Επετειακό σημείωμα 28 Οκτωβρίου στο Παρίσι: Τα κινούμενα σχέδια εφευρέθηκαν στο μουσείο Γκραβίν

Πολύ πριν τον Μίκυ, τη Χιονάτη και τα πρώτα καρτούν, οι χαρακτήρες που έχουν σχεδιαστεί ζωντανεύουν ήδη σε μια παρισινή οθόνη! Στο Μουσείο Grévin, ο Émile Reynaud παρουσιάζει για πρώτη φορά στο κοινό τις «Φωτεινές Παντομίμες» στις 28 Οκτωβρίου 1892, τρία χρόνια πριν από τη διάσημη προβολή από τους αδελφούς Λιμουέρ. Μια ημερομηνία σήμερα θεωρείται θεμέλιο στην ιστορία του κινηματογράφου κινουμένων σχεδίων.

Στην οθόνη, ο Πιέρο φλερτάρει τη Κολομπίνη, ένας πελάτης παραγγέλνει μπύρα και σκύλοι εκτελούν το νούμερό τους. Αυτό στις 28 Οκτωβρίου του 1892, οι επισκέπτες του μουσείου Grévin, στην οδό Μοντμαρντώ, παρακολουθούν ένα θέαμα χωρίς πραγματικό αντίστοιχο. Ο εφευρέτης Émile Reynaud ενεργοποιεί ο ίδιος μια περίεργη μηχανή ονόματι Θέατρο Οπτικό, ικανή να γυρνάει μπροστά στο κοινό μακρά σεκάνς ζωγραφισμένων στο χέρι σχεδίων. Οι ήρωες κινούνται, η δράση εξελίσσεται και μια ιστορία αφηγείται: κάτι που θυμίζει εμφατικά ένα κινηματογραφικό σχέδιο φαίνεται να γεννιέται στην Πόλη του Φωτός!

Την επόμενη μέρα, η Figaro περιγράφει ένα θέαμα "απόλυτα ασυνήθιστο" και επιμένει στην αίσθηση ζωής που παράγουν οι χαρακτήρες. Η εφημερίδα παραθέτει τότε 3 προβολές: Pauvre Pierrot !, Un bon bock και Le Clown et ses chiens, συνοδευόμενες από μια μουσική σύνθεση από τον Gaston Paulin. Τα έγγραφα που διατηρούνται για τις πρώτες εβδομάδες λειτουργίας παρουσιάζουν μερικές διαφορές στην ημερομηνία για κάθε ταινία, αλλά όλες τοποθετούν την δημόσια πρεμιέρα των Pantomimes lumineuses στο μουσείο Γκρεβίν στις 28 Οκτωβρίου 1892.

Éphéméride du 28 octobre à Paris : Le dessin animé est (presque) inventé au musée Grévin — Émile Reynaud manipule son Théâtre optique en 1892. Grâce à cette machine, il projette au musée Grévin des histoires dessinées et animées devant un public. Copyright : Louis Poyet, 1892 – domaine public

Ο Εμίλ Ρενό δουλεύει για την ψευδαίσθηση της κίνησης εδώ και πολύ καιρό. Γεννημένος το 1844, αυτός ο πρώην μηχανικός ακριβείας, φωτογράφος και πολύ παθιασμένος με την οπτική αναπτύσσει το πραξινόσκοπ το 1877, μια συσκευή που χρησιμοποιεί ένα σύνολο καθρεφτών για να δημιουργήσει την εντύπωση ότι μια διαδοχή σχεδίων ζωντανεύει. Ο μηχανισμός λειτουργεί, αλλά οι κινήσεις είναι σύντομες και επαναλαμβάνονται σε βρόχους. Ακόμη, ο Ρενό θέλει να προχωρήσει παραπέρα: επιθυμεί να αφηγηθεί πραγματικές ιστορίες μπροστά σε αρκετούς θεατές.

Τo Οπτικό Θέατρο του κατέθεσε το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας το 1888. Η εφεύρεσή του χρησιμοποιεί μια μακριά ευέλικτη λωρίδα πάνω στην οποία τοποθετούνται εκατοντάδες εικόνες ζωγραφισμένες μεμονωμένα. Τρύπες επιτρέπουν την καθοδήγηση της λωρίδας στον μηχανισμό, ενώ ένα σύστημα από καθρέφτες και φαναρίες προβάλει τους χαρακτήρες πάνω σε ένα σταθερό σκηνικό. Σε αντίθεση με τα οπτικά παιχνίδια που γυρίζουν μερικές εικόνες σε βρόχο, ο Εμίλ Ρενό μπορεί να προχωρήσει, να επιβραδύνει, να γυρίσει πίσω ή να επαναλάβει μια κίνηση ανάλογα με τις αντιδράσεις της αίθουσας! Με αυτόν τον τρόπο γίνεται ουσιαστικά προβολέας, σκηνοθέτης και δημιουργός κινούμενων εικόνων του δικού του θεάτρου.

