De wintertijdwijziging 2026 komt iets vroeger dan gebruikelijk. In Parijs, Ile-de-France en heel Frankrijk zetten we onze klokken één uur terug in de nacht van zaterdag 24 tot zondag 25 oktober 2026. Om 3 uur ’s ochtends is het dan 2 uur.
Deze zo vroeg mogelijke datum had sinds 2020 niet meer voor het voetlicht gestaan. En in tegenstelling tot wat men zou kunnen denken, is er geen regel veranderd: het is gewoon de kalender die een spelletje met ons speelt.
Elk najaar blijft de routine hetzelfde. We winnen een uur slaap (wat de zondagochtend lekker langer maakt), maar ’s avonds valt de nacht ook aanzienlijk vroeger in. Dit jaar merken oplettende kijkers dat de klok eerder wordt omgezet dan eind oktober: in 2025 gebeurde dat op 26 oktober, in 2024 op 27 oktober en in 2023 op 29 oktober.
De overgang naar wintertijd 2026 vindt plaats in de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober. Concreet: om 3 uur ’s nachts draaien de klokken een uur terug en geven 2:00 uur aan. Die nacht duurt dus 25 uur, tot groot plezier van zowel nachtbrakers als diepe slapers.
Deze terugkeer naar de standaardtijd, soms ook gewone tijd genoemd, brengt ons terug naar UTC+1. We blijven daar tot de laatste zondag van maart, op 28 maart 2027, de datum van de komende overgang naar zomertijd. In totaal brengen we 154 dagen door op de wintertijd.
Niets mysterieus aan deze datum. Sinds 1998 harmoniseert een Europese regel de kloktijden van de lidstaten: de overgang naar wintertijd gebeurt altijd op de laatste zondag van oktober, en de overgang naar zomertijd op de laatste zondag van maart. Die beroemde zondag kan dus tussen de 25e en de 31e van de maand vallen.
In 2026 valt zaterdag 31 oktober. De laatste zondag van de maand is dus op 25, het vroegst mogelijke moment. Dergelijke situatie kwam eerder voor in 2015 en daarna in 2020, en zal pas weer terugkeren in 2037. Een beetje als een komeet met een grillige passage, keert deze configuratie elke vijf, zes of elf jaar terug, afhankelijk van het ritme van schrikkeljaren.
Nog een bijzonderheid is dat de tijdswijziging dit jaar precies midden in de herfstvakantie valt, gepland van 17 oktober tot 2 november 2026 voor alle zones. Zo hebben kinderen (en ouders) een week om weer in het ritme te komen voor de herstart. En omdat 31 oktober op een zaterdag valt, vinden de Halloween-feesten plaats in het volgende weekend, wanneer het ’s avonds al donker is.
Om dit te begrijpen, moet men teruggaan naar de oliecrisis van 1973-1974. Frankrijk voert in 1976 zomertijd in om het kunstlicht in de avond te beperken en energie te besparen. Het systeem wordt daarna in heel Europa ingevoerd, voordat de data in 1998 worden geharmoniseerd. In de overzeese gebieden verandert men de klok niet, met uitzondering van Saint-Pierre-et-Miquelon.
Het onderwerp komt toch regelmatig weer op tafel. In 2018 verzamelde een openbare consultatie van de Europese Commissie 4,6 miljoen reacties, waarvan 84 % voor het einde van het systeem stemde. In maart 2019 eurodéputés votent de afschaffing van de changement d'heure saisonnier met 410 voor en 192 tegen, met een invoering gepland in 2021. Elk land zou toen kiezen tussen zomertijd en wintertijd permanent.
Sindsdien ligt het dossier vast bij de Raad van de Europese Unie, wegens gebrek aan overeenstemming tussen de lidstaten over welke uurregeling behoud moet krijgen. In oktober 2025 haalt Spanje het debat opnieuw naar voren door voor te stellen er in 2026 mee te stoppen, met openlijke steun van Finland en Polen. Maar zonder een meerderheid in de Raad blijft de richtlijn van 2000 van kracht en blijft de tijdswijziging gehandhaafd in 2026.
