Al meer dan een eeuw lang heeftde Chinese immigratie in Parijs een discrete maar essentiële rol gespeeld in de stedelijke en sociale geschiedenis van de hoofdstad. Van de straatverkopers aan het begin van de 20e eeuw tot de arbeiders die tijdens de Eerste Wereldoorlog werden aangeworven en de migratiegolven uitIndochina in de jaren 70, heeft de Chinese gemeenschap zich geleidelijk aan gevestigd in bepaalde Parijse wijken die sindsdien emblematisch zijn geworden.
In de eerste decennia van de 20e eeuw arriveerden de eerste Chinezen in Parijs, vaak afkomstig uit de regio Wenzhou, een internationaal georiënteerde handelshaven. Straatverkopers en kleine handelaars vestigden zich in het centrum van Parijs, met name in de wijk Arts-et-Métiers, waar de Rue du Temple een van de eerste gemeenschapscentra werd. Deze eerste vestiging bleef bescheiden, maar legde de basis voor een aanwezigheid die zich steeds verder zou ontwikkelen.
Vanaf 1916, tijdens de Eerste Wereldoorlog, werden duizenden Chinese arbeiders gerekruteerd om mee te werken aan de oorlogsinspanningen. Na afloop van het conflict kozen sommigen ervoor om in Frankrijk te blijven, waardoor ze bijdroegen aan de vorming van de allereerste stabiele Chinese bevolkingsgroep in de hoofdstad.
De jaren 70 markeren een keerpunt in de geschiedenis vande Chinese immigratie in Parijs. Na de oorlog in Vietnam en de val van Saigon ontvluchten veel vluchtelingen van Chinese afkomst, die tot dan toe in Indochina woonden, de communistische regimes en vinden ze hun toevlucht in Frankrijk. Bij hun aankomst trekken ze massaal naar de recent gebouwde woontorens in het 13e arrondissement.
Zo ontstond de grote Chinese wijk in het 13e arrondissement, vaak het Triangle de Choisy genoemd, begrensd door de avenue de Choisy, de avenue d'Ivry en de boulevard Masséna. In deze ruimte, die het karakter heeft van een nieuwe stad, vestigen zich geleidelijk aan Aziatische restaurants, importsupermarkten, theesalons en boeddhistische tempels, waardoor een dicht en levendig gemeenschapsweefsel ontstaat.
In de daaropvolgende decennia zet de immigratie zich voort met nieuwkomers die rechtstreeks uit het Chinese vasteland komen, met name uit het noordoosten (de regio Dongbei), op zoek naar betere economische vooruitzichten. Deze recentere golf onderscheidt zich door een grotere sociale en professionele diversiteit.
Hoewel het 13e arrondissement het symbolische hart van deze gemeenschap blijft, komen andere gebieden langzaam maar zeker op: Belleville wordt een trekpleister voor de jongere generaties en nieuwe winkeliers, terwijl het noordoosten van Parijs en bepaalde gemeenten in de kleine kroon zoals Aubervilliers, Ivry-sur-Seine en Vitry een groeiende Chinese bevolking verwelkomen.
Deze veelzijdige migratieroute tekent vandaag de dag een eigen geografie, waarin herinneringen, economie en cultuur samenkomen. In Parijs beperkt de Chinese aanwezigheid zich niet tot een paar exotische restaurants, maar blijft ze een blijvende stempel drukken op het stadsbeeld.
Van verborgen tempels tot de drakenfontein en prachtige pagodes: ga op ontdekkingstocht naar het erfgoed, de monumenten, de plekken en de Chinese wijken van Parijs!
Vóór de spectaculaire opkomst van de Chinese wijk in het 13e arrondissement bestond er al een kleine 'Chinatown' in de Marais, meer bepaald in het 3e arrondissement, rond de Rue Volta, de Rue au Maire en de Rue des Gravilliers. Dit discrete woongebied werd na de oorlog bevolkt door migranten van Chinese afkomst, die er levensmiddelenwinkels, authentieke restaurants en winkels metAziatische ambachtelijke producten openden.
Deze Chinese wijk is intiemer en minder spectaculair dan die in het 13e arrondissement en heeft de sfeer van een klein dorpje in Parijs, met zijn gebouwen vol geschiedenis, zijn uithangborden in Chinese karakters en zijn talloze rode lantaarns tijdens het Chinese Nieuwjaar.
