Houtskoolachtige brokken die door ramen vliegen terwijl niemand de oorsprong kan achterhalen... Dat is het vreemde dossier waar Parijse politieagentschappen wellicht mee te maken kregen in het oude Rue des Noyers, nabij de Rue de la Harpe en de huidige Boulevard Saint‑Germain, in de zomer van 1860. In Parijs, in dit deel van het Quartier latin, M. Lesage, door de krant Le Droit voorgesteld als rentmeester van het Paleis van Justitie, ziet dan zijn appartement regelmatig beschoten worden door projectielen.
Gedeeltelijk verkoolde houtblokken en zware brokken kolen slaan de woning binnen en raken zelfs de bewoners. Zijn dienstmeid zou onder andere meerdere projectielen op de borst hebben gekregen, wat kneuzingen veroorzaakte. Naar aanleiding van de herhaalde incidenten schakelt Lesage uiteindelijk de politie in.
Het verhaal wordt verteld in la Revue spirite van augustus 1860, die rechtstreeks een artikel uit het tijdschrift Le Droit aanhaalt. De tekst stelt dat er agenten in de buurt van de woning toezicht houden. De operatie biedt echter geen oplossing voor het mysterie. Wat nog opmerkelijker is: de politieagenten zouden op hun beurt getroffen zijn door dit "onzichtbare artillerie", zo luidt de uitdrukking die de krant gebruikte.
De hedendaagse bron vermeldt dat het hen onmogelijk zou zijn geweest de oorsprong van de projectielen vast te stellen. Het is echter wel belangrijk om de feiten die toen werden gemeld te onderscheiden van hun interpretatie als bovennatuurlijk fenomeen: geen enkele geraadpleegde bron maakt het mogelijk de tussenkomst van een werkelijk esprit frappeur vast te stellen. De term poltergeist maakt dus deel uit van het verhaal dat zich geleidelijk rondom deze zaak is gaan vormen.
De situatie zou meneer Lesage hebben gedwongen zijn huur op te zeggen. Volgens Le Droit werd een deurwaarder genaamd Vaillant aangesteld om de akte op te stellen. Terwijl hij aan het werk was, zou een aanzienlijk stuk steenkool door het venster zijn gevlogen, tegen een muur zijn gesmeten en in poeder zijn verworden. Het verslag voegt daaraan toe dat de deurwaarder dit stofje heeft gebruikt om over de pagina te strooien die hij zojuist schreef.
De zaak bleef overigens niet onopgemerkt: het bulletin van de Société parisienne des études spirites, gedateerd 29 juni 1860, vermeldt 'fysieke spontane manifestaties' Rue des Noyers en geeft aan dat meerdere kranten verslag hebben gedaan. De belangstelling voor deze gebeurtenissen moet echter in de context van de negentiende eeuw geplaatst worden, een tijdperk gekenmerkt door een sterke ontwikkeling van het spiritisme en onderzoek naar verschijnselen die als onverklaarbaar werden gepresenteerd.
Het decor van dit verhaal is aanzienlijk veranderd. De rue des Noyers, vroeger een verbinding tussen onder andere de Place Maubert en de rue Saint-Jacques voordat zij werd doorgetrokken tot de rue de la Harpe, is verdwenen bij de aanleg van de boulevard Saint-Germain. De Stad Parijs koppelt dit verhaal tegenwoordig aan de rue de la Harpe in haar voorstelling van de befaamde spookplaatsen in de hoofdstad.
Geen enkele verantwoordelijke voor de mysterieuze kolenstralen is aangetroffen in de geraadpleegde bronnen. Meer dan anderhalve eeuw na de feiten blijft dit vooral een curiosum uit het Parijse straatnieuws dat is uitgegroeid tot een urbane legende, te vinden in de straatjes van het Quartier Latin.
Deze pagina kan elementen bevatten die met AI zijn ondersteund, meer informatie hier.
