C czy departamenty Hauts-de-Seine, Seine-Saint-Denis i Val-de-Marne mogłyby zniknąć z mapy administracyjnej? Pytanie wraca wraz z propozycją Clémenta Beaune’a, wysokiego komisarza ds. Strategii i Planowania, przedstawioną 3 czerwca 2026 roku. Pomysł ma na celu przemyślenie organizacji Wielkiego Paryża, wykraczając poza obecne granice Paryża, gmin należących do bliskiej przedmieścia oraz departamentów z tzw. małej korony. Wspomniana propozycja opiera się m.in. na utworzeniu około 40 dystryktów, które miałyby bezpośredniejjszą administrację serca metropolii.
Należy jednak podkreślić, że na tym etapie nie zapadła jeszcze decyzja o likwidacji departamentów 92, 93 i 94. Propozycja otwiera scenariusz reformy. Musi być jeszcze poddana politycznemu rozstrzygnięciu, w tym przez premiera, zanim będzie można ją przekształcić w projekt ustawy.
Trzy departamenty przylegające do Paryża tworzą z nim gęste jądro Wielkiego Paryża. Obecnie Metropolia Wielkiego Paryża obejmuje Paryż, gminy Hauts-de-Seine, Seine-Saint-Denis i Val-de-Marne, a także Argenteuil w Val-d’Oise oraz sześć gmin w Essonne. Łącznie zamieszkuje ją ponad 7 milionów osób.
Problemy, na które zwolennicy reformy zwracają uwagę, to tzw. wielowarstwowa administracja. Na tym samym obszarze funkcjonują różne szczeble: gminy, departamenty, publiczne jednostki terytorialne, Metropolia Wielkiego Paryża, region Île-de-France i państwo. W efekcie w zakresie mieszkań, transportu, zagospodarowania przestrzennego, transformacji ekologicznej czy polityki socjalnej odpowiedzialność może wydawać się rozproszona.
Propozycja podziału na 40 okręgów ma na celu stworzenie bardziej przejrzystej struktury organizacyjnej, poprzez zastąpienie lub przeorganizowanie części obecnych szczebli.
Gdyby projekt doszedł do likwidacji departamentów w okolicach Paryża, kompetencje obecnie wykonywane przez ich rady należałoby rozdzielić na nowo. Dotyczyłoby to między innymi gimnazjów, pomocy społecznej, pomocy osobom starszym, opieki nad dziećmi, niektórych polityk związanych z niepełnosprawnością, dróg departamentalnych oraz solidarności lokalnej.
Te misje by nie zniknęły. Należałoby je przenieść do innej struktury: albo do przyszłych dzielnic, albo do Wzmocnionej Metropolii Wielkiego Paryża, albo do nowej wspólnoty samorządowej, albo do połączenia kilku szczebli. Właśnie to powinno zostać rozstrzygnięte, jeśli rząd zdecyduje się pójść o krok dalej.
Ta debata nie jest nowa. Kwestię reorganizacji Małego Kręgu Paryża regularnie podejmuje się od momentu powstania Wielkiego Paryża. Metropolia Wielkiego Paryża powstała oficjalnie 1 stycznia 2016, po latach dyskusji i ustaw dotyczących organizacji regionu stolicy.
Szerszy kontekst pokazuje, że Paryż już od dawna doświadczał poważnych przetasowań terytorialnych. W 1860 roku stolica wchłonęła dawne gminy, takie jak Belleville, Vaugirard, Grenelle, Passy czy Montmartre. Jednak to porównanie ma swoje ograniczenia: gminy i departamenty małego obwodu otaczającego Paryż stanowią dziś zorganizowane, zaludnione i politycznie silne jednostki samorządowe.
Koniec z tzw. małą koroną Paryża? Propozycja rozszerzenia stolicy poza obwodnicę.
A co, gdyby Paryż wykraczał poza obwodnicę? Propozycja przedstawiona 3 czerwca 2026 r. przez Clémenta Beaune'a na nowo rozpala dawne pytanie Wielkiego Paryża: czy trzeba powiększyć granice stolicy? [Czytaj więcej]
Ta strona może zawierać elementy wspomagane przez SI, więcej informacji tutaj.
Koniec z tzw. małą koroną Paryża? Propozycja rozszerzenia stolicy poza obwodnicę.