De Chinese wijk in het 13e arrondissement, ook wel Chinatown genoemd, ligt rond deAvenue de Choisy, deAvenue d'Ivry en de Boulevard Masséna, in wat bekend staat als de Triangle de Choisy. Dit gebied onderging een belangrijke verandering in het begin van de jaren 70: er werden grote torenflats gebouwd en veel Aziatische migranten, tegenstanders van de regimes in Indochina of afkomstig uit het Chinese vasteland, vestigden zich hier massaal.
De vroegere geschiedenis van het 13e arrondissement, gekenmerkt door industriegebieden en volkswoningen, verwelkomt deze Aziatische immigranten, waardoor een wijk ontstaat met moderne architectuur, bestaande uit torens, flatgebouwen en winkelgalerijen, met een sterke commerciële en culturele identiteit. Al snel openen de nieuwkomers er winkels, restaurants, kruidenierswinkels en theesalons.
Ook vandaag de dag nog, als je over de Avenue de Choisy of de Avenue d'Ivry loopt, word je ondergedompeld in een bijzondere sfeer, omringddoor Chinese uithangborden, neonreclames, supermarkten vol traditionele producten en restaurants met gelakte eenden in de etalage. Een gegarandeerde verandering van omgeving voor de bezoeker!
Een van de visuele herkenningspunten van de Chinese wijk in het 13e arrondissement is het monumentale kunstwerk 'La Danse de la Fontaine émergente' (De dans van de oprijzende fontein) op het Augusta-Holmesplein, vlakbij de oevers van de Seine. Het is gemaakt door de Frans-Chinese kunstenaar Chen Zhen in samenwerking met zijn partner Xu Min, werd in 2008 onthuld en heeft de vorm van een gestileerde draak van roestvrij staal en glas die uit de grond of een ondergrondse fabriek lijkt te springen om vervolgens weer in de stedelijke bestrating te duiken.
Hettransparante lichaam laat het water zien dat er met hoge druk doorheen stroomt en bestaat uit drie delen: een bas-reliëf op een muur en twee transparante bogen die uit de geplaveide vloer oprijzen. Bij het vallen van de avond benadrukt de verlichtingde glans van het drakenlichaam. Het is een werk dat zowel de hedendaagse stedenbouw, de hedendaagse kunst als de Aziatische aanwezigheid in Parijs belichaamt.
In het hart van het uitgestrekte Olympiades-eiland in het 13e arrondissement slingert de Rue du Disque zich onder de voetgangersbrug door en komt uit bij een boeddhistische tempel die van buitenaf onzichtbaar is.Het Boeddha-altaar, beheerd door de Vereniging van Inwoners van Indochinese Afkomst in Frankrijk, bevindt zich op nummer 37 van deze onopvallende straat.
Om binnen te komen, moet je een onopvallende parkeergarage binnenrijden en door een discrete toegangsdeur gaan die uitkomt in een ruimte versierd met gouden beelden, hangende lantaarns en ingericht als een traditioneel Indo-Chinees heiligdom. De tempel ligt verborgen, maar is actief en biedt een spirituele pauze in de drukte van de wijk.
Deze boeddhistische tempel, gelegen aan de Avenue d'Ivry 44 in de Oslo-galerij, is het resultaat van de vestiging van de Chinese Teochew-gemeenschap, afkomstig uit Guangdong. De tempel is toegankelijk via de winkelgalerij, waarna een lift of trap naar een hoger niveau leidt waar het heiligdom is ingericht als een ruimte voor eredienst, maar ook als een ontmoetingsplaats voor de Aziatische gemeenschap voor bijeenkomsten en taalcursussen.
De tempel onderscheidt zich door rode en gouden lantaarns, bloemenoffers, boeddhabeelden en een sfeer van bezinning die in schril contrast staat met de moderne en kille architectuur van de omliggende torens. Deze tempel, die opgaat in de stad, herinnert eraan dat de geschiedenis van de Aziatische immigratie in Parijs niet alleen commercieel, maar ook spiritueel is. Tijdens het Chinese Nieuwjaar kunt u er ceremonies en vieringen bijwonen.
De wijk Belleville, die zich uitstrekt tussen het 19e en 20e arrondissement, is een van de belangrijkste plaatsen voor immigratie en het Chinese gemeenschapsleven in Parijs. Met de geleidelijke openstelling van China en de komst van migranten van Chinese afkomst, werd in 1978 in de Rue de Belleville en omgeving het eerste Chinese restaurant geopend, snel gevolgd door Aziatische levensmiddelenwinkels. Geleidelijk aan ontstonden er supermarkten, kledingwinkels, kruidenwinkels en ateliers die verband hielden met de gemeenschap, waardoor Bellevilleeen populaire maar zeer levendige Chinese wijk werd, zowel voor de bewoners als voor de bezoekers.
