Nog voordat de Arc de Triomphe trots bovenaan de Champs-Élysées stond te pronken, leek Parijs mogelijk een heel ander monument te krijgen… eentje met oren en een slurf. Een terugblik op de opmerkelijke geschiedenis van een reusachtig olifant die ooit bedoeld was als vervanging voor wat later een van de iconen van de hoofdstad zou worden.
Dit even uiterst ambitieuze en originele project kwam tot stand dankzij Charles-François Ribart de Chamoust, een architect die even visionair als ondergewaardeerd is. In 1758, ruim voor de Franse Revolutie en het Napoleontische tijdperk, stelde hij een bijzonder gebouw voor om de koninklijke as te verfraaien: een reusachtige olifantenbeeldhouwwerk dat binnenin onder andere zou herbergen… salons, trappen en zelfs een fontein. Gewoonweg spectaculair!
De pachyderm, met zijn voorzijde naar de Seine gericht, moest een hoogte van meer dan 25 meter bereiken en rusten op een voetstuk met zuilen. Binnenin bevonden zich een reeks ronde kamers verdeeld over meerdere verdiepingen, bereikbaar via een wenteltrap in één van de poten. Het monument was eveneens bedoeld als wandelplek, uitkijkpunt en zelfs als ontvangstruimte voor de vooraanstaande intellectuelen van die tijd.
Het project was niet weinig ambitieus en zat boordevol technische details. Ribart publiceert een boek van meer dan 100 pagina’s om zijn idee te verdedigen. Maar de Raad van de koning staat niet bepaald enthousiast tegenover dit reusachtige pachyderm en kiest er liever voor om helemaal niets te bouwen. Het project wordt afgewezen.
Het concept van olifantenmonumenten blijft volop leven in de dromen van stadsplaners. Enkele decennia later neemt Napoelon I, een fervent liefhebber van krachtige symbolen, het idee over en zet het in op de Bastilleplein. Ditmaal plant hij een bronzen olifantfontein, vervaardigd uit de kanonnen die hij tijdens de oorlog tegen de vijand heeft buitgemaakt.
Het is vandaag de dag moeilijk voor te stellen dat Parijs zonder zijn Triomfboog zou zijn, een monument dat in 1806 werd bedacht om de overwinningen van Napoleon te eren. Maar als het plan van Ribart een halve eeuw eerder was goedgekeurd, zou de skyline van de Champs-Élysées er heel anders uitzien.
Deze pagina kan elementen bevatten die met AI zijn ondersteund, meer informatie hier.
