Op het vooravond van zijn 60e verjaardag krijgt het Louxor de bescherming die ervoor zal zorgen dat het niet verdwijnt, op 5 oktober 1981. Bij besluit van het ministerie van Cultuur worden de gevels en daken van het cinéma ingeschreven in de aanvullende inventaris van Monuments historiques. Het gebouw is nog niet verlaten en blijft zelfs twee jaar lang films vertonen, maar zijn toekomst is al zo onzeker dat deze maatregel doorslaggevend blijkt te zijn.
Le Louxor werd op 6 oktober 1921 geopend, precies 60 jaar eerder, bijna op dezelfde dag. Op de hoek van de boulevard Magenta en de boulevard de la Chapelle steekt het gebouw af tegen de omliggende woningen. Zijn architect, Henri Zipcy, ontwierp voor de zakenman Henry Silberberg een zaal die speciaal bedoeld was voor bioscoop, nog ver verwijderd van de norm in het begin van de jaren 1920. Ruim 1200 toeschouwers konden toen plaatsnemen in dit "Palais du cinéma".
Veelkleurige mozaïeken, scarabeïen, cobra’s, lotus, papyrus en vleugeldiscs veranderen het Parijse pand in een gefantaseerde tempel van de Oude Egypte. De mozaïeken zijn uitgevoerd door huis Gentil et Bourdet, terwijl Amédée Tiberti een groot deel van het egyptiserend interieurdecor realiseert.
Een kanttekening die meteen een wijdverbreide mythe corrigeert: dit decor is niet het gevolg van de ontdekking van het graf van Toetanchamon, die pas in november 1922 aan het licht kwam, meer dan een jaar na de opening van de bioscoop! De Louxor maakt in feite deel uit van een Europese Egyptomanie die al lang bestond en die de archeologische vondst daarna alleen maar heeft versterkt.
Het avontuur begint toch slecht voor zijn promotor. Silberberg gaat failliet en overlijdt al in november 1921, slechts enkele weken na de opening. De bioscoop verandert van eigenaar in 1922 en komt daarna onder de hoede van de Pathé-groep te staan aan het einde van de jaren twintig. Met de komst van de geluidfilm wordt de zaal gemoderniseerd en verdwijnt een deel van het oorspronkelijke interieur onder een reeks nieuwe ingrepen. De façade behoudt daarentegen een groot deel van haar spectaculaire Egyptische vocabulaire.
Gedurende tientallen jaren blijft de Louxor een populaire bioscoop in de Barbéswijk. Actualiteiten, documentaires, muzikale intermezzi en attracties (zangers, jongleurs en acrobaten)... De bioscoopvoorstellingen uit de jaren twintig konden soms wel drie uur duren! Na de oorlog moest de zaal, zoals veel grote buurtzalen, echter de geleidelijke daling in bezoekersaantallen en de concurrentie van nieuwe vrijetijdsactiviteiten aangaan.
Vanaf de jaren zeventig onderscheidt zijn programmatie zich door onder andere Egyptische, Arabische en Indiase films te programmeren, in lijn met een deel van het buurtpubliek. Deze specialisatie geeft de Louxor een eigen identiteit maar volstaat niet om de economische moeilijkheden te keren. Aan het begin van de jaren tachtig, terwijl vele grote parijse grote zalen worden getransformeerd, verdeeld of gesloopt, wordt het lot van de Louxor zorgelijk.
In dit kader komt het besluit van 5 oktober 1981 ter sprake. De betrokkenheid van erfgoedbeschermers, waaronder Francis Lacloche en zijn vereniging Eldorado, plus de egyptologen Jean Leclant en Jean-Marcel Humbert, draagt eraan bij de architectonische waarde van het gebouw te erkennen. Le Louxor is beschermd tegelijk met meerdere andere parijse podiumzalen, waaronder Rex, Eldorado en La Cigale.
De bescherming blijft echter beperkt: juridisch gezien gaat het om wat geregistreerd staat op de gevels en de daken. Ze verhindert dus niet de sluiting van de bioscoop noch de interne veranderingen. Ze maakt daarentegen het volledig verdwijnen van het gebouw wel aanzienlijk moeilijker. Het bewijs volgt enkele jaren later: in 1985 wordt een sloopvergunning geweigerd. Zonder het besluit uit 1981 had het Barbès-kruispunt dus zijn verrassend Egyptisch paleis kunnen verliezen!
De bioscoop sluit eind 1983 zijn deuren. Het gebouw krijgt dan een tweede leven dat veel minder cinefiel is: het herbergt eerst La Dérobade, een Antilliaanse discotheek, daarna Megatown, een grote gay discotheek. Na het mislukken van deze herbestemmingen raakt Louxor gesloten en geleidelijk verwaarloosd tegen het eind van de jaren tachtig. Zijn beschermde gevel blijft bestaan, maar achter die gevel maakt het gebouw verder achteruit. Een nieuwe strijd begint dan.
Buurtverenigingen en erfgoedliefhebbers eisen de terugkeer van de bioscoop. Na jaren van mobilisatie koopt de Stad Parijs in juli 2003 de Louxor terug. Er worden erfgoedstudies gestart, waarna een renovatieproject toegewezen wordt aan architect Philippe Pumain. De werkzaamheden hebben met name tot doel het sfeergevoel van de decors van 1921 terug te brengen, terwijl er tegelijkertijd drie zalen worden gecreëerd die geschikt zijn voor de hedendaagse exploitatie.
Op 17 april 2013, bijna dertig jaar nadat het als bioscoop sloot, verwelkomt Louxor opnieuw bezoekers. De grote zaal draagt tegenwoordig de naam van de Egyptische cineast Youssef Chahine, terwijl zijn gerestaureerde gevels nog steeds hun cobra’s, lotussen en mozaïeken boven de kruising Barbès blijven pronken!
Om verder te gaan:
Le Louxor - Palais du Cinéma: een tempel voor de 7e kunst in een unieke omgeving
Le Louxor cinéma, gerenoveerd en ingehuldigd in 2013, schittert in het midden van het 10e arrondissement van Parijs met zijn atypische architectuur, die op de monumentenlijst staat. [Lees verder]
De wijken Goutte d'Or en La Chapelle hebben, net als Barbès-Rochechouart, een slechte reputatie. Toch zijn er leuke plekken en activiteiten te vinden, dus hier zijn enkele tips voor het 9e en 18e arrondissement van Parijs! [Lees verder]
Deze pagina kan elementen bevatten die met AI zijn ondersteund, meer informatie hier.
Datums en tijdschema's
Op 5 oktober 2026
Plaats
Le Louxor
170 Boulevard de Magenta
75010 Paris 10
Routeplanner
Toegankelijkheid
Toegang
Metro Barbès - Rochechouart
Officiële site
www.cinemalouxor.fr
Le Louxor - Palais du Cinéma: een tempel voor de 7e kunst in een unieke omgeving
Wat te doen in de wijk Goutte d'Or, la Chapelle, Barbès-Rochechouart: ideeën voor uitstapjes en adressen