De Chinese gemeenschap is voornamelijk geconcentreerd in het zuiden van Belleville, in de Rue de Belleville, Rue de Rampal en Rue Julien-Lacroix, maar de invloed strekt zich uit over de hele wijk. De parade voor het Chinese Nieuwjaar, die hier elk jaar plaatsvindt, trekt honderden bezoekers en nieuwsgierigen.
De Pagode van Monsieur Loo, ook bekend als Maison Loo, is een buitengewoon gebouw aan de Rue de Courcelles 48 in het 8e arrondissement, op de hoek van de Rue Rembrandt. Dit herenhuis, oorspronkelijk gebouwd in de 19e eeuw in Haussmann-stijl, werd in 1922 gekocht door de Chinese kunsthandelaar Ching Tsai Loo, die sinds 1902 in Parijs woonde. Hij gaf architect Fernand Bloch de opdracht om het gebouw in 1925-1926 volledig te verbouwen.
Het wordt dan een echte Chinese pagode: er worden twee extra verdiepingen toegevoegd, de gevel wordt geschilderd in het typische felrood, het dak wordt vernieuwd met gebogen dakranden, geglazuurde dakpannen en balkons die zijn versierd in Chinese keizerlijke stijl. Het effect is verbluffend te midden van de klassieke stedelijke omgeving van het 8e arrondissement, een stukje China midden in Parijs!
Binnen, hoewel de toegang zeer beperkt is, bevindt zich een rijke collectie Aziatische kunst (meubels, porselein, boeken, kunstvoorwerpen) die door Loo is samengesteld. De pagode, die sinds 2002 op de monumentenlijst staat, biedt onderdak aan tijdelijke tentoonstellingen en privé-evenementen, waardoor het een zeldzame en waardevolle bezienswaardigheid is wanneer er open dagen worden georganiseerd.
Aan het einde van het Bois de Vincennes, op 45 bis avenue de la Belle-Gabrielle, ligt de Jardin d'Agronomie Tropicale, een onbekend overblijfsel uit de Franse koloniale geschiedenis. Tussen de overblijfselen van de koloniale tentoonstelling van 1907 staat een prachtige Chinese poortmet dakpannen.
De tuin, aangelegd in 1899 om tropische planten te testen, werd ter gelegenheid van de tentoonstelling voorzien van paviljoens, kassen en portieken, zoals het paviljoen van Indochina. Een plek die open is voor het publiek en een onverwachte mix biedt van koloniale architectuur, natuur en herinneringen.
En als u iets verder gaat in Île-de-France, kunt u de Désert de Retz en de Jardin Yili ontdekken, twee Chinese tuinen verscholen in de Yvelines.
Het Musée Guimet, gelegen in het 16e arrondissement, is een van de grootste Europese heiligdommen vanAziatische kunst. Het werd in 1889 opgericht op initiatiefvan Émile Guimet, industrieel en reiziger, en herbergt uitzonderlijke collecties van meerdere millennia uit China, India, Japan en Zuidoost-Azië. Al bij de ingang geven de monumentale stenen gevel en de rotonde met zijn discrete koepel een indruk van het prestige van deze plek.
Als je door de zalen loopt, kom je langs een archaïsche Chinese bronzen beeld, Tang-keramiek, een pre-Ming boeddhistische sculptuur en een 19e-eeuwse rolschildering. Het museum wijdt een hele verdieping aan China, met porselein, lakwerk en jadesculpturen, allemaal tentoongesteld in een gedempte sfeer.
Het Musée Cernuschi, gelegen aan de Boulevard Malesherbes, vlakbij het Parc Monceau, is gevestigd in een elegant herenhuis uit de 19e eeuw, een legaat van de financier Henri Cernuschi in 1896. Het gebouw, omgeven door bomen en rust, staat in contrast met de drukte van de grote Parijse verkeersaders. Binnen ligt de nadruk vooral opChinese kunst: bronzen voorwerpen, jade en oude rituele voorwerpen worden tentoongesteld in kamers op menselijke schaal, die uitnodigen tot contemplatie.
Het museum onderscheidt zich door zijn'kleine collectie van hogekwaliteit': je verdwaalt niet in eindeloze gangen, maar geniet van elk stuk als een schat.
