Na maanden van onderhandelingen en onzekerheid vestigt het Maison des Mondes Africains zich eindelijk in het 10e arrondissement. Dit nieuwe Parijse culturele centrum opent op zaterdag 4 oktober 2025 zijn deuren in een voormalig haute-coutureatelier van 800 m² verdeeld over drie verdiepingen, op een steenworp afstand van het station Goncourt en het Canal Saint-Martin. Op initiatief van het Elysée Palace tijdens de top Afrika-Frankrijk in Montpellier in 2021 wordt het project na een lange en moeilijke weg werkelijkheid. "We kunnen eindelijk uitrollen wat we in gedachten hadden," zegt Liz Gomis, de directeur van de locatie.
Deze installatie in een tijdelijke ruimte voor 24 maanden is een belangrijke stap. "Het zal een voorafbeelding zijn, maar niet het huis als zodanig", legde de directeur uit aan Libération. Het doel van de regering is om MansA tegen 2027 een permanente locatie te geven. In de tussentijd maakt dit multidisciplinaire centrum deel uit van een bloeiende culturele ruimte, vlak naast Transfo, de kunstruimte van Emmaüs Solidarité, en op gehoorsafstand van de apéro's op het Canal Saint-Martin.
De naam MansA speelt in op twee referenties: mansio, wat "woning" betekent in het Latijn, en Mansa Moussa, de 14e-eeuwse heerser van Mali. Deze hybride locatie, voor een bedrag van 9 miljoen euro gefinancierd door het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken en het ministerie van Cultuur, is bedoeld als een etalage voor kunstenaars, een forum voor ongefilterd debat en een springplank voor jonge Afro-ondernemers.
De oorsprong van het project gaat terug tot 2021, toen de Kameroense historicus en filosoof Achille Mbembe een rapport indiende bij Emmanuel Macron. Daarin beval hij de oprichting aan van een cultureel centrum naar het voorbeeld van het Institut du Monde Arabe, om de betrekkingen van Frankrijk met Afrika te verbeteren en een podium te creëren dat gewijd is aan de hedendaagse Afrikaanse creativiteit. Het ministerie van Cultuur sloeg de handen ineen met het ministerie van Europa en Buitenlandse Zaken om dit project te realiseren.
In de begrotingswet voor 2023 bevestigde de regering haar wens om deze plek te creëren, zowel "fysiek als virtueel", waarbij ze aangaf dat "verschillende locaties" nog "in overweging" waren. Dit werd gevolgd door een lange zoektocht naar vastgoed in heel Parijs. Een gebouw in de Fondation Cartier werd tijdelijk overwogen, zoals Le Monde in januari 2024 onthulde. In april volgde een koerswijziging: het centrum zou zijn intrek nemen in de Parijse Munt, in het luxueuze gebouw aan de Quai de Conti.
Matignon besloot echter zijn intrek te nemen zonder echt overleg te plegen met de werknemers van de site. Er werd onmiddellijk geprotesteerd. Rodolphe Krempp, vakbondsafgevaardigde van CFE-CGC, benadrukte dat "er geen synergie is tussen de twee instellingen". Anderen wijzen erop dat de monetaire instelling, die zichzelf grotendeels financiert dankzij de verhuur van haar zalen, in gevaar dreigt te komen. De controverse laaide ook weer op aan het politieke front, met communistische gemeenteraadsleden die zich zorgen maakten over de toekomst van de Munt. Uiteindelijk werd het idee begin 2025 opgegeven en werd de zoektocht naar deze voormalige werkplaats in het 10e arrondissement hervat.
Voor zijn vuurdoop zet MansA eerder in op opkomende kunstenaars dan op grote namen. De tentoonstelling "Noires" van Roxane Mbanga, 29, een Franse kunstenares geboren uit een Kameroense vader en een Guadeloupese moeder, zal te zien zijn van 3 tot 26 oktober 2025. "Het is een signaal dat we op zoek zijn naar opkomende stemmen die we willen ondersteunen en waarmee we willen groeien," legt Liz Gomis uit. "Roxane is de juiste persoon om de toetsen aan toe te vertrouwen: ze is zachtaardig, gracieus en rustgevend. Ze zorgt ervoor dat je thuis wilt komen. De tentoonstelling heet 'Noires', maar het is een en al vrolijkheid en kleur."
