Medische aftrekposten en vaste bijdragen zijn het onderwerp van een felle politieke strijd dit najaar. DeZiekenfondsraad, bestaande uit 35 leden waaronder 26 vakbonds- en werkgeversvertegenwoordigers, stemde donderdag tegen deze regeringsmaatregel. De regering van François Bayrou blijft echter aandringen op het doorvoeren van de hervorming door middel van regelgeving, ondanks sterke tegenstand van Franse organisaties in de gezondheidszorg.
Deze maatregel maakt deel uit van het plan van de regering om de uitgaven voor de ziekteverzekering tegen 2026 met 5 miljard euro te verminderen. Volgens de onderzochte ontwerpdecreten zouden de huidige bedragen worden verdubbeld: het medisch eigen risico zou stijgen van €1 naar €2 per doosje medicijnen, van €1 naar €2 per paramedische dienst en van €4 naar €8 per medische vervoersdienst. Tegelijkertijd zouden de vaste bijdragen voor medische consulten stijgen van €2 naar €4 per consult.
Het jaarlijkse plafond voor deze medische aftrekposten zou ook worden verdubbeld, van 50 euro naar 100 euro per patiënt per jaar. In de praktijk betekent dit dat een Fransman die regelmatig zorg nodig heeft tot 200 euro per jaar uit eigen zak moet betalen, tegenover 100 euro nu. Deze verhoging zou vooral patiënten treffen die lijden aan chronische ziekten of die regelmatig medisch toezicht nodig hebben.
De controverse over het door de uitvoerende macht gekozen tijdschema neemt toe. Volgens de ontvangen informatie was de dienst Sociale Zekerheid van plan om het decreet tot verdubbeling van de jaarlijkse plafonds op donderdagavond te publiceren. Deze haast komt slechts enkele dagen voor de vertrouwensstemming die François Bayrou heeft aangevraagd voor 8 september 2025.
De vakbonden en de voorzitter van de Ziekenfondsraad hadden de regering tevergeefs gevraagd om deze beslissing uit te stellen, gezien het risico van een mogelijke val van de uitvoerende macht. Sophie Binet, algemeen secretaris van de CGT, veroordeelde deze "beschamende" procedure en riep de premier op om terug te krabbelen: "We kunnen niet tegelijkertijd zeggen 'Ik onderwerp me aan een motie van vertrouwen' en tegelijkertijd in het geniep doorgaan met zulke belangrijke maatregelen".
Deze hervorming baart patiëntenverenigingen en zorgverleners zorgen. De vakbond MG France omschrijft de methode van de regering als "absoluut onaanvaardbaar" en hekelt een "ontkenning van de democratie". Volgens Féreuze Aziza, van de vereniging France Assos Santé, zal deze maatregel "ertoe leiden dat mensen afzien van zorg omdat ze geen keuze hebben, omdat er meer en meer out-of-pocket kosten zullen zijn".
In de regio Île-de-France, waar de kosten van levensonderhoud al hoog zijn, kan deze verhoging vooral gevolgen hebben voor huishoudens met een laag inkomen en chronisch zieke patiënten. Begunstigden van het Complémentaire santé solidaire, de AME, minderjarigen en invaliditeitspensioengerechtigden blijven vrijgesteld van deze aftrekposten.
De regering rechtvaardigt deze hervorming met de noodzaak om "patiënten verantwoordelijker te maken" en om honderden miljoenen euro's aan besparingen te genereren. Volgens officiële schattingen zou een verdubbeling van het eigen risico het Franse zorgverzekeringssysteem ongeveer 1,5 miljard euro per jaar besparen.
Dit argument is echter voor discussie vatbaar.UNSA wijst erop dat de medische aftrekposten en vaste bijdragen al verdubbeld waren tegen 2024, zonder dat de medische consumptie significant daalde. "In plaats van de medische consumptie te hebben verminderd, hebben deze verhogingen slechts één concreet effect gehad: patiënten nog meer belasten", bekritiseert de vakbond.
FNATH, de federatie van mensen met arbeidsletsels en handicaps, is fel gekant tegen deze maatregel, die zij beschouwt als een sociale onrechtvaardigheid. Volgens deze bond staan de eigen risico's niet in verhouding tot het inkomen en wegen ze daarom zwaarder op mensen met bescheiden middelen en chronisch zieken.
Het valt nog te bezien of deze controversiële hervorming de vertrouwensstemming van 8 september zal overleven. Als de regering Bayrou valt, kan het lot van deze decreten over medische aftrekposten in twijfel worden getrokken, waardoor er onzekerheid blijft bestaan over de toekomst van de Franse gezondheidszorg en de financiering ervan.
