De staking van 17 november wint steeds meer terrein. Op vrijdag 13 november 2026 kondigde de CFDT na afloop van een bijeenkomst in Matignon over de salarissen van ambtenaren aan dat de vakbond zich aansluit bij de oproep tot staking en mobilisatie in de publieke sector. De CFDT voegt zich bij het intersyndicale overleg in de publieke sector, de CGT, die de oproep heeft uitgebreid naar de privésector, en de studenten- en scholierenorganisaties. In Parijs (75) en in heel Île-de-France lijkt dinsdag 17 november dan ook een grote dag van staking en betoging te worden, met een geplande mars door Parijs tussen Les Invalides en Place d’Italie.
Wat de lont in het kruitvat stak? De aankondiging op 9 november van een verhoging van het minimumloon, waardoor het netto op 1.502 euro uitkomt. Een symbolisch bedrag voor de regering, maar te mager voor de vakcentrale.
Voor Sophie Binet klopt de rekensom niet. De regering kondigt per 1 december 24 euro extra aan, terwijl het minimumloon op 1 januari door de automatische indexering toch al met ongeveer 18 euro zou stijgen. Met andere woorden: de echte extraatje zou beperkt blijven tot een paar euro. De vakbondsleider van de CGT spreekt van «kruimels».
De vakbond eist veel meer: een verhoging van ongeveer 150 euro netto per maand en een koppeling van de lonen aan de inflatie. Sophie Binet waarschuwt dat de acties doorgaan zolang de lonen niet stijgen en roept op tot onderhandelingen in alle bedrijven. De details van de eisen zijn te vinden op de website van de CGT.
De vakbond wil het niet bij de ambtenarij laten. In een persbericht met de titel ‘Op 17 november, in de publieke en de private sector: laten we de staking uitbreiden!’ roept de CGT werknemers « van alle bedrijven, uit alle sectoren » op om in algemene vergaderingen bijeen te komen en over de staking te beslissen. « Op 5 november kwam het land massaal in beweging. Op 17 november moet het in staking gaan! », schrijft de CGT.
De CGT staat er niet alleen voor. Nog vóór het einde van de sociale conferentie had een intervakbondsfront in de overheidssector al een stakingsdag vastgesteld op 17 november. Het bestaat uit zes organisaties: de CGT, UNSA, FSU, Solidaires, CFE-CGC en FAFP. Ze eisen onmiddellijke loonsverhogingen, een verhoging van de indexwaarde en de koppeling daarvan aan de inflatie, zoals franceinfo uiteenzet. De indexwaarde, die wordt gebruikt om het salaris van ambtenaren te berekenen, is voor het vierde jaar bevroren, terwijl de inflatie in oktober 3,4% bedroeg, herinneren de vakbonden in hun gezamenlijke oproep. Ze vragen ook om afschaffing van de wachtdag bij ziekteverlof.
Ook de UNSA heeft haar oproep uitgebreid. In een communiqué, ondertekend door secretaris-generaal Laurent Escure, roept de confederatie op tot „een interprofessionele mobilisatie- en stakingsdag op 17 november”, ter ondersteuning van de openbare diensten en de loononderhandelingen in bedrijven, meldt UNSA Éducation. De vakbond vindt de verhoging van het Smic, die op 23,65 euro is vastgesteld, ontoereikend tegenover de 100 tot 150 euro die de vakbonden eisen.
Het interprofessionele front gaat verder. Volgens het bericht dat door CGT État is verspreid, sluiten ook FSU en Solidaires zich aan bij de oproep aan zowel de publieke als de private sector. Voor de ambtenaren heeft UFSE-CGT een stakingsaanzegging ingediend die loopt van 1 november tot en met 31 december 2026.
Ook jongeren zullen van de partij zijn. Dinsdag 10 november, vóór het vertrek van de Parijse optocht tussen het Panthéon en de place d'Italie, riep het gezamenlijke jongerenvakbondsfront (Union étudiante, Union syndicale lycéenne, Unef en Fage) op om zaterdag 14 november opnieuw te demonstreren en zich vervolgens aan te sluiten bij de actiedag op de 17e, meldt franceinfo.
Als laatste grote organisatie binnen de publieke sector die zich afzijdig hield, heeft de CFDT deze vrijdag 13 november uiteindelijk de stap gezet (we leggen hieronder uit waarom). Force ouvrière is op haar beurt een van de ondertekenaars van het intersyndicale front in Île-de-France, dat de route in Parijs heeft ingediend. Wat de publieke opinie betreft, kan de beweging nog altijd rekenen op brede steun van de Fransen, zo blijkt uit een peiling gepubliceerd door HuffPost.
De acht representatieve vakbonden in de openbare sector, die afwezig waren bij de sociale conferentie van 9 november, werden vanochtend, vrijdag 13 november, ontvangen door Sébastien Lecornu. Ze kwamen met drie eisen: de salarisschalen herwaarderen, het indexpunt bevriezen opheffen en de wachtdag afschaffen. Na afloop kondigde de premier aan dat er een maand lang gesprekken zullen worden gevoerd over vijf thema’s, waaronder een herwaardering van de laagste salarissen.
Niet genoeg om de CFDT te overtuigen. In een communiqué dat werd overgenomen door franceinfo stelt de derde vakbond van de publieke sector dat deze voorstellen „geen echte vooruitgang betekenen”, terwijl honderdduizenden ambtenaren een basissalaris onder het minimumloon zullen blijven houden. De vakbond sluit zich dan ook aan bij de oproep tot staking in de overheidsdiensten.
