de Sanat ve Kölelik , Arap Dünyası Enstitüsü küratörlüğünde, Avrupa sanat sergilerinde pek rastlanmayan bir temaya odaklanan bir müze deneyimi sunuyor. Eserlerin zenginliği ve sunumun titizliğiyle, geleneksel tarih anlatımlarına tamamlayıcı bir perspektif katıyor.

Bu sayfa yapay zeka destekli unsurlar içerebilir, daha fazla bilgi burada.