Spacerując niektórymi ulicami Paryża i jego przedmieść, można dostrzec ślady historii wykorzenionego narodu: społeczności ormiańskiej. Przybyła do Francji w trudnych okolicznościach, od początku XX wieku zdołała stworzyć miejsca pamięci, kultury, kultu i życia społecznego. W Paryżu ślady te są widoczne w kościołach, muzeach, sklepach i restauracjach i świadczą o zakorzenieniu diaspory, która musiała uciekać, aby odbudować swoje życie.
Przybycie Ormian do Paryża ma swoje korzenie w dramatycznej historii ludobójstwa Ormian w 1915 roku, dokonanego przez Imperium Osmańskie. Tragiczne wydarzenia spowodowały masową emigrację ludności ormiańskiej, która szukała schronienia w Europie, zwłaszcza we Francji, którawydawała się krajem gościnnym. Społeczność ta powiększyła się jeszcze bardziej po II wojnie światowej, kiedy to przybyli nowi imigranci uciekający przed komunistycznymi reżimami z Kaukazu i Wschodu.
W Paryżu i regionie Île-de-France migracje miały miejsce już wcześniej, ale to po 1915 roku exodus nasilił się, torując drogę do powstania zorganizowanej diaspory ormiańskiej. Oprócz ucieczki przed ludobójstwem, motywacją do migracji było również poszukiwanie pracy i szansa na bezpieczniejsze życie. Niektórzy przybysze – rzemieślnicy, handlarze, studenci, uchodźcy polityczni – chcieli rozpocząć nowe życie z dala od swojej ojczyzny.
W samym Paryżu jedna z pierwszych społeczności rozwija się w 9. dzielnicy, gdzie już w latach 20. XX wieku osiedla się społeczność i tworzy sklepy, stowarzyszenia i struktury kulturalne. Inne miasta podmiejskie, takie jak Alfortville, Issy-les-Moulineaux, Clamart czy Arnouville, również świadczą o obecności Ormian.
Odkryj dziedzictwo ormiańskie w Paryżu poprzez świadectwa tej historii: kościoły, katedry, muzea, biblioteki... a następnie delektuj się smakiem potraw w ormiańskich restauracjach stolicy.
Budynek, w którym mieści się armenska społeczność katolicka w Paryżu, znajduje się przy 13 rue du Perche, w 3. dzielnicy, w dzielnicy Marais. Budynek ten, pierwotnie zaprojektowany jako kościół Saint-Jean-Saint-François na początku XVII wieku, został przydzielony społeczności ormiańskiej w 1970 roku.
Na zewnątrz elegancka fasada łączy jasne i ciemne pasy, świadczące o przebudowie w stylu klasycznym, a następnie neoklasycznym, z monumentalnym portykiem zaprojektowanym przezarchitekta Victora Baltarda w 1855 roku. Skromne wejście przy ulicy Marais skrywa nieoczekiwaną przestrzeń.
Wewnątrz znajduje się nawa bazylikalna pokryta sklepieniem kolebkowym oraz dwa zabytkowe organy Aristide'a Cavaillé-Colla, wpisane na listę zabytków. Ściany zdobią ważne dzieła malarskie Ary Scheffera i Huguesa Taravala, a w chórze znajduje się ołtarz zwieńczony złotym tympanonem przedstawiającym Chwałę. W katedrze odbywają się nabożeństwa w języku ormiańskim i francuskim, uroczystości upamiętniające oraz koncerty.
Ta katedra Armeńskiego Kościoła Apostolskiego znajduje się przy 15 rue Jean-Goujon, w 8. dzielnicy, kilka kroków od Pól Elizejskich. Jej budowa trwała od 1902 do 1904 roku dzięki wsparciu finansowemu bogatego Ormianina gruzińskiego pochodzenia, Alexandre'a Mantacheffa, który pragnął obdarzyć społeczność ormiańską we Francji świątynią o autentycznej architekturze ormiańskiej.
