Kalendarz wydarzeń w Paryżu na 28 października: To właśnie w Muzeum Grévin narodziła się animacja.

Zanim pojawiły się Myszka Miki, Królewna Śnieżka i pierwsze kreskówki, rysunkowe postaci już ożywają na paryskim ekranie! W muzeum Grévin Émile Reynaud po raz pierwszy prezentuje publiczności swoje „Pantomimy świetlne” 28 października 1892 roku, trzy lata przed słynną projekcją braci Lumière. Data ta dziś uznawana jest za fundament w historii kina animowanego.

Na ekranie Pierrot flirtuje z Colombiną, klient zamawia piwo, a psy wykonują swój numer. Ten 28 października 1892, odwiedzający muzeum Grévin, na bulwarze Montmartre, uczestniczy w spektaklu bez prawdziwego odpowiednika. Wynalazca Émile Reynaud uruchamia samodzielnie dziwną maszynę nazwaną Teatrem Optycznym, zdolną do przewijania przed widownią długich sekwencji ręcznie malowanych rysunków. Postacie poruszają się, akcja się rozwija, i opowiadana jest historia: coś, co wygląda bardzo podobnie do kreskówki, właśnie pojawiło się w Paryżu!

Następnego dnia Le Figaro opisuje spektakl "absolutnie nowatorski" i podkreśla wrażenie życia, jakie wywołują postacie. Gazeta wymienia trzy utwory: Pauvre Pierrot !, Un bon bock i Le Clown et ses chiens, uzupełnione muzyką skomponowaną przez Gastona Paulina. Dokumenty zebrane z pierwszych tygodni eksploatacji wskazują pewne różnice w datowaniu poszczególnych części, ale wszystkie umieszczają publiczny debiut Pantomimes lumineuses w muzeum Grévin na 28 października 1892 roku.

Éphéméride du 28 octobre à Paris : Le dessin animé est (presque) inventé au musée Grévin — Émile Reynaud manipule son Théâtre optique en 1892. Grâce à cette machine, il projette au musée Grévin des histoires dessinées et animées devant un public. Copyright : Louis Poyet, 1892 – domaine public

Émile Reynaud od dawna pracuje nad iluzją ruchu. Urodzony w 1844 roku, były precyzyjny mechanik, fotograf i miłośnik optyki, w 1877 roku opracował praxinoskop, urządzenie wykorzystujące zestaw luster, by dać wrażenie, że seria rysunków ożywa. Zasada działa, ale ruchy są krótkie i powtarzają się w pętli. Dlatego Reynaud chce iść dalej: pragnie opowiadać prawdziwe historie przed kilkoma widzami.

W 1888 roku złożył patent na swoje Teatr optyczny. Jego wynalazek wykorzystuje długą, elastyczną taśmę, na której rozmieszczonych jest setki malarowanych obrazów pojedynczo. Perforacje umożliwiają prowadzenie taśmy w mechanizmie, podczas gdy system luster i latarnie projekuje postacie na stałym planie dekoru. W przeciwieństwie do zabawek optycznych, które kręcą kilka obrazów w pętli, Reynaud potrafi przesuwać do przodu, zwalniać, cofać się lub powtarzać gest w zależności od reakcji widowni! W pewnym sensie staje się jednocześnie projekcjonerem, reżyserem i animatorem własnego widowiska.

Wymagana praca jest ogromna! Un bon bock zawiera zatem około 700 obrazów namalowanych na taśmie o długości 50 metrów (!), projekcja może trwać od 12 do 15 minut, podczas gdy Pauvre Pierrot wykorzystuje około 500 obrazów na długości 36 metrów. Każde przedstawienie ma więc czas trwania i płynność niespotykane na owe czasy, daleko odbiegające od kilku sekund powtarzanych przez pierwsze zabawki optyczne!

Spektakl ma nawet własną ścieżkę dźwiękową, choć na razie nie zarejestrowaną. Gaston Paulin wykonuje muzykę na żywo, specjalnie skomponowaną do akcji. Reynaud natomiast operuje za urządzeniem swoimi taśmami. Obraz i muzyka reagują na siebie przed widownią, jak w salach kina niemego kilka lat później.

Ale kino jeszcze nie istnieje w takiej formie, która wkrótce zacznie dominować! Kiedy bracia Lumière organizują swoją słynną, płatną sesję publiczną w Salonie Indyjskim Wielkiego Café, przy bulwarze des Capucines, 28 grudnia 1895 roku, ich obrazy zostały zarejestrowane fotograficznie na taśmie filmowej. Postacie Reynaud są całkowicie rysowane i ręcznie malowane. Jego Teatr Optyczny należy więc jeszcze do świata przedkinematograficznego, jednocześnie bezpośrednio zapowiadając kino animowane.

CNC przedstawia więc Reynauda jako jednego z ojców założycieli animacji, podczas gdy UNESCO uważa, że jego Pantomimy świetlne wyprzedziły i przyczyniły się do wynalezienia spektaklu filmowego, a także wpisały te dzieła do rejestru Pamięć Świata w 2015 roku. Co więcej, od 2002 roku wybrano datę 28 października jako święto Światowego Dnia Filmu Animowanego, dokładnie na pamiątkę pierwszej publicznej projekcji Reynauda w Muzeum Grévin!

Sukces Pantomimy świetlne Émile’a Reynau trwa aż do 1900 roku. Przedstawienia mnożą się w Muzeum Grévin, czasem aż do dwunastu dziennie w niedziele i dni świąteczne. Francuskie Stowarzyszenie Kina Animowanego szacuje, że ponad 500 000 widzów odkrywa twórczość Reynaua w tych latach. Spośród różnych taśm, które zrealizował, ocalały tylko dwie: Pauvre Pierrot i Autour d’une cabine.

Aby poszerzyć wiedzę:

Musée Grévin, muzeum figur woskowych, w którym można spotkać gwiazdy w Paryżu
Musée Grévin ma w zanadrzu kilka wspaniałych odkryć dla Ciebie i Twojej rodziny. Słynne muzeum przy Boulevard Montmartre czeka na Ciebie z ciągle rosnącą listą gwiazd. Stale przeprojektowywana scenografia oferuje wzbogaconą, nowoczesną i bardziej interaktywną wizytę niż kiedykolwiek wcześniej. [Czytaj więcej]

Ta strona może zawierać elementy wspomagane przez SI, więcej informacji tutaj.