Een klein maar belangrijk detail: de Franse wettelijke tijd loopt in de winter al ongeveer een uur voor op de zon, en in de zomer twee uur. De overgang naar wintertijd brengt onze klokken dus dichter bij de natuurlijke cyclus, en veel slaapdeskundigen zien dit als het moment waarop de tijd het beste bij ons lichaam past.
Wat het lichaam niet verhindert om een beetje te wankelen, zoals na een kort reisje. De melatonineproductie verschuift, en het duurt doorgaans enkele dagen, soms een week, voordat de biologische klok weer in balans is. Tijdelijke vermoeidheid, moeite met inslapen of wat prikkelbaarheid zijn dan volstrekt normaal.
Om de effecten te beperken kun je je bedtijd in de dagen vooraf met een kwartiertje verschuiven en ’s ochtends wat daglicht opzoeken, zelfs bij een grijze lucht. Een wandeling door een Parijse of Île-de-France-parken in de loop van de dag volstaat uitstekend.
De allerkleinsten voelen de verandering vaak het sterkst, omdat hun biologische klok minder flexibel is. Door dutjes en maaltijden geleidelijk over enkele dagen te verschuiven, verloopt de overgang een stuk makkelijker. Bij ouderen kan vermoeidheid het valrisico vergroten: het is beter in de eerste dagen waakzaam te blijven.
Het energieargument wordt steeds minder zwaar meegewogen. Volgens ADEME zou het verzetten van de klok in 2009 zo’n 440 GWh aan verlichtingsenergie hebben bespaard. Door de brede doorvoering van LED-lampen, veel zuiniger dan de oude gloeilampen, daalt die besparing naar circa 351 GWh, zo’n 0,07% van het Franse elektriciteitsverbruik. De instantie schat zelfs 258 GWh in 2030.
Met andere woorden, op een elektriciteitsfactuur is het effect nagenoeg onzichtbaar geworden. Dat is trouwens een van de argumenten die door voorstanders van het einde van de tijdswijziging naar voren wordt gebracht.
Dat is de keerzijde van de medaille. Terugkijkend na een uur valt de nacht midden in de terugreis: na de klokverandering gaat de zon in Parijs tegen 17.30 uur onder. Volgens het Nationaal Interministerieel Observatorium voor Verkeersveiligheid concentreren de maanden november tot en met januari 30 % van de dodelijke ongevallen met voetgangers (gem. 2019-2023), met pieken tijdens de ochtend- en avondspits.
Voetgangers hebben vaak het gevoel gezien te worden, terwijl automobilisten hen in het schemer donker nauwelijks kunnen onderscheiden. Heldere kleding, reflecterende accessoires en goed werkende verlichting op fietsen en elektrische steps: zichtbaarheid staat voorop. Aan de kant van de bestuurders controleren ze de koplampen en laten ze de snelheid zakken bij het naderen van zebrapaden.
Goed nieuws: smartphones, computers en tablets updaten vanzelf, mits de automatische tijdzone-instelling aanstaat. Daarentegen vragen horloges, wekkers, wandklokken, ovens, magnetrons en het dashboard van niet-verbonden auto’s om een kleine handmatige aanpassing.
Voor wie die nacht werkt, vooral in de gezondheidszorg, de veiligheid of het vervoer, worden de overuren betaald of gecompenseerd volgens de cao's.
En om van deze zondag te genieten, die begint met een extra uurtje, werpen we een blik op onze weekenduitjes in Parijs en Île-de-France. De nachten vallen vroeger, en dat is ook een mooi moment om de ogen naar boven te richten: onze gids over hemelverschijnselen die je in 2026 niet mag missen somt de komende ontmoetingen in de hemel van Île-de-France op.
Datums en tijdschema's
Van 24 oktober 2026 Bij 25 oktober 2026
Aanbevolen leeftijd
Voor iedereen
