Triển lãm của Chaïm Kaliski. « Jim d’Etterbeek »

Là con trai cả trong một gia đình có bốn anh chị em, ông sinh năm 1929 tại Brussels, ở khu giữa ga Midi và các lò mổ, trong một gia đình Do Thái Ba Lan. Cha ông, Abraham, làm thợ da, còn mẹ ông, Fradla, là một thợ may.

Cuộc chiếm đóng Bỉ vào tháng Năm năm 1940 đã làm đảo lộn cuộc sống của họ. Sau khi chạy sang Pháp để tránh sự tiến công của Wehrmacht, gia đình Kaliski quay trở lại thủ đô Bỉ vì không còn nguồn lực.

Bắt đầu một cuộc sống sót như một phép lạ khi họ thoát khỏi các cuộc kiểm tra, các lời tố cáo và cuộc lùng bắt tập thể quy mô lớn ở khu phố Do Thái Cureghem, ngày 3 tháng 9 năm 1942.

Nhưng Abraham bị bắt vào ngày 12 tháng 2 năm 1944. Fradla kịp gửi các đứa trẻ nhỏ nhất đi nơi an toàn và cùng Chaïm ẩn náu cho tới khi giải phóng vào tháng 9 năm 1944.

Đối với Chaïm, cuộc sống như ngừng lại từ ngày bố bị bắt, và cú sốc ấy theo anh suốt cả đời. Đến tuổi sáu mươi, năm 1989, theo lời khuyên của người chị Sarah, cũng là một nghệ sĩ hội họa, anh quyết định vẽ lại câu chuyện gia đình mình, và dành mười tám năm để làm việc ấy, cho ra hàng nghìn bản vẽ.

Đường nét, ban đầu mang vẻ ngây thơ, nhưng vẫn đầy chắc chắn: những cảnh bắt giữ, những cuộc lùng bắt ám ảnh nghệ sĩ, người được coi là một « đứa trẻ ẩn mình » mãi mãi, bị đánh dấu bởi nỗi sợ và nỗi hoảng loạn gắn với những hình ảnh in trên võng mạc của chính nó.

Hầu như toàn bộ được vẽ bằng mực tàu, những cảnh đau lòng này kết hợp giữa chữ viết và hình ảnh.

Chúng là những bản vẽ mang tính “rất sống động về âm thanh”, gợi lên tiếng hét kinh hoàng, những tiếng la hét, âm thanh của động cơ xe tải hoặc tiếng lách xách của vũ khí trong các cuộc bắt người, tạo thành một vòng xoáy kết hợp với các điệp khúc lặp đi lặp lại như những bài niệm ám ảnh.

Người đọc được chứng kiến một cộng đồng Do Thái đang đứng trước nguy cơ tuyệt diệt thông qua các cuộc trò chuyện giữa cha của nghệ sĩ và những người quen mà ông gặp trong những cuộc dạo bước của mình.

Những bức vẽ của Chaïm Kaliski là biên niên ký xúc động về một tuổi thơ của người Do Thái và là một bằng chứng đầy độ chính xác về người Do Thái ở Brussels dưới sự chiếm đóng.

Một ví dụ hoàn hảo về nghệ thuật brut, tác phẩm của ông phản ánh một người có trí nhớ siêu phàm và một nền văn hóa lịch sử vô cùng phong phú, điều này được thể hiện qua 120 bức vẽ được trưng bày trong triển lãm đơn môn đầu tiên do Pháp tổ chức.