Van Haussmannistische gevels die bedekt zijn met kleurrijke stippen tot donkere zalen vol oneindige spiegels, de Japanse kunstenares Yayoi Kusama heeft haar psychedelische stempel gedrukt op het Parijse stedelijke landschap. Een toonaangevende figuur in de hedendaagse kunst, pionier van de avant-garde en van de popart, liet de beeldende kunstenares na haar overlijden een onmiddellijk herkenbaar visueel universum achter. Obsessief en onderdompelend, rust haar oeuvre op de eindeloze herhaling van cirkelvormige motieven — de beroemde polka dots — en op zachte sculpturen of optische spellen die de toeschouwer het besef van ruimte en tijd laten verliezen.
In 2023 leek de hoofdstad een openluchtgalerij toen de samenwerking tussen de kunstenaar en het huis Louis Vuitton tot stand kwam. Een enorme replica van Yayoi Kusama, meerdere meters hoog, leek met eigen handen de gevel van de historische Boetiek aan de Champs-Élysées te schilderen. Enkele kilometers verderop, tegenover de Pont Neuf en de Samaritaine, sierde een andere monumentale sculptuur de kades van de Seine. Deze stedelijke verschijningen lieten grote rijen nieuwsgierigen en liefhebbers van hedendaagse kunst ontstaan die deze installaties in het hart van het 8e en het 1e arrondissement wilden vastleggen.
Herinner je het je nog: in oktober 2019, tijdens FIAC Hors les Murs, ontdekten wandelaars en liefhebbers van Parijse promenades met stomheid geslagen een immense opblaasbare gele pompoen met zwarte vlekken, opgesteld tegenover de juweliers van het prestigieuze Place Vendôme (1e arrondissement). Intitulée « Life of the Pumpkin Recites, All About the Biggest Love for the People », deze monumentale sculptuur met een spanwijdte van tien meter vierde een van Kusama's fétiche thema's. Voor Kusama vertegenwoordigde de pompoen – die ze als kind met haar familie in Japan kweekte – een warme, gulle en humoristische vorm, die een vrolijk en poëtisch contrast vormde met de klassieke architecturale strengheid van het plein.
Nog voordat deze golf van betogingen op de grote boulevards losbarstte, vierde Parijs al in 2011 het genie van Kusama tijdens een grote retrospectieve in het Centre Pompidou. Bezoekers stroomden ernaartoe om haar beroemde Infinity Mirror Rooms te betreden, afgesloten ruimtes waarin spiegels en LED-lampjes de illusie van een eindeloze kosmos oproepen. Volgens enkele atelierverhalen zou de kunstenares deze ruimtes hebben ontworpen om haar eigen hallucinatoire kindervoorkomsten te materialiseren, en zo haar eigen lichaam te doen oplossen in de immensiteit van het universum — een concept dat zij zelf-obliteratie noemde.
Onder de meest gedenkwaardige herinneringen van bezoekers aan het Bois de Boulogne staat onmiskenbaar de beroemde installatie Infinity Mirror Room - Phalli's Field (Floor Show), uit de collectie van de Fondation Louis Vuitton. Als men deze kamer bekleed met spiegels binnentrad, leek het publiek letterlijk te duiken boven een vreemd immersief bassin: de vloer was volledig bedekt met honderden zachte, witte stoffen uitsteeksels met felle rode stipjes. Dankzij de oneindige reflecties op de wanden leken deze organische sculpturen, die op paddenstoelen of koralen leken, uit te dijen als een getekende zee zonder kust, en zo ontstond een onvergetelijke zintuiglijke beleving.
Wat vooral kenmerkend is aan Kusama's taalgebruik, is de obsessieve accumulatie. Geboren in Matsumoto in 1929, heeft de kunstenares zich snel gevestigd op het kruispunt van popart, conceptuele kunst en minimalisme. Ze vertelde vaak dat haar vroege motieven van stippen en oneindige netten al in haar jeugd ontkiemd zouden zijn tijdens intense hallucinaties waarbij de bloemen uit het gezinshuis de muren, het plafond en haar eigen lichaam leken te bedekken. Ze theoretiseerde deze aanpak onder de noemer « auto-obliteratie », en nodigde de toeschouwer uit om zijn individualiteit te laten samensmelten met het universum.
Deze pagina kan elementen bevatten die met AI zijn ondersteund, meer informatie hier.