Na zewnątrz fasada zawiera elementy inspirowaneormiańską sztuką architektoniczną, takie jak kopułowa dzwonnica, ormiański krzyż i motywy geometryczne. Wnętrze ukazuje przestronne sanktuarium, centralną kopułę, motywy dekoracyjne skierowane ku Wschodowi oraz meble liturgiczne typowe dla tradycji apostolskiej Armenii. Miejsce to jest siedzibą diecezji ormiańskiej we Francji i miejscem ważnych uroczystości społeczności, w tym pogrzebu Charlesa Aznavoura w 2018 roku.
Biblioteka Nubar, położona przy 11 square Alboni w 16. dzielnicy, jest instytucją kulturalną założoną w 1928 roku przez filantropa Boghosa Nubara Paszę pod egidą Ogólnego Związku Dobroczynności Ormiańskiej. Jej celem jest „służenie jako miejsce spotkań, przechowywania i studiowania dziedzictwa dawnego ormiańskiego świata osmańskiego”.
Ten budynek w stylu art déco został otwarty w 1922 roku. Charakteryzuje się prostym i eleganckim stylem i zawiera ponad 43 000 drukowanych dzieł, rękopisów ormiańskich, archiwów diaspory i publikacji specjalistycznych, co czyni to miejsce filarem badań i pamięci. Obiekt ten, wykorzystywany jako biblioteka referencyjna dla studiów ormiańskich, jest również miejscem wystaw, konferencji i wymiany intelektualnej na temat historii, kultury i diaspory ormiańskiej.
Mieszczące się przy 59 avenue Foch Muzeum Ormiańskie we Francji zostało założone w 1949 roku przez Nourhana Fringhiana. W tym budynku w stylu haussmannowskim znajduje się kolekcja około 1200 dzieł (przedmiotów sakralnych, rękopisów, rzeźb, dzieł sztuki świeckiej), które przedstawiają ponad 3000 lat historii i kultury Armenii.
Chociaż obecnie jest zamknięty, jest to ważne miejsce pamięci ormiańskiej w Paryżu, przeznaczone do przechowywania, eksponowania i przekazywania ormiańskiej sztuki i historii.
Położony na tyłach spokojnego dziedzińca Dom Kultury Ormiańskiej jest przytulnym i kameralnym miejscem o prostym, tradycyjnym wystroju – boazeria, ormiańska flaga na ścianie, ciasno ustawione stoły i domowa atmosfera. Przychodzi się tu ze względu na restaurację, która nie wygląda imponująco, ale oferuje klientom i ciekawskim możliwość odkrycia typowych ormiańskich potraw, przygotowanych z miłością.
Położony w samym sercu Cité internationale universitaire w 14. dzielnicy, ten armeński akademik został otwarty w 1930 roku z inicjatywy Boghosa Nubara Paszy i zaprojektowany przezarmeńskiego architekta Léona Nafilyana. W tym pięknym budynku o armeńskich wpływach stylistycznych znajduje się 74 pokoi studenckich, wspólne salony i pomieszczenia do nauki.
Ormiańskie i gruzińskie restauracje w Paryżu, nasze najlepsze adresy na Kaukazie
Grillowane mięsa, kebaby, obfite zupy i nadziewane liście winogron... Odkryj bogactwo kuchni ormiańskiej i gruzińskiej w kaukaskich restauracjach w Paryżu! [Czytaj więcej]
Paryż niesie ze sobą wspomnienia z dzieciństwa Charlesa Aznavoura, jego intymne zabytki i niedawne hołdy, które mocno zakotwiczyły go w paryskiej historii. Odkryj te miejsca pamięci rozsiane po całej stolicy. [Czytaj więcej]
Ormiańskie i gruzińskie restauracje w Paryżu, nasze najlepsze adresy na Kaukazie
Spacer śladami Charlesa Aznavoura w Paryżu, od wzgórz Montmartre po sceny świata
