Tentoonstelling van Gabrielle Hébert in het Musée d'Orsay: haar foto's van de Villa Medici

Gabrielle Hébert neemt van 28 oktober 2025 tot 15 februari 2026 haar intrek in het Musée d'Orsay in het 7e arrondissement van Parijs voor een gloednieuwetentoonstelling die ons meeneemt naar de intimiteit van de Villa Medici aan het einde van de 19e eeuw. Deze in Duitsland geboren fotografe, echtgenote van de schilder Ernest Hébert, biedt ons een eerste proto-reportage vanhet dagelijks leven in de legendarische Villa Médicis tussen 1888 en 1908.

Ze werd in 1853 geboren als Gabrielle d'Uckermann en trouwde in 1880 met Ernest Hébert, een academisch schilder en directeur van de Académie de France in Rome. In de Villa Medici organiseerde ze aanvankelijk als echtgenote van de directeur recepties en ontving ze bezoekende persoonlijkheden. Maar ze ontsnapte al snel aan deze alledaagse taken om haar eigen camera aan te schaffen.

Na een paar lessen van een Romeinse professional richtte ze een donkere kamer in met een kostganger van haar eigen leeftijd om haar negatieven te ontwikkelen en haar proefdrukken af te drukken. Dit was het begin van een indrukwekkende fotografische productie, die ze nauwgezet in haar dagboeken bijhield: "Ik fotografeer... Ik fotografeer..." noteerde ze bijna dagelijks.

In tegenstelling tot haar broers Luigi en Giuseppe Primoli, neven van prinses Mathilde Bonaparte, met wie ze een voorliefde voor sociale portretten deelde, was Gabrielle Hébert een eenzame ontdekkingsreizigster van alle fotografische genres. Artistieke naakten, reproducties van kunstwerken, landschappen, stillevens, "fotografische herscheppingen": niets ontsnapte aan haar lens.

Haar unieke oog biedt het gezichtspunt van een permanente bewoner die het renaissancepaleis en zijn bewoners van binnenuit observeert. Pensiongasten, personeel, modellen, maar ook de honden en katten van de Villa: ze documenteert deze artistieke gemeenschap in alle seizoenen met een ongekende intimiteit.

Nog fascinerender is dat Gabrielle Hébert de codes van die tijd omverwerpt door haar man Ernest obsessief onder de loep te nemen. Ze vereeuwigde elk aspect van het leven van de kunstenaar, regisseur en echtgenoot: poseersessies met modellen, de voortgang van schilderijen, momenten van gezelligheid, wandelingen op het Romeinse platteland en baden.

De tentoonstelling in het Musée d'Orsay toont voornamelijk originele afdrukken van 9 x 12 cm, vergezeld van fotoalbums gemaakt door Gabrielle zelf. We ontdekken haar persoonlijke dagboeken, dozen met glasplaten en de camera's die ze gebruikte. Uitvergrotingen van onbedrukte negatieven versterken de presentatie.

De tentoonstelling bevat ook tekeningen en schilderijen vanErnest Hébert en sentimentele relikwieën: een palet, een medaillon en brieven. Deze voorwerpen getuigen van een liefdesrelatie tussen een man en een land, het pas verenigde Italië waarvan Rome in 1871 de hoofdstad werd.

In 1898 maakte Gabrielle Hébert haar "fotografische zwanenzang" tijdens een reis naar Spanje. Haar visie, beïnvloed door de opkomende cinema, onthulde een verrassende moderniteit. Bij haar laatste terugkeer naar Frankrijk stopte ze met haar intensieve fotografische praktijk en nam ze genoegen met het vereeuwigen van Ernest tot aan zijn dood in 1908.

Marie Robert, hoofdconservator van het Musée d'Orsay, gespecialiseerd in fotografie en film, is de curator van deze tentoonstelling. Deze specialiste verbleef een jaar in de Villa Médicis in het kader van een wederzijdse residentie Villa Médicis/Musée d'Orsay om haar onderzoek te verdiepen.

Deze chrono-thematische tentoonstelling laat zien hoe Gabrielle Hébert haar plaats als auteur en haar sociale status veiligstelde in een omgeving waar artistieke creatie voorbehouden was aan mannen. Fotografie was meer dan een hobby, het stelde haar in staat om haar eigen mythologie uit te vinden over een uitzonderlijke geografie en periode.

Deze spannende ontdekking maakt deel uit van een ambitieuze internationale tournee. De tentoonstelling is opgezet in samenwerking met het Musée Départemental Hébert in La Tronche, Isère, en opent in het voorjaar van 2026 in deze aan de schilder gewijde ruimte. In de herfst van 2026 wordt de tentoonstelling voortgezet in deAcadémie de France in Rome - Villa Médicis, waarmee de tentoonstelling symbolisch wordt afgesloten op de plek waar deze passie voor fotografie werd geboren.

Voor liefhebbers van historischefotografie en kunstgeschiedenis biedt deze tentoonstelling een uniek inzicht in de creatieve emancipatie van een vrouw in de 19e eeuw. Niet ver van de Invalides en de Seine nodigt het Musée d'Orsay ons uit om deze pionier te ontdekken die in stilte een revolutie teweegbracht in de portretkunst en de fotografische reportage.