Strajk 17 listopada zatacza coraz szersze kręgi. W piątek 13 listopada 2026 roku, po spotkaniu w Matignon poświęconym wynagrodzeniom urzędników, CFDT ogłosiła, że przyłącza się do wezwania do strajku i mobilizacji w sektorze publicznym. Dołącza tym samym do międzyzwiązkowego porozumienia w sektorze publicznym, CGT, która rozszerzyła wezwanie na sektor prywatny, oraz organizacji studenckich i uczniowskich. Tego samego dnia kolejarze z CGT, SUD-Rail i CFDT również wezwali do strajku w SNCF. W Paryżu (75) i całym regionie Île-de-France wtorek 17 listopada zapowiada się więc jako wielki dzień strajku i demonstracji; paryski przemarsz ma się odbyć między Les Invalides a placem Italie.
Co dolało oliwy do ognia? Ogłoszona 9 listopada podwyżka płacy minimalnej, która ma wynieść 1 502 euro netto. Dla rządu to symboliczna kwota, dla centrali związkowej — zdecydowanie zbyt niska.
Zdaniem Sophie Binet to za mało. Rząd zapowiada podwyżkę o 24 euro od 1 grudnia, choć płaca minimalna miała już wzrosnąć o około 18 euro 1 stycznia w ramach automatycznej waloryzacji. Innymi słowy, realna podwyżka wyniosłaby zaledwie kilka euro. Szefowa CGT mówi o „ochłapach”.
Związek domaga się znacznie więcej: podwyżki o około 150 euro netto miesięcznie oraz indeksacji wynagrodzeń do inflacji. Sophie Binet zapowiada, że mobilizacja będzie trwała, dopóki wynagrodzenia nie wzrosną, i apeluje o rozpoczęcie negocjacji we wszystkich firmach. Szczegółowe postulaty można znaleźć na stronie CGT.
Centrala nie chce ograniczać się do sektora publicznego. W komunikacie zatytułowanym „17 listopada, w sektorze publicznym i prywatnym: upowszechnijmy strajk!” wzywa pracowników „wszystkich przedsiębiorstw, ze wszystkich sektorów” do zgromadzenia się na zebraniach ogólnych, by zdecydować o strajku. „5 listopada kraj masowo się poderwał. 17 listopada musi przystąpić do strajku!” – pisze CGT.
CGT nie jest sama. Jeszcze przed zakończeniem konferencji społecznej międzyzwiązkowa koalicja w służbie publicznej wyznaczyła dzień strajku na 17 listopada. Tworzy ją sześć organizacji: CGT, UNSA, FSU, Solidaires, CFE-CGC i FAFP. Związki domagają się natychmiastowych podwyżek płac, podniesienia wartości punktu indeksacyjnego i powiązania jej z inflacją, jak szczegółowo informuje franceinfo. Wartość punktu, na podstawie którego oblicza się wynagrodzenia urzędników, jest zamrożona już czwarty rok, podczas gdy inflacja w październiku wyniosła 3,4% — przypominają związki w wspólnym apelu. Domagają się również zniesienia dnia karencji w przypadku zwolnienia lekarskiego.
UNSA również rozszerzyła swój apel. W komunikacie podpisanym przez sekretarza generalnego Laurenta Escure’a konfederacja wzywa do „dnia mobilizacji i międzybranżowego strajku 17 listopada” w obronie usług publicznych i negocjacji płacowych w przedsiębiorstwach — podaje UNSA Éducation. Uważa, że podwyżka płacy minimalnej (Smic) o 23,65 euro jest niewystarczająca wobec 100–150 euro, których domagają się związki zawodowe.
Międzybranżowy front na tym się nie kończy. Jak wynika z komunikatu opublikowanego przez CGT État, do apelu skierowanego zarówno do sektora publicznego, jak i prywatnego przyłączają się także FSU i Solidaires. Wśród pracowników państwowych UFSE-CGT złożyła zapowiedź strajku obowiązującą od 1 listopada do 31 grudnia 2026 roku.