Het Chinese Cultureel Centrum in Parijs, in het 7e arrondissement, is een echte ontmoetingsplaats tussen China en Frankrijk. Het werd in 2002 geopend en was het eerste Chinese cultureel centrum in een westers land. Deze ruimte van 4000 m² omvat een mediatheek, een tentoonstellingszaal, een auditorium en taalcursussen.
De gevel van dit prachtige herenhuis gaat vooraf aan een discrete tuin, waarna het interieur moderniteit en soberheid combineert. Er zijn filmvertoningen, lezingen en tentoonstellingen over hedendaagse Chinese schilderkunst en erfgoed.
La Maison de la Chine, gelegen op de campus van de Cité internationale universitaire de Paris, is een recent gebouw dat symbool staat voor de vestiging van de Chinese cultuur. Het is ontworpen door het Frans-Chinese architectenbureau FCJZ en omvat ongeveer 300 studentenkamers, gemeenschappelijke ruimtes, binnentuinen en een multifunctionele zaal.
De stad is ontworpen rond het idee van een tulou, een traditionele collectieve woning uit de provincie Fujian, en wordt gekenmerkt door zijn ringvorm, die sobere materialen combineert met een verzorgde volumetrie, met open galerijen, wandelbruggen en een aangelegd dakterras.
Op nummer 48 van de avenue d'Ivry, in het 13e arrondissement, bevindt zich een instituut op het gebied van Aziatische voeding in Parijs: de supermarkt Tang Frères, die hier sinds 1981 is gevestigd. Binnen vindt u gangpaden vol met geïmporteerde producten: allerlei soorten sauzen, kleefrijst, exotisch fruit en groenten, Aziatische keukengerei, verse vis en bereid vlees. Er is ook een Tang Gourmet-traiteur.
Tang Frères is een belangrijke trekpleister voor Aziatische gezinnen, maar ook voor iedereen die traditionele en authentieke Chinese gerechten wil ontdekken.
Dit indrukwekkende complex, gelegen aan de samenvloeiing van de Seine en de Marne in Alfortville in Val-de-Marne, werd in 1992 gebouwd naar een ontwerp vande Chinese architect Liang Kunhao en is rechtstreeks geïnspireerd op de keizerlijke stad Peking en het Verboden Stadspaleis. Het complex, dat tegenwoordig wordt geëxploiteerd onder de naamHôtel Huatian Chinagora, beschikt over 187 kamers met een eigen balkon, een Chinese binnentuin, twee restaurants met traditionele Chinese keuken en terrassen met uitzicht over Parijs.
Tijdens het Chinese Nieuwjaar organiseert het hotel leeuwendansen en vuurwerk, maar de toegang tot het interieur is over het algemeen voorbehouden aan klanten. Dit "kleine China aan de poorten van Parijs" is een opmerkelijke architecturale en culturele bezienswaardigheid voor wie zich buiten de grenzen van de hoofdstad wil wagen.
In het 13e arrondissement ligt de boekhandel You Feng, gespecialiseerd in Aziatische en Chinese boeken. Deze bescheiden winkel, die eruitziet als een buurtwinkel, heeft een zeer rijk assortiment: literatuur, Mandarijn-lesboeken, stripboeken, jeugdboeken en boeken in het Chinees of tweetalig. Er zijn ook voorwerpen te vinden die verband houden met kalligrafie en de Chinese taal. Het is een echte trekpleister voor studenten, onderzoekers en liefhebbers van de Chinese cultuur.
De boekhandel Le Phénix, gelegen in het 3e arrondissement, staat bekend als de oudste boekhandel in Frankrijk die gespecialiseerd is in Chinese cultuur. De boekhandel heeft een klassieke Parijse gevel met etalages vol Chinese karakters, maar binnen vindt u drie verdiepingen met boeken: Chinese literatuur, beeldende kunst, kalligrafie, boeken in het Mandarijn, stripboeken, Chinese keuken en Chinese geneeskunde. Voor liefhebbers van vreemde talen of gewoon voor wie graag nieuwe dingen ontdekt, is dit een must.
Multicultureel Parijs: gastronomie, erfgoed, cultuur, een reis rond de wereld zonder de hoofdstad te verlaten
Gastronomie, cultuur, erfgoed, thematische wandelingen, tentoonstellingen... Trakteer uzelf op een wereldreis zonder Parijs te verlaten dankzij deze goede adressen! [Lees verder]
Multicultureel Parijs: gastronomie, erfgoed, cultuur, een reis rond de wereld zonder de hoofdstad te verlaten