Een gang met fluorescerend behang verwelkomt bezoekers en combineert landschappen van Guadeloupe en Ouidah in Benin met straatscènes in Congo waar vrouwenhanden haren vlechten. Deze kleurrijke doorgang leidt naar een lounge waar Roxane Mbanga gedurende de hele tentoonstelling aanwezig zal zijn om bezoekers te verwelkomen. "Noires' is een project dat in 2019 begon, een droomhuis dat van ruimte naar ruimte reist, van stad naar stad, en steeds groter wordt", legt de kunstenares uit, die in 2024 al een eerste versie tentoonstelde in de Fondation H in Parijs. Ze heeft de ruimte opgevat als een plek van gastvrijheid voor "mensen die op haar lijken, die verlies hebben meegemaakt of geleden". De Grand Salon wordt zo een huiswereld bevolkt door stemmen, stiltes en herinneringen.
Hoewel detentoonstelling gratis is, moet je niet vergeten om je gratis slot van tevoren te reserveren .
De directeur is er vast van overtuigd dat het instituut "barrières wil slechten, cultuur voor iedereen wil aanbieden, wil praten over koloniale en dekoloniale kwesties op een hybride locatie". "Het is geen museum voor en over Afrika, maar een open ruimte voor de hele bevolking", benadrukt ze. Het programma moet dicht en transdisciplinair zijn.
De CinéMansA filmclub biedt vertoningen gevolgd door ontmoetingen met filmmakers, onderzoekers en critici. Op het programma dit seizoen: Burning an Illusion (1981), Freda (2022), Perfect Images (1981), Grey Area (1982), A Deusa Negra (1978), een Samuel Suffren retrospectief, Elsie Haas (1985) en Zatrap (1978). De documentaire Un Indien dans la ville, die Smaïl Kanouté volgt van Parijs naar New Orleans in de voetsporen van de zwarte indianen, illustreert deze benadering waarbij herinnering en hedendaagse creatie worden gecombineerd.
Muziek staat centraal, met een focus op Ghanese highlife, Saheliaanse rock, Congo Soukouss, Kameroense Makossa, Raï en Caribische muziek uit Guadeloupe en Martinique. Artiesten als Mélissa Laveaux (Canada/Haiti) en Nyokabi Kariuki (Kenia) organiseren 'Veillées sonores', momenten van luisteren en muzikaal delen die de Parijse avonden zullen veranderen.
Er zijn samenwerkingsverbanden gepland met verschillende culturele instellingen, waaronder het Centre Pompidou, met name voor de restauratie van films van regisseur Sarah Maldoror. De instelling plant ook internationale uitwisselingen, "met Brazilië en Nigeria", zegt Liz Gomis. Een nieuw tijdschrift is in voorbereiding, "met diepgaande onderwerpen en internationale schrijvers", legt de directeur uit. Er zijn ook plannen voor "outreachprogramma's gericht op een jonger publiek".
De locatie is ook de thuisbasis van het MansA Lab, een incubator gewijd aan de culturele en creatieve industrieën. De jury komt op 7 oktober bijeen om de 12 projecten van de eerste lichting te selecteren. De incubatie begint in november 2025, met 8 maanden ondersteuning bij MansA en online. De regeling is gericht op projecten die het verhaal vertellen van Afrikaanse werelden, of het nu gaat om kunstenaars, culturele ondernemers, ontwerpers of denkers.
MansA is ook een netwerk van partnerinstellingen over de hele wereld en een mediaplatform voor artistieke, culturele, wetenschappelijke en ondernemersinitiatieven. De locatie biedt plaats aan debatten, voorstellingen, conferenties, archieven en artists in residence. Beeldende kunst wordt gecombineerd met boeken, tekenen, muziek, live performance, film, fotografie en het leren van Afrikaanse talen. Dit eerste seizoen belooft vol ontdekkingen te zitten voor iedereen die geïnteresseerd is in het verkennen van de hedendaagse uitingen van Afrikaanse werelden. Praktische informatie, openingstijden en het volledige programma zijn beschikbaar op de officiële website van MansA.
Plaats
MansA, het huis van Afrikaanse werelden in Parijs
26 Rue Jacques Louvel-Tessier
75010 Paris 10
Aanbevolen leeftijd
Voor iedereen
Officiële site
www.instagram.com
Reserveringen
www.billetweb.fr