De regering sluit een algemene verhoging van het indexpunt nog altijd uit. Ze voert aan dat een verhoging met 1% de staat 2,4 miljard euro zou kosten, terwijl het overheidstekort in 2026 naar verwachting 5,4% van het bbp zal bedragen.
De premier verdedigt een verhoging van het minimumloon met 1,6% per 1 december. Volgens hem is dat een van de grootste verhogingen in twintig jaar en vormt die geen bedreiging voor de werkgelegenheid. De sociale conferentie in Matignon heeft ook een reeks maatregelen opgeleverd om de koopkracht te versterken, die minister Serge Papin heeft voorgesteld:
Minister van Economie Roland Lescure kondigde daarnaast aan dat de brandstofpremie in 2027 wordt verlengd. Deze belastingvrije tegemoetkoming, die werkgevers aan hun werknemers kunnen uitkeren, kan oplopen tot 1.000 euro.
In een gematigder toon vindt ook de CFDT de verhoging van het minimumloon onvoldoende. Marylise Léon verwelkomt echter een nieuwigheid: sommige steunmaatregelen voor bedrijven zullen voortaan afhankelijk zijn van sectorale onderhandelingen.
De werkgeversorganisatie is om andere redenen ontevreden. De U2P ziet het als een extra last voor bedrijven die al kwetsbaar zijn, en de Entrepreneurs (voorheen CPME) vinden dat er midden in een crisis niet alles van hen kan worden gevraagd. In een interview met franceinfo betreurt Patrick Martin, de voorzitter van de Medef, dat er « een verkeerd antwoord op een echt probleem » wordt gegeven. Hij pleit eerder voor werkgelegenheid en investeringen.
Omdat de oproep in de eerste plaats gericht is op de overheid, zullen vooral de openbare diensten erdoor worden getroffen: scholen, schoolkantines, kinderdagverblijven, gemeentehuizen, overheidsdiensten en ziekenhuizen. In kleuter- en basisscholen moeten leerkrachten minstens 48 uur van tevoren laten weten dat ze gaan staken. De stad organiseert een minimale opvangdienst als minstens een kwart van hen staakt. Hoe het er per school voorstaat, zal daarom pas de dag voor 17 november bekend zijn.
De door de vakbonden gewenste route is nu bekend. De regionale vakbondencoalitie van Île-de-France (CFDT, CFE-CGC, CGT, FSU, FO, Solidaires, UNSA, Union étudiante, Unef en Fage) heeft bij de politieprefectuur een route tussen de place des Invalides (7e) en de place d’Italie (13e) aangevraagd. Het vertrekuur is nog niet bekendgemaakt en niets ligt vast: de prefectuur moet deze route nog goedkeuren. De afgelopen weken gaf ze de voorkeur aan routes langs de rand van het centrum: de stoet van 5 november trok uiteindelijk tussen République en Nation, zoals we uitlegden in ons artikel over de door de prefectuur opgelegde route.
In haar verklaring hekelt de intersyndicale ook de vele metro- en SNCF-stations in Parijs en de voorsteden die tijdens eerdere demonstraties gesloten waren, evenals de late publicatie van de besluiten van de prefectuur, waardoor mensen hun reis niet vooraf kunnen plannen. Ze belooft alle middelen in te zetten waarover ze beschikt om het recht om te demonstreren te waarborgen.
Voor het openbaar vervoer heeft de RATP of de SNCF op dit moment geen specifieke stakingsaanzegging voor 17 november aangekondigd, en geen enkele spoorwegvakbond heeft zich publiekelijk bij de oproep aangesloten. De planning is krap: bij overheidsdiensten moet een stakingsaanzegging vijf volle dagen vóór de staking worden ingediend, waardoor de vervoersvakbonden maar heel weinig tijd hebben om een standpunt in te nemen. Tijdens eerdere actiedagen had de prefectuur ook gevraagd om meerdere metrostations langs de route van de optocht te sluiten. Mocht dat opnieuw gebeuren, dan kan ons artikel over hoe u zich ondanks de demonstraties kunt verplaatsen van pas komen. Alle informatie over de optochten in Parijs vindt u in onze gids voor demonstraties in Parijs.
Manifestatie van gepensioneerden op 19 november in Parijs: de geplande route
De landelijke demonstratie van gepensioneerden vindt op donderdag 19 november 2026 opnieuw plaats in Parijs, tussen station Montparnasse en Les Invalides. De vakbonden willen invloed uitoefenen op de begroting voor 2027 en op de verhoging van de pensioenen, waarover in de Senaat wordt gedebatteerd. [Lees verder]
Tot die tijd wordt er vanaf deze zaterdag 14 november opnieuw gedemonstreerd in Parijs, en zijn de gepensioneerden op donderdag 19 november op straat te vinden. We werken dit artikel bij zodra de prefectuur de route heeft goedgekeurd en de verkeersprognoses bekend zijn.
De verhoging van het minimumloon stond maandag centraal op de sociale conferentie in Matignon. Datum, bedrag, extra verhoging: we zetten de aankondigingen van Sébastien Lecornu op een rij en bekijken wat ze betekenen voor werknemers. [Lees verder]
Manifestatie van gepensioneerden op 19 november in Parijs: de geplande route
Minimumloon: een verhoging per 1 december 2026 bevestigd, wat kunnen we verwachten?
