Hier is het belangrijkste monument van het megalitisch erfgoed in Île-de-France.

Door Rizhlaine de Sortiraparis · Bijgewerkt 5 februari 2026 om 20:43
In het Val-d’Oise, in de région Île-de-France, verschuilt zich een onopvallende reus van steen: de Turquoise-steen. Als een van de belangrijkste megalitische monumenten in de regio wekt deze liggende menhir bewondering door zijn imposante afmetingen, zijn neolithische geschiedenis en de vele legenden die eromheen circuleren. Een culturele parel die je kunt ontdekken tijdens een wandeling aan de poorten van de Parijse agglomeratie.

En misschien ligt het grootste getuigenis van de prehistorie in Île-de-France wel gewoon onder uw voeten, langs een verborgen pad in het Val-d’Oise ? Weinig wandelaars weten dat, maar de Île-de-France herbergt een bijzonder belangrijk grootmegalitisch monument: de Turquoise Steen, vaak beschouwd als het grootste megaliet van de regio.

De – soms ook gespeld als Turkaise steen in oude teksten – is een menhir, dat wil zeggen een grote steen die door de mensen uit het Neolithicum rechtop werd gezet. Tegenwoordig ligt hij gewoon op de grond, en hij bevindt zich in het Val-d’Oise op de gemeente Saint-Martin du Tertre.

Uit een lokale zandsteen gehakt, valt ze op door haar buitengewone afmetingen voor de regio: ongeveer 5 meter lang, bijna 2 meter hoog en een geschat gewicht van meer dan 100 ton. Op Ile-de-France-niveau is er geen enkel ander bekend menhir dat zo zwaar is, waardoor ze regelmatig wordt aangeduid als het belangrijkste megalithische monument van Île-de-France.

Net als veel andere prehistorische monumenten blijft de exacte functie van de Turquoise-steen onderwerp van discussie. Archeologen zijn het erover eens dat ze dateert uit het , dus meerdere millennia vóór onze jaartelling, toen de eerste landbouwgemeenschappen zich definitief op dit gebied vestigden.

De turquoise steen wordt vandaag de dag beschouwd als hét voorbeeld van grafplaatsen verbonden met de Seine-Oise-Marne cultuur (SOM). Deze neolithische cultuur ontwikkelde zich tussen 3500 en 2800 voor onze tijdrekening in het Parijse bassin.

Deze cultuur wordt vooral gekenmerkt door:

  • collectieve graven,

  • monumentale steenbewerking voor begrafenisarchitectuur,

  • een sterke sociale structuur rondom begrafenisrituelen.

De nu nog zichtbare plaat zou ooit een collectief grafkamerscomplex hebben bedekt, waarin meerdere mensen achtereenvolgens zijn begraven. Hoewel de funerair functie van het monument inmiddels duidelijk is vastgesteld, blijven details over de exacte opbouw van de tombe, het aantal begraven personen en de gebruiksduur van de site deels onbekend, omdat de bijbehorende bouwsels in de loop der tijd zijn verdwenen.

Goed nieuws voor geschiedenis- en erfgoedliefhebbers: de Turquoise-steen is nu openbaar toegankelijk. Ze ligt verscholen in de natuur en kan ontdekt worden tijdens een wandeling, vaak weg van de drukke toeristische routes. Toch is de locatie nog niet volledig ontwikkeld: er zijn geen grote bewegwijzering of uitgewerkte wandelpaden. Het wordt daarom aangeraden om goede schoenen te dragen, het monument – dat beschermd en erkend is – te respecteren en de rust van de omgeving te bewaren.

Deze pagina kan elementen bevatten die met AI zijn ondersteund, meer informatie hier.

Bruikbare informatie

Plaats

pierre turquaise
95270 Saint Martin du Tertre

Routeplanner

Opmerkingen
Verfijn je zoekopdracht
Verfijn je zoekopdracht
Verfijn je zoekopdracht
Verfijn je zoekopdracht