Het is een van de smakelijkste Parijse paradoxen: de Pont-Neuf, met zijn naam als een pas geland jongetje bij de Seine, is vandaag de oudste brug die nog steeds overeind staat in Parijs. De bouw begint onder Henri III, die in 1578 de eerste steen legt, waarna het bouwwerk voltooid en geopend wordt onder Henri IV aan het begin van de 17e eeuw, in 1607. Hij moest toen onder andere de belasting verlichten van andere bruggen van de Île de la Cité, die kwetsbaar waren door de overstromingen en de chaotische Seine.
En waarom deze naam eigenlijk? Want toen was hij echt... nieuw. Niet alleen nieuw in de zin van "net gebouwd", maar nieuw in zijn concept. Voor hem leken de parijse bruggen vaak op kleine straatjes die boven het water hingen, met huizen, winkeltjes en smalle doorgangen langs de oevers. De Pont-Neuf breekt met die gewoonte: geen woningen op het brugdek, meer lucht, meer licht, en een ruime blik op de Seine.
Een andere noviteit die ons nu al als vanzelfsprekend voorkomt: de trottoirs. De Pont-Neuf wordt vaak voorgesteld als een van de eerste bruggen in Parijs die echte voetgangersruimte bood. In een tijd waarin men de rijbaan graag deelde met paarden, karren, modder en opspattend water, was dat bijna een grote stadsluxe. De Pont-Neuf heeft die naam behouden omdat hij bij de bouw werkelijk innovatief was.
Hij is ook vernieuwend in zijn rol binnen de stad: hij verbindt beide oevers door te hechten aan de westpunt van de Île de la Cité. In duidelijke bewoordingen wordt hij een grote naad van steen tussen de rechter- en linkeroever en het historische hart van Parijs. En het leukste is dat die naam gebleven is!
Andere, oudere bruggen zijn verdwenen, herbouwd of vervangen. Deze, de "nieuwe", heeft de eeuwen doorstaan met een uitgesproken stevigheid. Vandaar de volksuitdrukking "zich zo sterk houden als de Pont-Neuf", een lofuiting van robustheid, perfect voor een brug die koningen, revoluties, fiakers, toeristen, liefdesloten en selfies in overvloed heeft doorstaan.
De Pont-Neuf is dus “nieuw” als uitvinding, niet als een recente geboortedatum. Zijn naam vertelt minder over zijn huidige leeftijd dan over de verrassing die hij in zijn tijd teweegbracht door zijn moderniteit, zijn praktisch nut en zijn revolutionair karakter.
