Στις αρχές του 20ού αιώνα το Παρίσι δεν ζει μόνο μέσα από τις μεγάλες επιστημονικές ανακαλύψεις. Ο πνευματισμός εντυπωσιάζει και τα σαλόνια, τις εφημερίδες και ορισμένους ερευνητές, που αναρωτιούνται αν είναι δυνατό να μελετηθούν σοβαρά φαινόμενα που ακόμα θεωρούνται ανεξήγητα. Σε αυτό το κλίμα έρχεται η Εουζαπία Παλαντίννο, μια ιταλίδα μέντιουμ ήδη διάσημη σε ολόκληρη την Ευρώπη. Μεταξύ 1905 και 1908, συμμετέχει σε μια σειρά παρισινών πειραμάτων που προσελκύουν αρκετούς εξέχοντες επιστήμονες.
Αυτές οι συνεδρίες οργανώνονται από το Ινστιτούτο Γενικής Ψυχολογίας, που προσπαθεί τότε να παρακολουθήσει τις εκδηλώσεις που αποδίδονται στους μέσους με τη μεγαλύτερη δυνατή μεθοδολογία. Εουζαπία Παλαντίνιο υπάγεται σε αυστηρούς ελέγχους: τα χέρια και τα πόδια της επιτηρούνται, οι συνθήκες του δωματίου καταγράφονται, και τα πειράματα οδηγούν σε λεπτομερείς αναφορές. Παρά τις προφυλάξεις αυτές, οι συμμετέχοντες αναφέρουν φαινόμενα που προκαλούν κατάπληξη: τραπέζια που μετακινούνται, αντικείμενα να εκτοξεύονται, χτυπήματα που ακούγονται χωρίς εμφανή πηγή ή και μυστηριώδεις επαφές στο σκοτάδι.
Η Ιστορία παίρνει μια δεύτερη διάσταση όταν εξετάζουμε τη λίστα με τους παρόντες. Πιέρ και Μαρί Κιουρί παρευρίσκονται σε αρκετές συνεδρίες, όπως και ο φυσιολόγος Τσαρλς Ρισετ, ο οποίος θα λάβει λίγα χρόνια αργότερα το βραβείο Νόμπελ Ιατρικής. Η παρουσία τους αρκεί για να ανέβει η θερμοκρασία στον Τύπο. Το ερώτημα είναι απλό και αναμφίβολα ελκυστικό: η επιστήμη βρίσκεται μήπως στα πρόθυρα να αγγίξει κάτι που δεν μπορεί ακόμη να εξηγήσει;
Πιέρ Κουρί ο ίδιος φαίνεται να προβληματίζεται. Στην αλληλογραφία του με τον φυσικό Ζορζ Γκουί εξηγεί ότι δεν νομίζει ότι όλα μπορούν να περιοριστούν σε μια απλή κομπίνα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι υιοθετεί την ιδέα των φάντασμα ή των πνευμάτων. Όπως πολλοί ερευνητές της εποχής, φαίνεται κυρίως να θεωρεί ότι ορισμένα φαινόμενα αξίζουν να δοκιμαστούν αντί να απορριφθούν χωρίς εξέταση. Σε μια περίοδο κατά την οποία η ραδιενέργεια από μόνη της έχει αναστατώσει τις επιστημονικές βεβαιότητες, η προσοχή και η περιέργεια συχνά βαδίζουν χέρι-χέρι.
Ο Τύπος, από την πλευρά του, αναλαμβάνει πρόθυμα να το εξελίξει ακόμη περισσότερο. Οι συνεδρίες με Eusapia Palladino γίνονται ιδανικό θέμα για τις εφημερίδες, που λατρεύουν την ιδέα να βλέπουν τους πιο σοβαρούς επιστήμονες αντιμέτωπους με τραπέζια που κουνιούνται από μόνα τους. Μεταξύ σκεπτικισμού, γοητείας και της αγάπης για το αισθητικό κραυγάζει το θόρυβο, η υπόθεση θολώνει προσωρινά τα όρια ανάμεσα σε εργαστήριο και σε συνεδρία spiritisme.
Ο βίαιος θάνατος του Pierre Curie, όταν παρασύρθηκε από άμαξα με άλογο στην οδό Νταουφίν το 1906, τερματίζει τη συμμετοχή του σε αυτές τις έρευνες. Eusapia Palladino θα συνεχίσει τις επιδείξεις της αλλού, με μια φήμη που όλο και περισσότερο αμφισβητείται: πολλές μεταγενέστερες δοκιμές θα αποκαλύψουν πράγματι απάτες. Αυτό όμως δεν εξαλείφει το ιστορικό ενδιαφέρον αυτού του παρισινού επεισοδίου, που δείχνει πόσο πολύ οι επιστήμονες της Belle Époque μπορούσαν να διερευνούν πεδία που σήμερα θεωρούνται πολύ μακριά από την ακαδημαϊκή επιστήμη.
Αυτή η παρένθεση γύρω από την Eusapia Palladino παραμένει κυρίως συναρπαστική για όσα αφηγείται για την εποχή της. Στο Παρίσι, τη στιγμή που η επιστήμη ξεπερνά κάθε χρόνο όρια όλο και πιο διάφανα, ακόμα και τα πιο παράξενα φαινόμενα μπορούν να βρουν τη θέση τους γύρω από ένα τραπέζι πειράματος.
Αυτή η σελίδα μπορεί να περιέχει στοιχεία με την υποστήριξη τεχνητής νοημοσύνης, περισσότερες πληροφορίες εδώ.
