Kalendarz wydarzeń na 5 października w Paryżu: Wspaniałe kino Le Louxor zostało uratowane przed zniszczeniem.

Na kilka miesięcy przed swoimi 60. urodzinami Louxor zyskuje ochronę, która ma zapobiec jego zniknięciu, 5 października 1981 r. Na mocy rozporządzenia Ministerstwa Kultury elewacje i dachy kina zostały wpisane do dodatkowego wykazu zabytków. Budynek nie był jeszcze opuszczony i wciąż przez dwa lata pokazywał filmy, lecz jego przyszłość była już na tyle niepewna, że ta decyzja okazała się przełomowa.

Le Louxor został otwarty 6 października 1921 roku, dokładnie 60 lat wcześniej, niemal w tym samym dniu. Na rogu bulwaru Magenta i bulwaru de la Chapelle budynek wyróżnia się spośród sąsiednich kamienic. Jego architekt, Henri Zipcy, zaprojektował dla biznesmena Henry’ego Silberberga salę przeznaczoną wyłącznie na kino, co na początku lat 20. nie było jeszcze normą. Wówczas w tej sali mieściło się prawie 1200 widzów, a obiekt zyskał przydomek „Pałac kina”.

Kolorowe mozaiki, skarabeusze, kobry, lotosy, papirus i skrzydlate tarcze przekształcają paryską kamienicę w fantasmagoryczną świątynię starożytnego Egiptu. Mozaiki wykonała firma Gentil i Bourdet, podczas gdy Amédée Tiberti zrealizował dużą część egipsizującego wnętrza.

Jedno sprostowanie pozwala obalić powszechny mit: ten scenariusz nic nie zawdzięcza odkryciu grobowca Tutenchamona, które nastąpiło dopiero w listopadzie 1922 roku, ponad rok po otwarciu kina! Louxor należy w rzeczywistości do europejskiej egipsomanii, która już wcześniej istniała, a to odkrycie później ją jeszcze bardziej wzmogło.

Przygoda jednak zaczyna się źle dla inwestora. Silberberg upada i umiera już w listopadzie 1921 roku, zaledwie kilka tygodni po uroczystym otwarciu. Kino zmienia właściciela w 1922 roku, a na koniec lat dwudziestych trafia pod zarząd grupy Pathé. Wraz z pojawieniem się dźwięku sala zostaje zmodernizowana, a część oryginalnego wystroju wnętrza znika pod nowymi aranżacjami. Fasada zaś zachowuje dużą część swoich okazałych egipskich motywów dekoracyjnych.

Przez dekady Louxor pozostaje kinem popularnym w dzielnicy Barbès. Aktualności, filmy dokumentalne, przerwy muzyczne, atrakcje (śpiewacy, akrobaci i żonglerzy)... Seanse kina z lat dwudziestych potrafiły trwać nawet ponad trzy godziny! Po wojnie, podobnie jak wiele dużych sal osiedlowych, obiekt musiał jednak zmierzyć się z systematycznym spadkiem frekwencji i rosnącą konkurencją nowych form rozrywki.

Od lat siedemdziesiątych jego programowanie wyróżnia się przede wszystkim tym, że przyjmuje m.in. filmy egipskie, arabskie i indyjskie, zgodne z gustem części mieszkańców dzielnicy. Ta specjalizacja nadaje Louxorowi unikalną tożsamość, lecz nie wystarcza, by powstrzymać problemy finansowe. Na początku lat 80., gdy wiele dużych kin w Paryżu jest przekształcanych, dzielonych lub burzonych, los kina staje się poważnie niepewny.

To w tym kontekście wkracza rozporządzenie z dnia 5 października 1981 roku. Zaangażowanie obrońców dziedzictwa, wśród których był Francis Lacloche i jego stowarzyszenie Eldorado, a także egiptologów Jeana Leclanta i Jeana-Marcela Humberta, przyczyniło się do uznania wartości architektonicznej budynku. Le Louxor został zabezpieczony jednocześnie z kilkoma innymi paryskimi salami widowiskowymi, w tym Rexem, Eldorado i Cigale.

Ochrona jest jednak częściowa: z prawnego punktu widzenia chronione są przede wszystkim fasady i dachy. Nie powstrzymuje to więc ani zamknięcia kina, ani wewnętrznych przebudowa. Jednak znacznie utrudnia całkowite zniknięcie obiektu. Dowód nadchodzi kilka lat później: w 1985 roku odmówiono rozbiórki. Gdyby nie rozporządzenie z 1981 roku, skrzyżowanie Barbès mogłoby stracić swój zaskakujący pałac egipski!

Kino przestaje funkcjonować pod koniec 1983 roku. Budynek doświadcza wtedy drugiego życia, znacznie mniej kinofilskiego: najpierw mieści La Dérobade, karaibską dyskotekę, a potem Megatown, dużą dyskotekę gejowską. Po porażce tych przemian Louxor trafia na zamknięcie i stopniowe porzucenie pod koniec lat 80. Jego chroniona fasada wciąż stoi, ale za nią budynek z czasem się degraduje. Rozpoczyna się nowa batalia.

• Przeczytaj także
• Le Louxor - Palais du Cinéma: świątynia siódmej sztuki w wyjątkowym otoczeniu
• Gdzie zjeść przed lub po filmie? Restauracje w pobliżu kin w Paryżu
• Najlepsze plany na tydzień od 5 do 11 października 2026 roku w Paryżu i Île-de-France

Stowarzyszenia dzielnicowe i obrońcy dziedzictwa domagają się powrotu kina. Po latach mobilizacji miasto Paryż nabywa Louxor w lipcu 2003 roku. Prowadzone są studia konserwatorskie, a następnie projekt rekonstrukcji powierzono architektowi Philippe'owi Pumainowi. Prace mają w szczególności na celu odtworzenie ducha décors z 1921 roku, przy jednoczesnym stworzeniu 3 sal dostosowanych do współczesnej eksploatacji.

Dnia 17 kwietnia 2013 roku, prawie trzy dekady po zamknięciu kina Louxor, ponownie wita widzów. Jego największa sala nosi dziś imię egipskiego reżysera Youssefa Chahine’a, podczas gdy odrestaurowane fasady nadal imponują swoimi kobrami, lotosami i mozaikami nad skrzyżowaniem Barbès!

Aby zgłębić temat:

Le Louxor - Palais du Cinéma: świątynia siódmej sztuki w wyjątkowym otoczeniu
Odnowiony i otwarty w 2013 roku, Le Louxor cinéma błyszczy w środku 10. dzielnicy Paryża swoją nietypową architekturą, wpisaną na listę zabytków. [Czytaj więcej]

Co robić w dzielnicy Goutte d'Or, la Chapelle, Barbès-Rochechouart: pomysły na wyjścia i adresy
Dzielnice Goutte d'Or i Chapelle, podobnie jak Barbès-Rochechouart, mają złą reputację. Znajdują się w nich jednak ciekawe miejsca i atrakcje, więc oto kilka dobrych pomysłów na spędzenie czasu w 9. i 18. dzielnicy Paryża! [Czytaj więcej]

Ta strona może zawierać elementy wspomagane przez SI, więcej informacji tutaj.