Kronika dnia 6 września w Paryżu: Rekwizycja paryskich taksówek, taksówki z Marne

W dniach 6 i 7 września 1914 roku 1300 paryskich taksówek zostało zarekwirowanych przez armię francuską, by wysłać żołnierzy na front bitwy nad Marną. „Taksówki z Marny” będą transportować 6000 piechurów i umożliwią powstrzymanie niemieckiego natarcia w kierunku Paryża.

6 i 7 września 1914 r., gdy armia niemiecka przekroczyła Marne, sztab francuski zarekwirował, z powodu braku wystarczającej liczby pociągów, 1300 paryskich taksówek, aby jak najszybciej wysłać oddziały piechoty na front i powstrzymać natarcie wroga; to historia taxis de la Marne.

Od początku września wojska francuskie walczyły na froncie, podczas gdy wróg niebezpiecznie zbliżał się do stolicy i zyskiwał przewagę w pierwszych tygodniach I wojny światowej . Pod groźbą bombardowania rząd opuścił Paryż i udał się do Bordeaux.

5 września rozpoczyna się wtedy pierwsza bitwa nad Marną, na północny wschód od stolicy, która mogłaby, w przypadku porażki sojuszników, paść w ręce Niemców. Na lewym brzegu rzeki, arme francuskie i angielskie stają naprzeciwko licznych oddziałów wroga, obecnych na przeciwległym brzegu. front, o długości 300km, staje w nim naprzeciw sobie 900 000 żołnierzy niemieckich i milion żołnierzy francuskich i brytyjskich, podczas gdy pięć bitew toczy się równocześnie na polu bitwy.

Sytuacja była jednak krytyczna. Generał Joseph Joffre, głównodowodzący operacjami armii francuskiej, opracował wieczorem 5 września rozkaz dnia, który miał zostać wydany o 7.30 rano 6 września: "W czasie, gdy toczy się bitwa, od której zależy los kraju, ważne jest, aby przypomnieć wszystkim, że nie jest to już czas na oglądanie się za siebie. Należy dołożyć wszelkich starań, aby zaatakować i odeprzeć wroga. Oddział, który nie może już posuwać się naprzód, musi za wszelką cenę utrzymać zdobyty teren i raczej zginąć na miejscu niż się wycofać. W obecnych okolicznościach żadna porażka nie może być tolerowana.

W obliczu determinacji generała, a na Paryż zaledwie kilkadziesiąt kilometrów odparł sygnał o niemieckich ułanach, generał Joseph Gallieni, gubernator wojskowy Paryża, generał Jean-Baptiste Clergerie, oraz André Walewski, założyciel Francuskiej Spółki Samochodów Miejskich, mają genialny pomysł na wzmocnienie 7. armii generała Maunoury, na skrajnym lewym skrzydle układu alianckiego, naprzeciw 1. armii dowodzonej przez niemieckiego generała Aleksandra von Klucka.

Aby szybko wysłać francuskie oddziały w celu wzmocnienia wojsk w pobliżu pola bitwy i przeprowadzenia dużej operacji mającej na celu powstrzymanie i zniszczenie niemieckich awangard, francuski sztab generalny postanowił zarekwirować paryskie taksówki , ponieważ sieci kolejowe wokół Paryża były niewystarczające, mniej lub bardziej nasycone i często zdezorganizowane.

W rzeczywistości pomysł nie jest nowy. Pod koniec sierpnia 1914 roku taksówki brały już udział w zaopatrzeniu oblężonego obozu w Paryżu pod auspicjami intendent generała Burgueta. Od tamtej pory generał Gallieni utrzymuje stałą rezerwę 150 taksówek dostępnych na okrągło, które w kilka godzin można potroić — stolica w praktyce dysponuje 10 000 taksówek, ale 7 000 kierowców jest już zmobilizowanych do wojny.

W nocy z niedzieli 6 na poniedziałek 7 września 1914 roku 630 taxi paryskich, przeważnie Renault AG-1 Landaulet, zjechało na dziedziniec Invalidów. Poruszające się z prędkością 25 km/h, każdy taxi mógł zabrać do pięciu mężczyzn z całym ich wyposażeniem. Pierwszy konwój skierował się w stronę Tremblay-Lès-Gonesse i Mesnil-Amelot, zanim dotarł do Livry-Gargan i Sevran-Livry, podczas gdy drugi konwój liczący 700 pojazdów opuszczał Invalides nieco później tego dnia, by dotrzeć do Gagny.

Dotarłszy na punkt zborny, taksówki zabierają na pokład 6000 piechurów z 14. brygady 7. dywizji piechoty dowodzonej przez generała Edgarda de Trentiniana. W poniedziałek 7 września w nocy dwa bataliony 104e R.I. wysiadają w Nanteuil-le-Haudoin w Oise, tuż za nimi, trzy bataliony 103e R.I., które wylądują, 8 września o świcie, w Silly-le-Long, na południe od Nanteuil-le-Haudoin.

Gdy żołnierze zostali wysadzeni w pobliżu frontu nad Marną, taksówkarze wrócili do Paryża, a Ministerstwo Wojny zapłaciło firmom 70 102 franków, taką samą cenę jak za normalne przejazdy.

Mimo że epizod taksówki z Marna nie był decydujący dla pierwszej bitwy nad Marna, ta inicjatywa i tak przyczyniła się do powstrzymania natarcia wroga i na trwałe odcisnęła się w historii i w wyobraźni, mniej pod kątem militarnym niż psychologicznym. Dzięki swojej bezprecedensowej skali i zaangażowaniu ludności taksówki z Marna wchodzą w legendę i szybko stają się symbolem solidarności, jedności i narodowej determinacji.

Aby zgłębić temat:

Kilka taksówek z Marna zostało zakupionych, aby upamiętnić pamięć tego mitycznego wydarzenia: dwie Renault G7 są widoczne w Muzeum Armii, mieszczącemu się w Hôtel des Invalides, oraz w Muzeum Wielkiej Wojny w Meaux.

Aby dowiedzieć się więcej