Wielki Fryderyk Chopin, wirtuozowski kompozytor XIX wieku, znany ze swoich nokturnów, preludiów, ballad, polonezów i mazurków, został pochowany w Paryżu, na słynnym cmentarzu Père-Lachaise. Mniej znany jest jednak fakt, że jego serce nie spoczywa w Paryżu, lecz w Polsce. Opowiadamy tę niezwykłą anegdotę, będącą mieszanką faktów i legend.
Ostatnie życzenie: patriotyzm czy strach przed pogrzebaniem żywcem?
Urodzony w Żelazowej Woli pod Warszawą, Chopinnigdy nie zapomniał o swojej rodzinnej Polsce. Wygnany do Paryża, gdzie znalazł sławę i miłość, wyrażał głęboką nostalgię za ojczyzną w swoich utworach, zwłaszcza w mazurkach i polonezach. Nie ma jednak żadnych poświadczonych dokumentów, które potwierdzałyby, że za życia wyraźnie domagał się repatriacji serca do Polski z czystego patriotyzmu.
Według legendy, która pojawiła się kilkadziesiąt lat po jego śmierci, błagał swoją siostrę Ludwikę, aby przywiozła jego serce z powrotem do Polski, aby nie spoczęło "pod wrogą ziemią". Wersja ta pozostaje nieweryfikowalna, ale stała się częścią polskiej pamięci zbiorowej.
Z drugiej strony Chopin był znany z chorobliwego lęku przed pogrzebaniem żywcem, który był powszechny w XIX wieku. Dlatego też poprosiłby o sekcję zwłok, aby potwierdzić swoją śmierć, co ułatwiłoby usunięcie jego serca. Gest ten można zatem tłumaczyć zarówno lękiem, jak i emocjonalną symboliką - która po jego śmierci została podniesiona do rangi gestu patriotycznego.
17 października 1849 r. Chopin zmarł w Paryżu w wieku 39 lat. Przed śmiercią, przekonany, że cierpi na gruźlicę, wyraźnie poprosił swojego lekarza, profesora Jeana Cruveilhiera, o przeprowadzenie sekcji zwłok, aby upewnić się, że naprawdę nie żyje - co wynikało z jego lęku przed pochowaniem żywcem (taphophobia). To właśnie podczas tej sekcji dr Jean Cruveilhier wydobył jego serce, a następnie zanurzył je w roztworze alkoholu, aby je zachować.
Wtedy jej siostra Ludwika Jędrzejewicz przejęła pałeczkę: na początku 1850 r. przemyciła serce do Polski, ukryte w słoiku, omijając austriackie i rosyjskie służby celne, aby najpierw zdeponować je w domu rodzinnym, a następnie przenieść do kościoła Świętego Krzyża w Warszawie, gdzie obecnie spoczywa w zapieczętowanym filarze.
Dziś serce Chopina spoczywa w filarze kościoła Świętego Krzyża w Warszawie. Ta symboliczna pozostałość przez długi czas była utrzymywana w tajemnicy, zwłaszcza podczas okupacji i II wojny światowej, kiedy polscy patrioci robili wszystko, co w ich mocy, aby ją chronić. Z czasem serce to stało się prawdziwą narodową relikwią, symbolem polskiej tożsamości i oporu.
Chociaż fakty są ogólnie prawdziwe, niektóre szczegóły opierają się na tradycji ustnej. Serce zostało rzeczywiście zbadane w 2014 r. przez polskich naukowców, potwierdzając pogorszenie stanu zgodne z gruźlicą. Nawet bez serca, Chopin nadal sprawia, że serca miłośników muzyki w Paryżu i Warszawie biją.
Ta strona może zawierać elementy wspomagane przez SI, więcej informacji tutaj.
