Na meerdere dagen van sluitingen van middelbare scholen, de mobilisatie moet een nieuw hoogtepunt bereiken op dinsdag 13 oktober 2026. Door scholieren- en studentenorganisaties wordt op gedemonstreerd opgeroepen, terwijl de FCPE en vele vakbonden voor het onderwijs bij de oproep zijn aangesloten. De beweging, ontstaan op 21 september op het lycée Saint-Exupéry in Créteil, heeft zich sindsdien door heel Frankrijk verspreid. Maar achter de beelden van wegversperringen voor de scholen, wat zijn precies de eisen?
De huidige beweging vindt haar oorsprong in het Val-de-Marne. Halverwege september gaat het personeel van het Saint-Exupéry-lyceum in Créteil in staking om een tekort aan personeel aan de kaak te stellen. De volgende dag blokkeren ongeveer 200 leerlingen hun school uit solidariteit met de leraren. Beelden circuleren op sociale media en andere lycea sluiten zich geleidelijk aan bij het verzet.
Het fenomeen verlegt zich dan snel naar grotere schaal. Ongeveer 410 lycea kampen op 29 september met protesten. Op 1 oktober zijn er in Île-de-France meer dan 200 scholen verstoord. De beweging spreidt zich daarna uit tot meer dan 1000 instellingen nationaal in de piek van de week. Vrijdag 2 oktober telde het ministerie nog 735 lycea verstoord, een daling van circa 30% ten opzichte van de voorgaande dag.
Tijdens de actiedag, op dinsdag 6 oktober 2026 hebben scholieren en studenten opnieuw geprotesteerd in Parijs en in diverse Franse steden. In Île-de-France zorgde de beweging voor universiteitsblokkades, met name bij Parijs 1, Parijs 8, Parijs Cité en Nanterre, evenals verstoringen op meerdere lycea.
Volgens het regeringsoverzicht hebben 266.000 mensen in Frankrijk geprotesteerd, waarvan 56.000 in Parijs, tegenover 450.000 nationaal en 100.000 in de hoofdstad volgens de organisatoren. Het ministerie van Onderwijs registreerde ook 891 middelbare scholen waarvan de lessen volledig of gedeeltelijk werden opgeschort, terwijl ongeveer 40% van de openbare instellingen voor hoger onderwijs met verstoringen te kampen heeft.
De eerste eis gaat over het personeel dat aan de instellingen beschikbaar wordt gesteld. De gemobiliseerde leerlingen klagen met name over afwezige leraren of niet vervangen, maar ook over een tekort aan schoolverpleegkundigen, psychologen, maatschappelijk werkers en begeleidend personeel.
De eisen zijn echter niet overal identiek van school tot school. De beweging ontwikkelde zich grotendeels decentraliseerd en sommige eisen spelen in op problemen die specifiek zijn voor elke instelling. Vakbondsorganisaties benadrukken echter een aantal gemeenschappelijke thema’s: de klasgrootte, het tekort aan personeel, lesroosters en de financiering voor het onderwijs.
Na ontmoetingen met de leerlingenvertegenwoordigers op 2 oktober heeft minister van Onderwijs Édouard Geffray onder meer aangekondigd de vervangingen te willen versnellen, met voorrang voor examenklassen, evenals de voorgenomen creatie van 300 extra functies voor schoolverpleegkundigen, onderwijspsychologen en maatschappelijk werkers in het begrotingsvoorstel.
Sindsdien verduidelijkte Édouard Geffray zijn noodplan: op 8 oktober kondigde hij de inzet aan van 3000 vervangende leraren, extra middelen voor kortdurende vervangingen en de mogelijkheid voor rectoraten om in noodgevallen te werven. Tijdens een vakbondsbijeenkomst op 9 oktober noemde hij ook de werving van bijna 1000 contractanten en de toekenning van 18.000 extra eenheden van het Pacte enseignant. Deze maatregelen moeten nog worden uitgerold en hun effectiviteit zal beoordeeld moeten worden.
Maar de mobilisatie gaat verder dan de kwestie van vacatures. Leerlingen uit de middelbare school klagen over te volle roosters, de lengte van de schooldagen en de druk die ze voelen rondom hun studiekeuze en Parcoursup. Het toelatingssysteem tot het hoger onderwijs ligt aan de basis van een deel van de kritieken, vooral bij eindexamenleerlingen.
De getuigenissen uit meerdere instellingen schetsen een gevoel van stress door de selectie en de onzekerheid rondom de toelating tot het hoger onderwijs. De geestelijke gezondheid maakt daarom deel uit van de onderwerpen die door de scholierenvertegenwoordigers zijn aangehaald tijdens hun gesprek met de minister, naast menselijke middelen, onderwijstempo en de staat van de gebouwen.
Een terugkerend onderwerp: het schoolgebouw. Leerlingen melden verouderde of vervallen instellingen, met per regio grote verschillen in situatie. Deze kwestie is opmerkelijk omdat onderhoud en de bouw van lycea vooral bij de regio's ligt, en niet rechtstreeks bij het Ministerie van Onderwijs.
Het gevoel van ongelijkheid tussen scholen en regio's voedt ook de mobilisatie. Met name in Seine-Saint-Denis geven ondervraagde leerlingen aan dat zij hun eigen studieomstandigheden vergelijken met die van Parijse scholen die als beter uitgerust worden beschouwd.
De blokkeeractie wordt door gemobiliseerde scholieren ingezet als middel om hun beweging zichtbaar te maken en om het normale functioneren van de scholen te verstoren. Het is echter niet correct om mobilisatie, blokkade en administratieve sluiting automatisch met elkaar te vereenzelvigen: sommige instellingen kunnen geblokkeerd zijn zonder officieel gesloten te zijn, terwijl andere preventief door de autoriteiten worden gesloten.
Een nieuwe oproep tot staking en betoging is uitgebracht voor dinsdag 13 oktober 2026, op initiatief van de middelbare scholieren- en studentenorganisaties, gesteund door verschillende vakbonden van het nationaal onderwijs, waaronder FSU, UNSA Éducation, CGT Éduc'action, FO, CFDT en SUD Éducation. Ondanks de eerste aankondigingen van minister Édouard Geffray eisen de mobiliseerde organisaties méér middelen voor de instellingen, werving en betere onderwijsomstandigheden.
In Parijs wordt om 14.00 uur een manifestatie aangekondigd die vanaf Place d'Italie vertrekt, terwijl stakingen en blokkades mogelijk opnieuw sommige middelbare scholen en universiteiten in Île-de-France kunnen ontwrichten.
Deze pagina kan elementen bevatten die met AI zijn ondersteund, meer informatie hier.
