Na Mardi-Gras, met zijn oliebollen en carnaval, volgen woensdag de Ash Wednesday en de vastenperiode. Wat betekenen deze wat mysterieuze woorden, die toch diepe tradities inhouden voor vele christenen?
Aswoensdag is altijd de woensdag na Vastenavond. Zoals uitgelegd in ons artikel over deze feestdag, is Mardi Gras dé dag voor overdaad en uitbundigheid: men viert uitgebreid en vult de tafel voor de vastentijd "armoedig". Met deze woensdag die het begin van de vastenperiode markeert, worden gelovigen gevraagd hun maaltijden te ontzien van vlees en dure gerechten.
Maar waar komt deze speciale naam vandaan? Op Aswoensdag gaan gelovigen naar de kerk voor een speciale viering, waarbij de as van de takken van het vorige jaar wordt gewijd en op het voorhoofd van de gelovigen wordt geplaatst in de vorm van een kruis. De as is zeer symbolisch: het is een teken van berouw. Ze vertegenwoordigt de zonde en de kwetsbaarheid van de mens. Door zich ermee te bedekken laten gelovigen zien dat ze hun zonden erkennen en vragen ze God om hen te vergeven.
Boetedoening staat centraal in de vastentijd. Gedurende 40 dagen (de zondagen niet meegerekend) eten de gelovigen mager (geen vlees en geen rijke of geraffineerde gerechten), bidden ze, doen ze boete en geven ze aalmoezen.
De vastentijd begint met Aswoensdag en eindigt op Paasdag, de belangrijkste gebeurtenis op de christelijke kalender. De hele vastentijd is een tijd van voorbereiding op de dood en verrijzenis van Christus. Gelovigen proberen dichter bij Hem te komen door concrete actie te ondernemen: ze moeten zich onthouden van datgene wat van God wegleidt, een weg van nederigheid inslaan door gebed en boetedoening, en zich wenden tot hen die hulp nodig hebben.
Tijdens de vastenperiode vieren gelovigen ook de Heilige Week, die direct vóór Pasen plaatsvindt en het vastenfeest afsluit. De week begint met Palmzondag (de plechtige intocht van Christus in Jeruzalem) en omvat Witte Donderdag (de viering van het Laatste Avondmaal en de instelling van de Eucharistie), Goede Vrijdag (de viering van het lijden en sterven van Christus aan het kruis) en eindigt in de nacht van Stille Zaterdag op Pasengaan.
Waarom 40 dagen? Deze periode staat voor de 40 jaar die het volk Israël in de woestijn doorbracht, tussen hun vlucht uit Egypte en hun intocht in het beloofde land. Dit getal kan ook in verband worden gebracht met de 40 dagen die Jezus Christus in de woestijn doorbracht, tussen zijn doopsel en het begin van zijn openbare leven. In feite komt het woord "vastentijd" van de samentrekking van het Latijnse woord quadragesima, wat "veertigste" betekent.
Net als de Ramadan, die veel overeenkomsten vertoont, is Vastenkamp een feest dat op een bewegende datum valt: de datum verschuift elk jaar. Deze wordt berekend op basis van Pasen, wat betekent dat het begin ervan 40 dagen vóór Pasen ligt (exclusief zondagen). De datum van Pasen wordt bepaald door de maan. Pasen is de zondag die volgt op de eerste volle maan na de lente, die zelf op 21 maart begint.
Deze jaren begint de vastentijd op 18 februari en loopt tot en met 2 april 2026. Volgend jaar zou de vastentijd van ongeveer 10 februari tot 25 maart 2027 vallen.
Datums en tijdschema's
Van 18 februari 2026 Bij 2 april 2026
