Het Centre Pompidou en zijn Piazza opgenomen in het register van historische monumenten

[midroll]

Wat wordt er precies beschermd?

De bescherming omvat de volledige gebouwschil, het ‘casco en dak’, en de primaire, secundaire en tertiaire structuren. Met andere woorden: alles wat het silhouet van Beaubourg bepaalt: het metalen exoskelet, de beroemde gekleurde buizen en de roltrap die langs de gevel omhoogloopt.

Ook de Piazza valt onder de bescherming, inclusief de ruimte en de bestrating. Dit grote, hellende plein, waar al tientallen jaren straatmuzikanten, toeristen en gehaaste Parijzenaren elkaar kruisen, wordt als onlosmakelijk met het gebouw verbonden beschouwd. De enige opvallende uitzondering is het Pavillon Brancusi, dat in 1997 werd herbouwd en buiten de beschermde zone blijft.

Ingeschreven of geklasseerd: wat is het verschil?

Vaak wordt gezegd dat Centre Pompidou ‘geklasseerd’ is. In werkelijkheid is het ingeschreven, het eerste beschermingsniveau voor historische monumenten in Frankrijk. De inschrijving wordt besloten door de regionale prefect, na advies van de Regionale Commissie voor Erfgoed en Architectuur. Die heeft zich op 16 april 2026 unaniem uitgesproken.

Een klassering is het hoogste beschermingsniveau en wordt bij ministerieel besluit toegekend. In beide gevallen zijn werkzaamheden aan het gebouw aan regels gebonden en moeten ze de architectuur ervan respecteren. Sinds 2016 had het gebouw al het label ‘Architecture contemporaine remarquable’, een onderscheiding die het belang van een gebouw aangeeft zonder het juridisch te beschermen.

Waarom zo vroeg bescherming?

In de regel moet een gebouw ouder zijn dan 50 jaar om voor bescherming in aanmerking te komen, zodat de erfgoedwaarde ervan kan worden vastgesteld. Centre Pompidou, dat op 31 januari 1977 werd geopend, is dus nog net niet oud genoeg. Volgens Le Journal des Arts komt het daarmee op de beperkte lijst van uitzonderingen op die regel.

De directie van het Centre diende de aanvraag in oktober 2025 in bij de DRAC Île-de-France. Voor cultuurminister Catherine Pégard is die stap « bijna vanzelfsprekend », zozeer maakt de plek al deel uit van het gedeelde landschap van de Fransen.

De ironie is niet te missen. Beaubourg, in zijn beginjaren ook wel ‘Pompidolium’, ‘de raffinaderij’ of ‘de kunstloods’ genoemd, was door zijn ontwerpers bedacht als een anti-monument. Nu staat het op één lijn met kathedralen en kastelen, een beetje zoals een rocker die academicus is geworden.

Een icoon geboren uit een internationale wedstrijd

Het begint allemaal in 1969, wanneer president Georges Pompidou in Parijs een groot centrum voor moderne en hedendaagse creativiteit wil oprichten. De internationale architectuurwedstrijd, voorgezeten door Jean Prouvé, wordt gewonnen door Renzo Piano, Richard Rogers en Gianfranco Franchini, samen met ingenieursbureau Ove Arup & Partners.

Hun idee is in die tijd behoorlijk provocerend: de ingewanden van het gebouw naar buiten verplaatsen om binnen enorme open vloeren vrij te maken. Blauw voor lucht, groen voor water, geel voor elektriciteit, rood voor de verkeersstromen. Bijna vijftig jaar later is deze kleurcode net zo kenmerkend voor de wijk als de nabijgelegen Stravinsky-fontein en de kerk Saint-Merri.

Wat betekent de inschrijving voor de renovatie van Centre Pompidou 2030?

De bescherming komt midden in de renovatie. Het project Centre Pompidou 2030 omvat de asbestsanering van het gebouw, de vervanging van alle gevels, betere toegankelijkheid en een vermindering van het energieverbruik met 40%. De architectonische visie is in handen van bureau Moreau Kusunoki, samen met Frida Escobedo Studio.

Volgens het persbericht van Centre Pompidou is de inschrijving er juist op gericht modernisering te combineren met het behoud van de architectonische en stedenbouwkundige kwaliteiten. Kortom, Beaubourg moet bij de heropening in 2030 trouw blijven aan het gebouw uit 1977.

Waar kun je tijdens de werkzaamheden de sfeer van Beaubourg proeven?

Je hoeft niet tot 2030 te wachten om de band te behouden. Op de Piazza verwelkomt de Maison Pompidou het publiek gratis in het voormalige Atelier Brancusi. Bezoekers ontdekken er de geschiedenis van het gebouw, de verhitte discussies en een presentatie van het project voor 2030, met ontmoetingen en workshops.

Daarna gaat de reis naar Essonne (91), waar het Centre Pompidou Francilien, Fabrique de l'art in het voorjaar van 2027 in Massy opent met een grote tentoonstelling gewijd aan de collecties. Goed nieuws voor nieuwsgierigen: dit weekend, op 31 oktober en 1 november 2026, is de laatste gelegenheid om het centrum vooraf te bezoeken tijdens de gratis weekenden ‘Prélude!’, na reservering via de officiële website.

En wie de smaak te pakken heeft, vindt in de actuele tentoonstellingen in Parijs volop mogelijkheden om hedendaagse kunst te ontdekken.