Ημερολόγιο της 11ης Οκτωβρίου στο Παρίσι: ο Ζαν Κοκτώ φεύγει από τη ζωή στο σπίτι του στη Μίλι-λα-Φορε.

Ο Ζαν Κοκτώ πέθανε στις 11 Οκτωβρίου 1963 στο σπίτι του στη Μιλ-λα-φορέ, λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση του θανάτου της Εντίθ Πιάφ. Ο ποιητής είχε κάνει αυτήν τη κατοικία στην Εσόν καταφύγιό του και έναν από τους κύριους τόπους δημιουργίας του.

Στο σπίτι του Milly-la-Forêt όπου εργάζεται και διαμένει εδώ και 16 χρόνια, Ζαν Κοκτώ πεθαίνει σε ηλικία 74 ετών, στις 11 Οκτωβρίου 1963. Ποιητής, μυθιστοριογράφος, δραματουργός, σκιτσουργός, κινηματογραφιστής και ακαδημαϊκός, ο ίδιος φεύγει λίγες ώρες μετά την είδηση του θανάτου της Εντίθ Πιάφ, μακροχρόνιας φίλης του. Η συμπτώση αυτή θα δώσει άμεσα μια ιστορία που συχνά αφηγείται ως ένα τελευταίο επεισόδιο γραμμένο για το θέατρο: Κοκτώ θα φανεί ότι πέθανε από θλίψη μόλις έμαθε για τον θάνατο της τραγουδίστριας.

Αλλά η πραγματικότητα είναι στην πράξη πιο μπαίνει σε λεπτές ισορροπίες, καθώς η υγεία του είναι ήδη εξαιρετικά εύθραστη. Στις 22 Απριλίου 1963 υπέστη σοβαρή καρδιακή κρίση που τον οδήγησε στο νοσοκομείο, πριν από μια ανάρρωση στην οικία Jean Marais στο Μαρν-λα-Κοκέτ. Ο Κοκτώ επιστρέφει στη Μίλι στις 5 Ιουλίου. Το πρωί της 11ης Οκτωβρίου, ένας παραγωγός της RTF τον καλεί για να του ανακοινώσει τον θάνατο της Πιάφ και να του ζητήσει να μετάσχει σε έναν ραδιοφωνικό φόρο τιμής. Ο ποιητής, λαχανιασμένος από μια δύσκολη νύχτα, αποδέχεται. Όταν ο δημοσιογράφος που θα τον καταγράψει φτάνει στο Μίλι γύρω στις 13:00, συναντά τον γιατρό που μόλις έχει διαπιστώσει τον θάνατο.

Η παράδοση ότι ο Κοκό (Cocteau) συντρίβεται από την ανακοίνωση του θανάτου της Πιάφ ενσωματώνεται άμεσα. Jean Marais θα την αντικρούσει ήδη την επόμενη μέρα, εξηγώντας ότι η καρδιά του ποιητή ήταν ήδη εξαιρετικά αδύναμη. Η χρονογραμμή του θανάτου της Εντίθ Πιάφ περιπλέκει ακόμη περισσότερο την αφήγηση: στην πραγματικότητα είχε φύγει από τη ζωή στις 10 Οκτωβρίου 1963 κοντά στη Γκρας, πριν μεταφερθεί μυστικά το σώμα στο Παρίσι και ανακοινωθεί επίσημα ο θάνατός της στις 11.

Οι δύο καλλιτέχνες παραμένουν ωστόσο συνδεδεμένοι στη μνήμη της κοινότητας από αυτήν την ημέρα του Οκτωβρίου, καθώς ο δεσμός τους είναι παλιός. Ο Ζαν Κοκτώ είχε γράψει για την Πιάφ το Le Bel Indifférent, ένα έργο που παρουσιάστηκε το 1940 στα Bouffes-Parisiens μαζί με τον Πολ Μεριέ. Θαύμαζε βαθιά τη φωνή της και είχε προλογίσει τα απομνημονεύματά της. Η εγγύτητά τους αρκεί για να εξηγήσει γιατί τα νέα τον αγγίζουν εκείνο το πρωινό, χωρίς να χρειάζεται να αναζητάμε την αποκλειστική αιτία του θανάτου του.

Το σπίτι όπου ολοκληρώνεται η ζωή του κατέχει από καιρό μια ξεχωριστή θέση στην πορεία του. Το 1947, λίγο μετά La Belle et la Bête, ο Ζαν Κοκτώ και ο Ζαν Μαρέ απέκτησαν στη Milly-la-Forêt ένα τμήμα από τις παλιές εξαρτήσεις του κάστρου de la Bonde, γνωστό ως Οίκος του Μπαϊλί. Αυτή η κατοικία του 17ου αιώνα, κτισμένη με την τοπική πέτρα και περιβαλλόμενη από κανάλια, του προσφέρει τη γαλήνη που αναζητούσε μακριά από το θόρυβο του Παρισιού, αν and διατηρεί ταυτόχρονα το διαμέρισμά του στο Palais-Royal. «Στο Μίλυ, ανακάλυψα το πιο σπάνιο πράγμα στον κόσμο: ένα περιβάλλον», θα γράψει.

