Wist je dat? Waarom heeft het standbeeld van de Centaur een miniatuur van het Vrijheidsbeeld?

De Centaur van César, de indrukwekkende 5 meter hoge sculptuur die te zien is op de Place Michel Debré in het 6ᵉ arrondissement van Parijs, roept zowel verbazing als vragen op. Dit werk, half mens, half paard, dat tussen 1983 en 1985 werd gemaakt door beeldhouwer César Baldaccini, is een eerbetoon aan Pablo Picasso en stelt tegelijkertijd onze relatie met de moderniteit ter discussie. Maar wat de nieuwsgierigen het meest fascineert is het geheim dat het verbergt in zijn harnas: een miniatuurreproductie van het Vrijheidsbeeld, een onverwachte knipoog in deze sculptuur vol symbolen.

Als je de Place Michel-Debré oversteekt, is het moeilijk om niet even stil te blijven staan voor deze ruige, martiaal ogende Centaur. Als je een goed oog hebt, kun je bij het naderen het kleinste Vrijheidsbeeld van Parijs zien, waarvan er in totaal 6 zijn, verspreid over de hoofdstad. Van wie is het werk? Wat stelt het voor? Weet je waarom er een piepklein Vrijheidsbeeld achter schuilgaat? Wij vertellen het je!

Waar komt de Centaur vandaan?

César Baldaccini, een gerenommeerd beeldhouwer en lid van de Nouveaux Réalistes-beweging, is vooral bekend om zijn compressies en als maker van de beroemde César-trofee voor de Franse film. Le Centaure werd besteld als onderdeel van een project dat in de jaren 1970 werd geïnitieerd door Jack Lang, de toenmalige minister van Cultuur, om eer te bewijzen aan Pablo Picasso, die in 1973 overleed. Het werk, ingehuldigd in 1988, toont een hybride mythologische figuur, halverwege tussen mens en dier, een thema dat Picasso na aan het hart lag, die gefascineerd was door de mythe van de Minotaurus.

Het hoofd van de Centaur is een zelfportret van César zelf, terwijl een masker van Picasso, dat naar de hemel wijst, met dit gezicht is verbonden door metalen staven. Dit symbolische eerbetoon illustreert de dialoog tussen twee visionaire kunstenaars, elk op hun eigen manier gekenmerkt door een reflectie op de menselijke natuur, mythologie en moderniteit.

Waarom een miniatuur Vrijheidsbeeld?

De beslissing om een miniatuurreplica van het Vrijheidsbeeld in de Centaur te integreren komt misschien als een verrassing. Toch zijn er in Parijs al verschillende versies van Bartholdi's beroemde monument, zoals die op het Ile aux Cygnes of in het Musée des Arts et Métiers. In de Centaur weerspiegelt de aanwezigheid van dit verborgen symbool de vrijheidsidealen die Picasso zo dierbaar waren en die César wilde eren. De vredesduif in de linkerhand van de Centaur versterkt dit universele thema.

Welke rol speelt moderniteit in dit werk?

César, diep geraakt door de technische evolutie van de XXᵉ eeuw, maakt van De Centaur een reflectie op de transformatie van mens en natuur. Hij benadrukte dat deze eeuw de eerste "niet-equestrian" eeuw in de geschiedenis was, waarin de machine het paard verving. Deze observatie wordt weerspiegeld in de sculptuur: metalen platen, tandwielen en moeren vervangen hier en daar de huid en spieren van het mythologische wezen, waardoor de Centaur verandert in een figuur halverwege het verleden en de toekomst.

Waarom is dit standbeeld een eerbetoon aan Picasso?

De Centaur is ook een uiting van bewondering voor Pablo Picasso, de belangrijkste kunstenaar van de XXᵉ eeuw en een hartstochtelijke fan van de mythologie, in het bijzonder de Minotaurus, die vaak wordt gezien als de omgekeerde dubbelganger van de Centaur. Door een van Picasso's maskers op het voorhoofd van zijn beeld te plaatsen, verbindt César zijn eigen zelfportret met dat van de Spaanse meester. De lauweren die het hoofd van het beeld sieren, samen met andere symbolische details, verwijzen naar de artistieke en pacifistische idealen die Picasso zijn hele leven koesterde.

Voor welke uitdagingen stond Caesar?

Het creëren van de Centaur was geen gemakkelijke taak. Het werk was oorspronkelijk bedoeld voor een andere locatie, maar moest opnieuw worden ontworpen om harmonieus te passen op het Michel-Debréplein. Er moesten technische aanpassingen worden gedaan, met name aan de verhoudingen van de poten en de gebruikte materialen. Er werd lang gewerkt aan elk detail, tot aan de oorspronkelijke borstels die de staart vormden. Uiteindelijk werden deze elementen vervangen door een schop en hark om de mechanische esthetiek te versterken.

Kortom, als je toevallig op doorreis bent in Saint-Germain, ga dan zeker even langs om Caesars Centaur te bewonderen, een werk dat diep geworteld is in zijn tijd en mythologie, symboliek en moderniteit met elkaar verweeft. Met zijn miniatuur Vrijheidsbeeld is dit monument een subtiele herinnering aan universele idealen en nodigt het ons uit om na te denken over de spanningen tussen traditie en innovatie.