Młodzi również wezmą udział. We wtorek 10 listopada, przed wyruszeniem paryskiego marszu z Panteonu na plac Italie, młodzieżowe porozumienie związkowe (Union étudiante, Union syndicale lycéenne, Unef i Fage) wezwało do ponownego udziału w manifestacji w sobotę 14 listopada, a następnie do przyłączenia się do protestów 17 listopada, informuje franceinfo.
Ostatnia duża organizacja związkowa w służbie publicznej, która pozostawała na uboczu, CFDT ostatecznie zdecydowała się dołączyć w piątek 13 listopada (wyjaśniamy dlaczego poniżej). Force ouvrière znalazła się z kolei wśród sygnatariuszy międzyzwiązkowego porozumienia w Île-de-France, które zgłosiło trasę manifestacji w Paryżu. Jeśli chodzi o opinię publiczną, ruch wciąż cieszy się szerokim poparciem Francuzów, jak wynika z sondażu opublikowanego przez HuffPost.
Osiem reprezentatywnych związków zawodowych sektora publicznego, nieobecnych na konferencji społecznej 9 listopada, przyjął w piątek rano, 13 listopada, Sébastien Lecornu. Przedstawili trzy postulaty: podniesienie stawek w siatkach płac, odmrożenie wskaźnika płacowego i zniesienie dnia karencji. Po spotkaniu premier zapowiedział rozpoczęcie miesięcznych rozmów na temat pięciu obszarów, w tym podwyżek najniższych wynagrodzeń.
To jednak nie przekonało CFDT. W komunikacie przytoczonym przez franceinfo trzecia co do wielkości centrala związkowa w sektorze publicznym ocenia, że propozycje te „nie stanowią rzeczywistego postępu”, podczas gdy setki tysięcy pracowników nadal będą otrzymywać wynagrodzenie zasadnicze niższe od płacy minimalnej. Dołącza więc do apelu o strajk w służbach publicznych.
Rząd nadal wyklucza powszechną podwyżkę wartości punktu indeksowego. Argumentuje, że podniesienie jej o 1 proc. kosztowałoby państwo 2,4 mld euro, podczas gdy deficyt sektora finansów publicznych ma w 2026 roku sięgnąć 5,4 proc. PKB.
Premier broni podwyżki płacy minimalnej (Smic) o 1,6 proc. od 1 grudnia. Przedstawia ją jako jedną z najwyższych podwyżek od 20 lat i twierdzi, że nie zagrozi ona zatrudnieniu. Konferencja społeczna zwołana w Matignon zaowocowała także szeregiem działań związanych z siłą nabywczą, które promuje minister Serge Papin:
Ze swojej strony minister gospodarki Roland Lescure zapowiedział przedłużenie dodatku paliwowego na 2027 rok. To zwolnione z podatku świadczenie pracodawcy mogą wypłacać swoim pracownikom i może ono wynieść nawet 1 000 euro.
W bardziej wyważonym tonie również CFDT uznaje podwyżkę płacy minimalnej za niewystarczającą. Marylise Léon z zadowoleniem przyjmuje jednak nowość: niektóre formy pomocy dla przedsiębiorstw będą odtąd uzależnione od negocjacji na szczeblu branżowym.
Pracodawcy mają jednak inne powody do zgrzytania zębami. U2P postrzega tę zmianę jako kolejne obciążenie dla firm, które już są w trudnej sytuacji, a Przedsiębiorcy (dawniej CPME) uważają, że w środku kryzysu nie można wymagać od nich wszystkiego. Na antenie franceinfo prezes Medefu Patrick Martin ubolewa, że „na realny problem udziela się złej odpowiedzi”, i opowiada się raczej za zatrudnieniem i inwestycjami.