Η εργασία που απαιτείται είναι τεράστια! Ένα καλό μποκ μετρά περίπου 700 ζωγραφισμένες εικόνες σε μια λωρίδα 50 μέτρων (!), για προβολή που διαρκεί από 12 έως 15 λεπτά, ενώ Ο φτωχός Πιέρρο χρησιμοποιεί περίπου 500 εικόνες σε μήκος 36 μέτρων. Κάθε παράσταση έχει, συνεπώς, διάρκεια και ροή ασυνήθιστες για την εποχή, πολύ μακριά από τα μερικά δευτερόλεπτα επανάληψης που προσέφεραν τα πρώτα οπτικά παιχνίδια!

Η παράσταση έχει ακόμη τη δική της σύνθεση ήχου, αλλά δεν έχει ακόμα καταγραφεί. Gaston Paulin παίζει τη μουσική ζωντανά, ειδικά συντεθειμένη για να συνοδεύσει την κίνηση. Ο Reynaud χειρίζεται από την πλευρά του τις μαγνητοταινίες πίσω από τη μηχανή. Η εικόνα και η μουσική αλληλοεπιδρούν μπροστά στο κοινό, όπως στις αιθουσες σιωπηλού κινηματογράφου λίγα χρόνια αργότερα.

Αλλά ο κινηματογράφος δεν υπάρχει ακόμη σε αυτή τη μορφή που θα επικρατήσει πολύ σύντομα! Όταν οι αδελφοί Λιμιέρ οργανώνουν τη φημισμένη δημόσια επίδειξη με εισιτήριο στο Grand Café, στο Boulevard des Capucines, στις 28 Δεκεμβρίου 1895, οι εικόνες τους έχουν τεκμηριωθεί φωτογραφικά πάνω σε φιλμ. Οι χαρακτήρες του Ρενό είναι εξ ολοκλήρου σχεδιασμένοι και ζωγραφισμένοι στο χέρι. Το Οπτικό Θέατρο του ανήκει λοιπόν ακόμα στον κόσμο του προκινηματογράφου ενώ προαναγγέλλει απευθείας τον κινηματογράφο κινουμένων σχεδίων.

Το CNC παρουσιάζει έτσι τον Ρενό ως έναν από τους πατέρες του κινούμενου σχεδίου, ενώ η UNESCO εκτιμά ότι οι Φωτεινές Παντομίμες της προεξήραν και συνέβαλαν στην εφεύρεση του κινηματογραφικού θεάματος, και κατέγραψε αυτά τα έργα στο μητρώο Μνήμη του Κόσμου το 2015. Άλλωστε από το 2002 η ημερομηνία 28 Οκτωβρίου έχει επιλεγεί για τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Κινηματογράφου του Κινούμενου Εικόνας, ακριβώς προς μνήμη της πρώτης δημόσιας προβολής του Ρενό στο Μουσείο Grévin!

Η επιτυχία των Φωτιζόμενων Παντομίμων του Εμίλ Ρενώ διαρκεί μέχρι το 1900. Οι παραστάσεις πολλαπλασιάζονται στο μουσείο Γρεςβίν, μερικές φορές μέχρι δώδεκα ανά ημέρα τις Κυριακές και τις αργίες. Η Ένωση Γαλλικού Κινηματογράφου Κινούμενων Σχεδίων εκτιμά ότι πάνω από 500 000 θεατές γνωρίζουν τις δημιουργίες του Ρενώ κατά αυτά τα χρόνια. Από τις διάφορες ταινίες που γύρισε, μόνο δύο έχουν σωθεί: Φτωχός Πιέρο και Γύρω από μια καμπίνα.

Για περισσότερες λεπτομέρειες:

Το Musée Grévin, το μουσείο κέρινων αγαλμάτων όπου μπορείτε να συναντήσετε αστέρες στο Παρίσι
Το Musée Grévin επιφυλάσσει μεγάλες ανακαλύψεις για εσάς και την οικογένειά σας. Το διάσημο μουσείο στη λεωφόρο Μονμάρτρη σας περιμένει με το διαρκώς αυξανόμενο ρόστερ των αστέρων του. Η διαρκώς ανασχεδιασμένη σκηνογραφία προσφέρει μια εμπλουτισμένη, σύγχρονη και πιο διαδραστική επίσκεψη από ποτέ. [Διαβάστε περισσότερα]