Με τη διακοσμήτρια Μαδέλεν Καστάνγκ, διαμορφώνει ένα πολύ προσωπικό εσωτερικό: παλιά έπιπλα, έργα φίλων καλλιτεχνών, ασυνήθιστα αντικείμενα και ταπετσαρίες μπλέκονται στους χώρους που βλέπουν στον κήπο. Η προθάλαμος με ταπετσαρία λεοπάρδαλης παραμένει ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα σκηνικά του σπιτιού. Ο Κοκτώδε τα δέχεται τους κοντινούς του ανθρώπους, σχεδιάζει, γράφει και ετοιμάζει πολλά σχέδια, ιδίως Le Testament d’Orphée και το τελευταίο του μεγάλο ποίημα, Requiem.

Ο Μίλι γίνεται πλέον και το σκηνικό ενός ακόμη σημαντικού έργου στις τελευταίες του χρονιές. Το 1958, οι τοπικοί αιρετοί τον καλούν να διακοσμήσει τη μικρήεκκλησία Saint-Blaise-des-Simples, παλιά εκκλησία συνδεδεμένη με ένα μεσαιωνικό λεπροκομείο. Ο Κοκτώ καλύπτει τους τοίχους με μεγάλες φαρμακευτικές φυτές (μπελαδόννα, μέντα, βαλεριάνα, κολχικό και υιοσίαμ νιγέρ) σε αναφορά στους «σύμπλοκους» που καλλιεργούνταν εδώ και πολύ καιρό στην περιοχή. Μια σκηνή της Ανάστασης ολοκληρώνει αυτή τη σύνθεση, ολοκληρωμένη το 1959.

Αυτές οι χρονιές στο Μίλι συνάδουν και με την επίσημη αναγνώριση της καλλιτεχνικής του παρουσίας. Εκλέχθηκε στην Ακαδημία Γαλλική στις 3 Μαρτίου 1955, ο Cocteau δέχτηκε τη θέση υπό την Κούπαλο στις 20 Οκτωβρίου της επόμενης χρονιάς, στη θέση του Jérôme Tharaud. Η τελική αυτή αναγνώριση σηματοδοτεί το τέλος μίας μακράς καριέρας που τον οδήγησε από τους Ρώσικους Μπαλέτους στον Πικάσο, από τα Enfants terribles μέχρι La Machine infernale, από Sang d’un poète μέχρι Orphée. Ο ίδιος πάντοτε διεκδικούσε, προπάντων, τον τίτλο του «ποιητής», ανεξάρτητα από το μέσο που χρησιμοποιούσε.

Οι κηδείες του πραγματοποιήθηκαν στο Milly-la-Forêt στις 16 Οκτωβρίου 1963. Ο Ζαν Κοκτώ αρχικά θάφτηκε κοντά στο παρεκκλήσι Saint-Blaise, πριν μεταφερθεί το λείψανό του μέσα στον ναό στις 24 Απριλίου 1964. Η επιτύμβια στήλη φέρει επιτύμβιο που επιλέχθηκε με μια απλότητα σχεδόν αφοπλιστική: «Μένω μαζί σας.»

Για να προχωρήσετε παραπέρα:

Το Maison Jean Cocteau στο Milly la Forêt, ένα βουκολικό διάλειμμα μεταξύ τέχνης και ιστορίας στην Essonne
Πηγαίνουμε στην Essonne, και πιο συγκεκριμένα στο Milly-la-Forêt, για να ανακαλύψουμε το πρώην Maison du Bailli, ένα μέρος γεμάτο ιστορία που κάποτε ήταν το σπίτι του Jean Cocteau. Σήμερα είναι μουσείο και του έχει απονεμηθεί το σήμα "Maison des Illustres". [Διαβάστε περισσότερα]

Στην Essonne, αυτό το ασυνήθιστο παρεκκλήσι διακοσμήθηκε από τον Jean Cocteau... πριν ταφεί εκεί
Στην καρδιά της Essonne, στο Milly-La-Forêt, ένα μυστηριώδες παρεκκλήσι του 12ου αιώνα έχει γίνει, χάρη στον Jean Cocteau, ένα κουτί κοσμήματος απλότητας και ανάστασης - ένα πραγματικό κόσμημα πολιτιστικής κληρονομιάς για να το (ξανα)ανακαλύψετε. Στην πραγματικότητα, ήταν το τελευταίο σπίτι του διάσημου Γάλλου καλλιτέχνη. Αυτή είναι η ιστορία του Chapelle Saint-Blaise des Simples. [Διαβάστε περισσότερα]

Ένας ποιητικός περίπατος στα χνάρια του Jean Cocteau στο Παρίσι και στην περιοχή της Ιλ ντε Φρανς
Περπατήστε στα μαγευτικά βήματα του Jean Cocteau στο Παρίσι και στην περιοχή Île-de-France. Ανακαλύψτε τον εκπληκτικό κόσμο του, από το ποιητικό του καταφύγιο στο Milly-la-Forêt μέχρι τα έργα του που εκτίθενται στις τέσσερις γωνιές του Παρισιού. Μια ιστορία γεμάτη φαντασία και θρύλους. [Διαβάστε περισσότερα]