Ponieważ apel dotyczy przede wszystkim sektora publicznego, najbardziej odczują go usługi publiczne: szkoły, stołówki, żłobki, urzędy miejskie, administracja i szpitale. W przedszkolach i szkołach podstawowych nauczyciele muszą zgłosić udział w strajku co najmniej 48 godzin wcześniej, a miasto organizuje minimalną opiekę dla dzieci, jeśli strajkuje co najmniej jedna czwarta z nich. Informacje o sytuacji w poszczególnych szkołach będą więc znane dopiero w przeddzień 17 listopada.
Trasa, której domagają się związki zawodowe, jest już znana. Międzyzwiązkowa organizacja regionalna Île-de-France (CFDT, CFE-CGC, CGT, FSU, FO, Solidaires, UNSA, Union étudiante, Unef i Fage) złożyła w prefekturze policji wniosek o trasę między placem Inwalidów (7. dzielnica) a placem Italii (13. dzielnica). W niedzielę 15 listopada, na dwa dni przed manifestacją, godzina jej rozpoczęcia wciąż nie została podana, a prefektura nie zatwierdziła jeszcze tej trasy. W ostatnich tygodniach preferowała trasy biegnące skrajem centrum: pochód 5 listopada ostatecznie przeszedł między placem Republiki a placem Narodu, jak wyjaśnialiśmy w naszym artykule o trasie narzuconej przez prefekturę.
W swoim komunikacie międzyzwiązkowy komitet protestacyjny potępia również liczne zamknięcia stacji metra w Paryżu i dworców SNCF na przedmieściach podczas poprzednich manifestacji, a także późne publikowanie zarządzeń prefektury, co uniemożliwia wcześniejsze zaplanowanie dojazdu. Zapowiada, że wykorzysta wszystkie dostępne środki, by zagwarantować poszanowanie prawa do manifestowania.
Jeśli chodzi o transport, sytuacja uległa zmianie. W SNCF związki CGT-Cheminots, SUD-Rail i CFDT-Cheminots wspólnie wzywają do strajku we wtorek 17 listopada, uznając odpowiedzi udzielone po konferencji społecznej za niewystarczające, jak wynika z ich wspólnego apelu. Wezwanie CGT-Cheminots do strajku, obowiązujące do 15 grudnia, obejmuje również ten dzień. Pociągi, RER i Transilien mogą więc kursować z zakłóceniami: plan kursowania ma zostać opublikowany w poniedziałek 16 listopada w SNCF Connect. Wszystkie szczegóły dotyczące poszczególnych linii znajdziecie w naszym artykule o strajku w SNCF i RATP 17 listopada. W RATP na tym etapie nie ogłoszono osobnego wezwania do strajku 17 listopada. Podczas poprzednich protestów prefektura zażądała również zamknięcia kilku stacji metra na trasie przemarszu. Jeśli tym razem będzie podobnie, pomocny może okazać się nasz artykuł o tym, jak poruszać się po mieście mimo demonstracji. Wszystkie informacje o paryskich przemarszach znajdziecie w naszym przewodniku po demonstracjach w Paryżu.
Strajk w SNCF i RATP 17 listopada: RER, Transilien, metro — czego się spodziewać?
Strajk w SNCF i RATP we wtorek 17 listopada 2026 r.: kolejarze związków CGT, SUD-Rail i CFDT wzywają do strajku, a ruch pociągów RER i Transilien w Île-de-France może być zakłócony. Jeśli chodzi o metro, RATP nie ogłosiło własnego zawiadomienia o strajku. Prognozy dotyczące ruchu zostaną opublikowane w poniedziałek 16 listopada. [Czytaj więcej]
Strajk i demonstracja 17 listopada w Paryżu: międzyzwiązkowy komitet regionu Île-de-France złożył wniosek o trasę między Invalides a placem d’Italie na wtorek 17 listopada 2026 roku, ale na dwa dni przed manifestacją prefektura policji wciąż nie wydała zgody. [Czytaj więcej]
Strajk w SNCF i RATP 17 listopada: RER, Transilien, metro — czego się spodziewać?
Manifestacja 17 listopada w Paryżu: jaka trasa we wtorek?
